Россиялик биологлар картошкани серҳосил қилиш йўлини топдилар

Жамият 14 Март 2017 17139

Россия Фанлар академияси биологлари картошканинг ҳосилдорлигини анча оширишнинг йўлини аниқладилар. Бунга картошкани кўпроқ ауксин – картошка туганаклари ҳужайраларини ўсишга мажбурловчи фитогормон ишлаб чиқаришга мажбурлаш билан эришиш мумкин. Бу ҳақда Plant Cell Reports нашридаги мақолада айтилган.

Ўсимликлар ҳаётини ҳайвонларники каби ўзига хос гормон-моддалар бошқариб, уларнинг турли ҳужайралар ва тўқималарга тушиши уларга қачон ўсиши, қачон гуллаши, ҳосил бериши ва бошқа муҳим вазифаларни бажариши кераклигини "айтиб туради". Олимлар ўсимликларнинг ўсишини тезлаштириш ёки уларни чўл ёки Арктика иқлимига мослаштириш учун бундай гормонлар ва улар билан боғлиқ генларни топишга ҳаракат қиладилар. 

Ўтган йили Россия Ўсимликлар физиологияси институти олимлари ва уларнинг Россия Фанлар академияси биоорганик кимё институтидан ҳамкасблари туганаклари ҳужайралари ауксин – ўсимликлар ўсиши гормони ажратиб чиқарувчи ген-модификациялашган картошканинг илк навини яратдилар. Бу геннинг молекулаларини йиғишга жавоб берувчи ген ўсимликларда ауксин ёрдамида саратон келтириб чиқарувчи экзотик бактериялар ДНКсидан ажратиб олинди. 

Олимлар бу картошка навининг ҳужайралари иши қандай ўзгарганини ўрганиб чиқишди ва картошка ҳосилдорлиги ҳақиқатан ҳам ошганлиги ва бу ўсиш нима билан боғланганини текшириб кўришди. Бунинг учун олимлар оддий ва трансген картошкаларнинг ҳужайраларида қандай гормонлар борлигини таққослашди ва улар пробиркада катта миқдорда ауксин ва унинг акси – ҳужайралар бўлиниши гормони бўлган цитокинин пайдо бўлишига қандай муносабат билдиришини кузатдилар.

Аниқланишича, картошка ҳужайраларида бу икки гормоннинг нафақат даражаси, балки ҳужайралар бу гормонлар молекулаларининг пайдо бўлишига қандай жавоб берганлари ҳам турлича бўлган. Трансген картошкада бошқа гормонларга реакция ўзгармаган.

Айнан шу ҳолат картошканинг ҳосилдорлигини айнан ауксин гени қўшилиши оширганини тасдиқлаган.

Олимларнинг умид қилишларича, бу картошка нави ҳамда ауксин ва цитокинин ўсимликлар ҳужайралари ўсишини бошқаришининг кейинги ўрганилиши картошка ва қишлоқ хўжалиги ўсимликларининг жуда тез ўсувчи ёки энг оғир об-ҳаво шароитларига ҳам бардошли янги навларини олишга имкон беради.

Кун янгиликлари
Судьянинг нохолислиги ёки давлат телеканалининг “шохи” борми?
19:21 / 17.08.2017 95095 Жамият
“Менга ҳаловат йўлини кўрсатинг...”. Тўй қилиб қарзга ботган ота уламоларга юзланди
16:00 / 17.08.2017 46357 Жамият
Хорижга чиқиш учун биометрик паспортнинг амал қилиш муддати неча йил бўлади? 
12:01 / 17.08.2017 51579 Ўзбекистон
Parus оилавий марказида хоррор-квестлар, лазерли отишма ўйини ва бошқа янгиликлар тайёрланди. Марҳамат
10:14 / 17.08.2017 9285 Lifestyle
Давлат ва ОАВ: Ахборот майдонида монополияга чек қўйиш вақти келди
22:00 / 16.08.2017 20094 Ўзбекистон
Яшнободда автомашина эшигини сих орқали очиб, 1500 долларни ўмарган шахс ушланди
Самарқандда жисмоний имконияти чекланган ёшлар билан очиқ мулоқот ташкил этилди
«Барселона» Ла Лиганинг 1-турида теракт қурбонлари хотираси учун махсус либосда майдонга тушади
01:43 394 Спорт
Оқдарёда электр таъминоти корхонасининг порахўр раҳбари ва таъмагир врач қўлга тушди
01:36 476 Жамият
Бразилия полицияси мавжуд бўлмаган спортчиларда пул қилган гуруҳни аниқлади
00:50 412 Жаҳон
Кўпроқ янгиликлар