Boeing KC-135 Stratotanker
Xizmatga kiritilgan yili: 1957

Qariyb 70 yildan buyon KC-135 AQSh Harbiy-havo kuchlarining asosiy havoda yonilg‘i quyish samolyoti bo‘lib qolmoqda. U bosqichma-bosqich Boeing KC-46 Pegasus bilan almashtirilayotgan bo‘lsa-da, 2030-yillargacha parvoz qilishda davom etishi kutilmoqda.

Dunyodagi ilk reaktiv yo‘lovchi samolyotlardan biri bo‘lgan Boeing 707 bazasida yaratilgan KC-135 haqiqiy “osmon dinozavri” hisoblanadi. Shunga qaramay, u nafaqat AQSh, balki butun dunyo bo‘ylab uning ittifoqchilari uchun ham o‘ta muhim unsurdir.

Havoda yonilg‘i quyishning global tarmog‘i, masalan, F-22 Raptor qiruvchilariga Alyaskadan Yaponiyagacha parvoz qilish va bunda tovushdan yuqori tezlikni saqlab qolish imkonini beradi.

Lockheed U-2 (“Dragon Lady”)
Xizmatga kiritilgan yili: 1956

Hatto 2026 yilda ham U-2 dunyodagi eng murakkab samolyotlardan biri bo‘lib qolmoqda — ham jismoniy, ham texnik jihatdan. U klassik aerofotosuratga olish bilan raqamli urush o‘rtasida o‘ziga xos ko‘prik vazifasini bajaradi.

Sun’iy yo‘ldoshlar va dronlar rivojlanganiga qaramay, uning noyob xususiyatlari uni safda saqlab turibdi. U-2 21 kilometrdan ortiq balandlikda parvoz qiladi.

Tashqi ko‘rinishi 1950-yillardan buyon deyarli o‘zgarmagan bo‘lsa-da, uning jihozlari muntazam yangilanib boradi. Sensorlarining modulli arxitekturasi tufayli samolyotni yangi vazifalarga tez moslashtirish mumkin.

Dronlardan farqli o‘laroq, U-2 2,3 tonnagacha uskuna — razvedka tizimlaridan tortib radarlargacha olib yura oladi. Hatto F-35 Lightning II kabi turli avlod samolyotlarini bog‘lovchi “ma’lumotlar uzeli” sifatida ham ishlay oladi.

Lockheed Martin C-130 Hercules
Xizmatga kiritilgan yili: 1956

C-130 harbiy samolyotlar orasida uzluksiz ishlab chiqarish davomiyligi bo‘yicha rekordchi hisoblanadi. Undan 70 dan ortiq davlat foydalanadi — yuk tashishdan tortib radioelektron kurash va yong‘in o‘chirishgacha.