Toshkent shahridan o‘tgan yam-yashil bo‘lib oqadigan Bo‘zsuv kanali Toshkent viloyatining Zangiota tumaniga kelib, birdan qora tusga kirib qoladi. Tabiiy oqar suv to‘satdan qorayib qolgani va bir necha o‘n kilometrlab davom etgani xaritada ham aks etib turibdi. Bu holat tabiatning biror mo‘jizasi emas, balki loqaydlik natijasida o‘z holiga tashlab qo‘yilgan ekologik fojiadir. Kun.uz vaziyat bo‘yicha surishtiruv o‘tkazib, Bo‘zsuvning Sirdaryoga quyiladigan qismigacha holatni o‘rgandi.
Mavzu juda dolzarb va yirik. Chuqur surishtiruv hamda tahlil talab qiladi. Qizig‘i, so‘nggi yillarda turli saytlarda bu mavzu bir necha marta ko‘tarilgan. Ammo natija yo‘q – ahvol o‘sha-o‘sha.
Bo‘zsuvning ikki qirg‘og‘ida ikki xil haqiqat yotadi. Biri tabiiy tusi hamda ekologik holati buzilgan bu suvdan ekinlarni sug‘orishda foydalanayotgan, pashsha va chivinlardan aziyat chekayotgan aholi bo‘lsa, ikkinchisi, bu ayanchli mavzu qayta-qayta ko‘tarilsa ham, balki ilojsizlikdan, balki loqaydlikdan, balki ataydan qayta ishlangan oqova suvlarini toza suvga qo‘shib yuborayotgan Bo‘zsuv aeratsiya stansiyasining ham o‘z haqiqatlari bor. Lekin hech bir bahona va sabab shunday yirik kanalning Sirdaryoga quyilguncha bo‘lgan qariyb 60 kmli taqdiriga bu qadar befarqlik qilinishini oqlay olmaydi.
Bo‘zsuv bo‘yida yashayotgan aholi bilan suhbatlashganimizda ularning aksariyati suvdagi bu buzilish hali holvasi ekani, yoz oylarida suv rangi battar qorayib, qo‘lansa hid atrofni tutib ketishi, hasharotlar ko‘payishidan nolidi.
“Cuv oqova tozalash inshooti qurilgan o‘sha paytlarda, balki aholi shunday zichlashib ketishi hisobga olinmagandir. Shu sababli kanalizatsiya suvlari ko‘payib ketayotgani hisobiga tashqariga qayta ishlanmagan suv ham chiqib ketyapti. Uskunalari eskirib ketgan. Suvlarimiz ifloslanib ketyapti.
15 yil oldin bu yerlar dezinfeksiya qilinardi. Hammayoq tozalanardi. Hozir shu ishlar qilinmayotgani hisobiga pashsha, chivin, o‘rgimchak, kana ko‘payib ketyapti. Mayli, tashqaridan oqib kelayotgan suvni to‘xtatib qololmaymiz. Lekin shu asbob-uskunalarini yangilab berishsa, zarar har holda kamayardi”, deydi shu yerga kelin bo‘lib kelgan Matluba Vohidova.
