Yadroviy kuchlar balansi - kim qancha jangovar kallakka ega?

Amerika olimlari federatsiyasi (FAS) ma’lumotlariga ko‘ra, jahon yadroviy arsenali hanuz, avvalo, AQSh va Rossiya tomonidan belgilanmoqda, boshqa davlatlarda esa barqaror o‘sish kuzatilmoqda.

Rossiya dunyodagi eng yirik yadroviy davlat bo‘lib qolmoqda: FAS baholashicha, uning arsenali 6200 dan 6300 tagacha yadroviy kallakni tashkil etadi.

Xitoy ham eng tez o‘sib borayotgan yadroviy davlat sifatida oldingi o‘ringa chiqayotgani ko‘rinmoqda. Stokholm tinchlik muammolarini tadqiq etish instituti (SIPRI) va FAS ma’lumotlariga ko‘ra, 2026 yil boshiga kelib Pekinning yadroviy arsenali taxminan 600 ta kallakka yetgan — bu o‘n yil oldingi bir necha yuztalik ko‘rsatkich bilan taqqoslanadi. Bu baholar, jumladan, mustaqil tadqiqotchilar tomonidan o‘tkazilgan sun’iy yo‘ldosh tasvirlari tahliliga ham asoslanadi.

Qurollanishni nazorat qilish sohasidagi ekspertlar ogohlantirishicha, Xitoy salohiyatining oshishi AQSh va Rossiya o‘rtasidagi cheklovlar (SHQ-III shartnomasi) ehtimoliy barbod bo‘lishi bilan qo‘shilib, ilk bor jahon tizimini uch tomonlama yadroviy raqobat sari surishi mumkin.

Yetakchi davlatlardan tashqari, bir qator mamlakatlar soni jihatidan kichikroq, ammo strategik jihatdan ahamiyatli yadroviy kuchlarni saqlab qolmoqda. Fransiya taxminan 290 ta jangovar kallakka ega, Buyuk Britaniya esa — taxminan 225 ta. Pokiston (taxminan 180 ta jangovar kallak) va Hindiston (taxminan 170 ta) mintaqaviy taranglik saqlanib qolayotgan bir paytda o‘z arsenallarini bosqichma-bosqich oshirishda davom etmoqda.

Isroil, rasman o‘zida yadroviy qurol borligini tan olmaydi, biroq FAS baholashicha, u taxminan 90 ta jangovar kallakka ega. KXDR (Shimoliy Koreya) esa, hisoblanishicha, taxminan 50 taga ega bo‘lib, mamlakat raketalar va yadroviy zaryadlarni ishlab chiqishni davom ettirmoqda.