Ядровий кучлар баланси — ким қанча жанговар каллакка эга?

Америка олимлари федерацияси (FAS) маълумотларига кўра, жаҳон ядровий арсенали ҳануз, аввало, АҚШ ва Россия томонидан белгиланмоқда, бошқа давлатларда эса барқарор ўсиш кузатилмоқда.

Россия дунёдаги энг йирик ядровий давлат бўлиб қолмоқда: FAS баҳолашича, унинг арсенали 6200 дан 6300 тагача ядровий каллакни ташкил этади.

Хитой ҳам энг тез ўсиб бораётган ядровий давлат сифатида олдинги ўринга чиқаётгани кўринмоқда. Стокҳолм тинчлик муаммоларини тадқиқ этиш институти (SIPRI) ва FAS маълумотларига кўра, 2026 йил бошига келиб Пекиннинг ядровий арсенали тахминан 600 та каллакка етган — бу ўн йил олдинги бир неча юзталик кўрсаткич билан таққосланади. Бу баҳолар, жумладан, мустақил тадқиқотчилар томонидан ўтказилган сунъий йўлдош тасвирлари таҳлилига ҳам асосланади.

Қуролланишни назорат қилиш соҳасидаги экспертлар огоҳлантиришича, Хитой салоҳиятининг ошиши АҚШ ва Россия ўртасидаги чекловлар (СҲҚ-III шартномаси) эҳтимолий барбод бўлиши билан қўшилиб, илк бор жаҳон тизимини уч томонлама ядровий рақобат сари суриши мумкин.

Етакчи давлатлардан ташқари, бир қатор мамлакатлар сони жиҳатидан кичикроқ, аммо стратегик жиҳатдан аҳамиятли ядровий кучларни сақлаб қолмоқда. Франция тахминан 290 та жанговар каллакка эга, Буюк Британия эса — тахминан 225 та. Покистон (тахминан 180 та жанговар каллак) ва Ҳиндистон (тахминан 170 та) минтақавий таранглик сақланиб қолаётган бир пайтда ўз арсеналларини босқичма-босқич оширишда давом этмоқда.

Исроил, расман ўзида ядровий қурол борлигини тан олмайди, бироқ FAS баҳолашича, у тахминан 90 та жанговар каллакка эга. КХДР (Шимолий Корея) эса, ҳисобланишича, тахминан 50 тага эга бўлиб, мамлакат ракеталар ва ядровий зарядларни ишлаб чиқишни давом эттирмоқда.