Jahon rekordlarini yangilaydigan 5 ulkan inshoot

1. Jeddah Tower, Saudiya Arabistoni

Jeddah Tower minorasi qurilishi yakunlanganidan so‘ng dunyodagi eng baland bino unvonini olishga tayyorlanmoqda; uning bitkazilishi taxminan 2028 yilga rejalashtirilgan. Kutilishicha, uning balandligi 1000 metrga yetadi va bu Burj-Xalifadan 170 metrdan ortiq baland bo‘ladi. Shu tariqa u tarixda birinchi bo‘lib bir kilometrlik marrani bosib o‘tgan inshootga aylanadi.

“Vertikal shahar” sifatida o‘ylab topilgan bu minora 200 dan ortiq qavatda ofis maydonlari, hashamatli turar joylar va besh yulduzli mehmonxonani birlashtiradi. Mislsiz balandlik muhandislar oldiga o‘ta kuchli shamol yuklamalari, materiallardagi ulkan zo‘riqishlar va nihoyatda murakkab lift tizimlari kabi vazifalarni qo‘yadi, bu esa loyihani tarixdagi eng ulkan muhandislik tashabbuslaridan biriga aylantiradi.

2. “Mukaab”, Ar-Riyod, Saudiya Arabistoni

Rekordchi binolar haqida gap ketganda, odamlar odatda balandlikni o‘ylashadi. Biroq “Mukaab” (The Mukaab) hajm bo‘yicha dunyodagi eng yirik bino bo‘ladi. Uning ulkan kubsimon shakli 1,4 million kvadrat metr maydonni qamrab oladi va bitta tom ostida to‘liq avtonom shahar kvartalini yaratadi. Ko‘lami jihatidan bu inshoot hatto Boeing Everett Factory zavodidan ham ustun keladi.

Ar-Riyoddagi yangi New Murabba tumani markazida joylashgan ushbu loyiha 2030 yilga — Riyadh Expo ochilishiga qadar tugallanishi rejalashtirilgan. U logistika, iqlimni nazorat qilish, transport tizimlari va odamlar oqimini boshqarish chegaralarini kengaytiradi: bunga o‘xshash loyiha dunyoda hali barpo etilmagan.

3. Burj Binghatti, Dubay, BAA

Dubaydagi Burj Binghatti faqat turar joy maqsadida qurilgan dunyodagi eng baland osmono‘par binoga aylanish arafasida turibdi; uning balandligi taxminan 557 metr bo‘lishi kutilmoqda. Bu unga to‘liq turar joy sifatida mo‘ljallangan binolar toifasida Nyu-Yorkdagi Central Park Tower’ni ortda qoldirish imkonini beradi.

Qurilish ishlari davom etmoqda, uni yakunlash esa 2026 yil oxiriga mo‘ljallangan. Bu ultrahashamatli osmono‘par bino Dubayning vertikal noyoblikka bo‘lgan doimiy intilishini ifodalaydi. Uning nozik, yuqoriga intilgan shakli va bezakli “toj” qismi jiddiy muhandislik muammolarini keltirib chiqaradi — ayniqsa tebranishlarni kompensatsiya qilish va o‘ta balandlikda yashovchilar qulayligini ta’minlash masalasida.

4. Atlassian Central, Avstraliya

Bugun iqlim xatarlariga bardoshlilik ustuvor masalaga aylanmoqda va qurilish sanoati bu chaqiriqqa allaqachon javob qaytarmoqda. Atlassian Central ekologik jihatdan barqaror osmono‘par binolar uchun yangi standart o‘rnatadi va dunyodagi eng baland gibrid yog‘och minoraga aylanadi.

Katta hajmli yog‘ochni po‘lat va beton bilan uyg‘unlashtirish qurilishning uglerod izini sezilarli darajada kamaytiradi, shu bilan birga konstruksiyaning yuqori mustahkamligini saqlab qoladi.

Bino allaqachon taxminan yarmigacha qurib bo‘lingan va 2026 yil oxirida ochilishi kutilmoqda. Bu loyiha past uglerodli baland qavatli qurilishga o‘tish ramzi bo‘lib, rekordchi arxitektura ekologik maqsadlarga ham xizmat qilishi mumkinligini isbotlaydi.

5. Sagrada Familiya, Barselona, Ispaniya

Barselonadagi Sagrada Familiya ibodatxonasi bir asrdan ortiq davom etgan qurilishdan keyin nihoyasiga yaqinlashmoqda. Markaziy minora ustidagi ishlar tugallangach, ibodatxonaning balandligi taxminan 163 metrga yetadi va bu uni dunyodagi eng baland cherkovga aylantirib, Antonio Gaudining dastlabki niyatini ro‘yobga chiqaradi.

Asosiy konstruktiv ishlar 2026 yilda — Gaudi vafotining yuz yilligiga yakunlandi. Ibodatxona qurilishi hali ham davom etmoqda: bezak elementlari ushbu sanadan keyin ham ishlab chiqiladi. Biroq markaziy minoraning tugallanishi binoga tarixiy va me’moriy burilish nuqtasi sifatidagi maqomni uzil-kesil mustahkamlaydi.