Britaniyalik siyosatchilar «Masha va Ayiq» multfilmini taqiqlashga chaqirdi

Netflix global platformasi 11 yildan beri Rossiya multfilmlarini namoyish etib kelmoqda. BBC xabariga ko‘ra, bu yil kompaniya sho‘x qizcha va nafaqadagi sirk ayig‘i («Masha va Ayiq») haqidagi hikoyalarning sakkizinchi va to‘qqizinchi mavsumlari uchun huquqlarni sotib oldi. Ulardan tashqari, serialda ayiq, turli xil o‘rmon hayvonlari, Moskvadan kelgan Mashaning amakivachchasi va hatto o‘zga sayyoraliklar ham bor.

Britaniyaning oltita partiyasidan 50 nafar deputat - ular orasida leyboristlar, konservatorlar, liberal-demokratlar, yashillar va Shotlandiya milliy partiyasi va Uelsning Plaid Society a’zolari bor - Britaniya madaniyat vaziri Liza Nandiga maktub yo‘llab, mulserial targ‘ibot ekanini ta’kidlamoqda.

Parlamentariylar buni faqat serialning eng qadimgi epizodlaridan biri bo‘lgan «Chegara qulfda» (2010 yil) seriyasidan topdi. U yerda Masha ayiqning polizini qo‘riqlashga urinib, avval ko‘k hoshiyali va qizil yulduzli furajkani (shunga o‘xshashini NKVD xodimlari kiygan), keyin esa tankchi shlemini kiyadi.

Dastlab, mashhur multfilm tomoshabinlarning maqtovlaridan boshqa hech narsa to‘plamadi, ammo ertaklar Rossiya targ‘ibotining usullaridan biri bo‘lishi mumkinligi haqidagi birinchi da’volar 2022 yil fevral oyida Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishidan oldin paydo bo‘lgan. Finlyandiya, Estoniya va Litvada shunday bayonotlar berildi.

Keng ko‘lamli tajovuz boshlangandan so‘ng, tanqidchilarning ovozi balandroq chiqdi. Estoniya tashqi ishlar vaziri Margus Tsaxkna Netflix’ning multfilmning yangi seriyalariga bo‘lgan huquqlarni sotib olish qaroriga keskin munosabat bildirdi.

«Rossiya nafaqat raketalar, balki rivoyatlar bilan ham urush olib bormoqda, deb yozdi u o‘zining ijtimoiy tarmoqlarida. - «Masha va Ayiq» - bu Kreml yumshoq kuchining bir qismi bo‘lib, u kremlparast, militaristik obrazlarni bolalar uchun mo‘ljallangan ko‘ngilochar kontentga singdiradi, shu bilan birga Rossiya tajovuzi va imperiya ambitsiyalarini me’yorlashtiradi. Agar bolalar uchun mo‘ljallangan mahsulotlarda natsistlar ramzi ko‘rsatilsa, dunyo bunga chidamaydi. Sovet ramzlari ham xuddi shunday aniq axloqiy bahoga loyiqdir».

Tsaxkna ko‘plab xalqlar, jumladan, eston xalqi uchun NKVD ramzi okkupatsiya, ommaviy qotilliklar va deportatsiyalarni eslatishini aytdi.

Britaniyalik parlamentariylar vazirga NKVD SSSR aholisining o‘n millionlab odamlarini ommaviy ravishda deportatsiya qilish, qatl etish va ta’qib qilishda aybdor ekanini ma’lum qildi. Deputatlarning fikricha, bunday reklama «global yosh auditoriya uchun sovet harbiy estetikasini faol normallashtiradi».

Buyuk Britaniyada serialni Netflix’dan tashqari ITV telekanaliga tegishli ITVX striming xizmati ham namoyish etadi.

Serialni ishlab chiqaruvchi Animaccord studiyasi targ‘ibot ayblovlarini rad etmoqda. 2025 yilda studiya Rossiyani butunlay tark etdi va serial yaratishda Rossiyaning hech qanday sarmoyasi yo‘qligini ta’kidladi. Xatni imzolagan britaniyalik deputatlar esa, Kiprda ro‘yxatdan o‘tganiga qaramay, studiya hali ham Rossiyada soliq to‘layotganini ta’kidlamoqda.