Ўзбекистонда грипп эпидемиясининг олдини олиш бўйича зарур чоралар кўрилмоқда

Шу кунларда Европанинг жанубий минтақалари, Россия Федерацияси, Украина ва бошқа қатор давлатларда гриппнинг A(H1N1) штамми кенг тарқалмоқда.

Ўзбекистон аҳолиси орасида ҳам мавсумий грипп билан касалланиш ҳоллари учраб турибди. Бундай беморларга тез ва сифатли тиббий ёрдам кўрсатиш, касалликнинг аҳоли орасида тарқалиб кетишининг олдини олиш борасида изчил чора-тадбирлар амалга оширилмоқда.

ЎзА мухбири Ўзбекистон соғлиқни сақлаш вазирининг ўринбосари, Бош давлат санитария врачи Саидмурод Саидалиев билан шу ҳақда суҳбатлашди.

– Грипп ва ўткир респиратор инфекцияли касалликларнинг юқиш йўллари, улардан ҳимояланиш усуллари ҳақида ҳам сўзлаб берсангиз.

– Грипп ва ўткир респиратор инфекцияли хасталиклар об-ҳавонинг ўзгариши билан қўзғалиш ва тез тарқалиш хусусиятига эга. Бу вируслар асосан ҳаво орқали юқади. Грипп сурункали касаллиги бор беморлар, болалар, кексалар, ҳомиладор аёлларда оғирроқ кечиши мумкин. Шу боис касаллик ўз вақтида аниқланиб даволанса, асоратларининг олди олинади.

Шу жиҳатлар эътиборга олиниб мактабгача таълим, умумтаълим, тиббиёт муассасаларида профилактика ишлари кучайтирилмоқда. Таълим масканларида врач ва ҳамширалар томонидан эрталабки тиббий таҳлилларни ташкил этиш ва режа асосида ўтказиш, грипп аломатлари аниқланганларга шу ернинг ўзида биринчи тиббий ёрдам кўрсатиш ишлари йўлга қўйилган.

Ҳозирги кунда мутахассислар касалликнинг олдини олиш ва унга қарши курашишнинг энг мақбул усуллари ҳақида тавсиялар ишлаб чиқиб, кенг тарғиб этмоқда. Энг самарали усуллардан бири юзга ниқоб тақиб юришдир. Чунки грипп вируси инсондан инсонга асосан ҳаво орқали юқади. Ниқоб тақишнинг ҳам ўз қоидаси бор. Уларни кунига уч-тўрт марта янгиси билан алмаштириб туриш зарур.

Хасталик маиший йўл билан юқишининг олдини олишда санитария-гигиена қоидаларига риоя этиш ниҳоятда муҳим. Даволаш-профилактика муассасалари, мактабгача тарбия ва умумтаълим мактаблари, ишхоналарда кунига икки марта дезинфекция ва кимёвий ювиш маҳсулотлари воситасида тозалик ишларини амалга ошириш, хоналарни доимий шамоллатиб туриш мақсадга мувофиқдир.

Гриппга қарши курашда ҳар бир инсон касалликнинг дастлабки белгиларини яхши билиши керак. Грипп юққанда одамда бош ва мушаклар оғриғи, иштаҳа йўқолиши, ҳолсизлик, тумов, йўтал, ҳароратнинг кўтарилиши, ич кетиши кузатилади. Бундай ҳолларда зудлик билан оилавий поликлиника ёки қишлоқ врачлик пунктига қўнғироқ қилиб, шифокорни уйга чақириш тавсия этилади. Бугунги кунда барча бирламчи тиббиёт масканларида умумий амалиёт врачлари ва оила шифокорлари бундай беморга бирламчи ёрдам кўрсатиш борасида етарли билимга эга. Клиникалар ва даволаш муассасалари юқумли касалликлар билан хасталанган беморларни даволаш учун зарур дори-дармонлар билан таъминланган.

– Гриппга чалинган кўпчилик беморлар уй шароитида ўз билганича даволанишни маъқул кўради. Бу қандай оқибатларга олиб келиши мумкин?

– Грипп вирусли касаллик бўлгани учун антибиотиклар ичиш самара бермайди. Айниқса, болаларга аспирин ичириш асло мумкин эмас. Дориларни бу тартибда нотўғри қўллаш, ошқозон-ичак, асаб, ҳазм тизими билан боғлиқ касалликларга сабаб бўлиши, аллергик хасталикларни келтириб чиқариши мумкин. Шунинг учун грипп билан хасталанган бемор албатта шифокор кўригидан ўтиши, унинг тавсияси асосида даволаниши керак. Шу жиҳатлар эътиборга олиниб бирламчи тиббий-санитария муассасалари шифокорларига ҳарорати баланд беморлар ҳақида маълумот келиб тушса, уларга уй шароитида тез ва самарали тиббий ёрдам кўрсатиш бўйича тавсиялар берилди.

Ўткир респиратор инфекцияли касалликларда ҳам уй шароитида врач келгунига қадар малинали, лимонли, асалли чой, қайнатилган сут, наъматак дамламасини тез-тез ичиб туриш фойдали. Ҳозирги кунда шифокорлар бундай тавсияларни аҳоли орасида кенг тарғиб этиш мақсадида маҳаллалар, таълим масканларида тез-тез учрашувлар ташкил этмоқда.

Бундан ташқари, эмлаш тадбирларини ўтказиш, тозаликка риоя этиш, хонадонларда дезинфекция ишларини йўлга қўйиш, хоналарни шамоллатиш касалликнинг олдини олишда муҳим аҳамиятга эга. Шахсий гигиена қоидаларини доимо ёдда тутиш, айниқса, болаларни овқатланишдан олдин қўлларини совунлаб ювишга одатлантириш лозим. Иқлимга мос кийиниш, овқатланиш меъёри ва қоидаларига тўла риоя этиш саломатликнинг муҳим омилидир.