Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм
Аллоҳ таолога беадад ҳамду саноларимиз, Пайғамбаримиз Муҳаммад Мустафо соллаллоҳу алайҳи васалламга эса беҳисоб салавоту дурудларимиз бўлсин.
Ҳар бир инсоннинг асл ватани ўз уйидан бошланиб, сўнг маҳаллага ёйилади. Маҳаллалар мажмуасидан эса қишлоқ ва шаҳарлар ташкил топади. Сўнгра бир неча қишлоқ ва шаҳарлар бирикмасидан бутунбошли юрт, Ватан ташкил топади. Буни бежиз келтираётганимиз йўқ. Чунки ҳар бир ватанпарварман, деган киши, аввало, ўз уйи дахлсизлигини ҳар тарафлама таъминлай олиши керак. Яъни оила аъзоларини нафақа, кийим-кечак ва турар-жой билан таъминлаши шарт. Бундан ташқари, мазкур таъминотни ўзигина эмас, балки қарамоғида бўлганларни эмин-эркин ҳаёт кечиришлари ва ўзларининг шахсий эҳтиёжлари туфайли қилиниши лозим бўлган ишларни бемалол адо эта оладиган даражада хавфсизликларини таъминлаши керак. Мазкур вазифаларни барчаси хонадоннинг қўрғони, қалъаси, ҳимоячиси бўлмиш эркакнинг зиммасида бўлади. Демак ҳар бир хонадоннинг эркаги ўз хонадонида бўлиши керак бўлган барча шарт-шароитларни имконият даражасида юзага чиқарар экан, ўз-ўзидан маҳалла ҳам ҳар тарафлама обод бўлиб, тинчлик ва хотиржамликка эришади. Ушбу доирани бир оз кенгайтирадиган бўлсак, бутунбошли қишлоқ, шаҳар ва улардан ташкил топган юрт ҳам ўз-ўзидан мутлақ тинчлик, хотиржамлик ва осойишталикка эришади. Чунки бундай ватаннинг бағридаги ҳар бир шахс ўзининг олдидаги бурч ва масъулиятларини бенуқсон адо этаётган бўлади. Шундан келиб чиқиб айта оламизки, ўзининг оиласидаги тинчлик, хотиржамликни ва фаровон турмушни таъминлай олмаган киши қандай қилиб, бутун бошли ватаннинг тинчлиги ва дахлсизлигини таъминлай олади? Демак ватан сарҳадларининг дахлсизлигини таъминлаш учун шу юрт аҳолисининг ҳаммаси ёппасига чегарада қўриқчи бўлиб туриши шарт эмас. Балки ҳар бир шахс ўзининг эгаллаган ўрни ва мавқеидан келиб чиқиб, олдидаги бурч ва масъулиятларини адо этса, ўз-ўзидан ватаннинг ҳимояси учун улкан ҳисса қўшган бўлади.
Эътибор берадиган бўлсак, ҳадиси шарифларда чегара пойлашлик шариатдаги энг буюк ибодатларнинг савобларига тенглаштириляпти. Ва унда ҳалок бўлишликнинг мукофоти шаҳидлик мақоми эканлиги ҳам айтиб ўтиляпти. Демак мўмин-мусулмонлар ҳаётга бир тарафлама қарамасдан, кенгқамровли ҳолатда назар солишлари керак бўлар экан. Баъзиларга ўхшаб дунёни деб охиратни ёки охиратни деб дунёни тарк этиб қўймасдан, ҳар иккаласини бирдек ушлаган ҳолатда, уларни обод қилиш учун жонни фидо қилиб бўлса ҳам хизмат қилиш керак.
Юқорида ҳар бир инсон ўзининг соҳаси, қобилияти, иқтидори ва имкониятларидан келиб чиқиб ватанининг ҳимояси учун холис хизмат қилишини айтиб ўтдик. Бу борада саҳобаи киромлардан ўрнак олсак, арзийди:
Абдурраҳмон ибн Самура розияллоҳу анҳу айтади:
