Özbekiston Prezidenti Şavkat Mirziyoyev 12 dekabr 2017 yil “Aholiga davlat xizmatlari körsatişning milliy tizimini tubdan isloh qiliş çora-tadbirlari töğrisida”gi Farmonini imzoladi. Xöş mazkur hujjatni qabul qilişga nima turtki böldi, nima uçun qabul qilindi, uşbu farmon ijrosi yuzasidan qanday işlar amalga oşiriladi? ÖzA agentligida e'lon qilingan farmonga şarhda yuqoridagi savollarga batafsil javob berilgan.
Davlat xizmatlari körsatiş tizimini izçillik bilan takomillaştiriş aholi hayot sifati, investitsiya iqlimi, işçanlik muhitini yaxşilaş va biznesni rivojlantirişning eng muhim şartlaridan biri hisoblanadi.
Sönggi yillarda mamlakatda davlat organlarining mazkur sohadagi faoliyati sifatini oşiriş, tadbirkorlik sub'yektlariga “yagona darça” tamoyili böyiça davlat xizmatlarini körsatişda maqbul şart-şaroitlar va qulayliklar yaratişga yönaltirilgan kompleks çora-tadbirlar amalga oşirildi.
Xususan, 2017 yil 1 fevraldan Tadbirkorlik sub'yektlariga “yagona darça” tamoyili böyiça davlat xizmatlari körsatiş yagona markazlarining tumanlar (şaharlar) hokimliklari tuzilmasidan Özbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tasarrufiga ötkazilişi mazkur sohani rivojlantiriş böyiça muhim qadam bölib, vertikal boşqaruvni şakllantiriş, ularning samarali faoliyatini taşkil etiş imkonini berdi. Natijada uşbu markazlar tomonidan körsatiladigan davlat xizmatlari soni 33 tagaça oşdi.
2017 yil 1 apreldan boşlab röyxatga oliş tartib-taomillarini 30 daqiqagaça qisqartiriş imkonini beruvçi tadbirkorlik sub'yektlarini davlat röyxatidan ötkazişning avtomatlaştirilgan tizimi işga tuşirilganligi “Doing Business 2018” global reytingidagi “Biznesni röyxatdan ötkaziş” körsatkiçi böyiça Özbekistonning mavqeini 24-örindan 11-öringa yaxşilaşga xizmat qildi.
Şu bilan birga, xalq bilan oçiq muloqot natijalari hamda huquqni qöllaş amaliyotining tahlili davlat xizmatlari körsatiş milliy tizimining aholi va tadbirkorlik sub'yektlari ehtiyojlarini töliq qanoatlantiradigan sifat jihatidan yangi darajaga ötişida ayrim tizimli muammolar mavjudligidan dalolat bermoqda.
Avvalambor, “yagona darça” tamoyili böyiça davlat xizmatlari körsatiş tizimidan faqat tadbirkorlik sub'yektlari foydalanişi mumkin. Bunda fuqarolar hanuzgaça turli davlat organlari va taşkilotlarida hujjatlarni rasmiylaştiriş böyiça murakkab tartib-taomillardan özlari ötişga majbur bölmoqdalar.
Qator davlat organlarida axborot tizimlari, resurslari va ma'lumotlar bazalari mavjud emasligi, şuningdek, ular idoralararo integratsiya qilinişining past darajada ekanligi vaziyatni murakkablaştirib, barça davlat xizmatlari majmuasidan qulay va öz vaqtida foydalanişni ta'minlaş imkonini bermayapti.
Mavzuga oid
Bundan taşqari, köpçilik davlat xizmatlarini körsatişning tartib-taomillari fuqarolar uçun murakkab va foydalaniş uçun qiyin bölib qolmoqda, ularning narxini şakllantiriş mexanizmlari esa şaffof emas. Natijada alohida hollarda tor idoraviy manfaatlarning yuzaga kelişiga olib kelgan.
Ayrim hollarda fuqarolar davlat organlariga murojaat qilişda asoslantirilmagan moliyaviy xarajatlarga duç kelmoqdalar, eng avvalo, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari joriy etilişining past darajadaligi, qoğoz hujjatlar aylanmasining saqlanib qolingan andozalari navbatlar yuzaga kelişiga olib kelmoqda.
Davlat xizmatlari körsatişni, şu jumladan real vaqt rejimida masofadan monitoring qiliş va jamoatçilik fikrini örganiş orqali nazorat qiliş va sifatini baholaşning ta'sirçan tizimi mavjud emasligi uşbu xizmatlar sohasida qonuniylikni ta'minlaşning samaradorligiga salbiy ta'sir körsatmoqda.
Körsatib ötilgan muammolar aholining davlat xizmatlaridan keng foydalanişini ta'minlaş, ularni körsatiş bilan boğliq vaqt va moliyaviy xarajatlarni kamaytiriş, aholining davlat organlari faoliyatidan qanoatlanganlik darajasini oşiriş imkonini bermaydi.
Aynan şu munosabat bilan Davlat rahbari tomonidan qabul qilingan “Aholiga davlat xizmatlari körsatişning milliy tizimini tubdan isloh qiliş çora-tadbirlari töğrisida”gi Farmon davlat xizmatlarining sifati, tezkorligi, şaffofligi va foydalaniş imkonini tubdan oşiriş böyiça kompleks taşkiliy-huquqiy çora-tadbirlarni, “Xalq davlat idoralariga emas, davlat idoralari xalqimizga xizmat qilişi kerak” degan uluğvor ğoyani sözsiz amalga oşiruvçi asosiy ğoyalarni belgilab berdi.
Xususan, mazkur sohadagi davlat siyosatini amalga oşirişga mas'uliyat yuklangan alohida davlat organi – Davlat xizmatlari agentligi hududiy bölinmalari bilan taşkil etildi. Bu amalga oşirilayotgan islohotlarning uyğunligi va izçilligini ta'minlaydi, davlat xizmatlarini sifatli bajariş uçun vakolatli organlar va taşkilotlarning javobgarligini oşiradi. Şu bilan birga, aholiga davlat xizmatlarini körsatiş sohasida boşqaruvni amalga oşirişning aniq taşkiliy-institutsional asoslarini şakllantiriş ta'minlanmoqda.
Endilikda “yagona darça” tamoyili nafaqat tadbirkorlik sub'yektlariga, balki bevosita fuqarolarga ham xizmat körsatişda amal qiladi. Davlat xizmatçilari bilan bevosita muloqot qilmasdan hamkorlikni ta'minlaş aholi uçun davlat xizmatlarini korrupsiya xavfisiz tezkorlik bilan körsatiş imkonini beradi, fuqarolarning kundalik hayotini jiddiy ravişda yengillaştiradi, byurokratiya va sansalorlik holatlarini bartaraf etadi.
Davlat xizmatlari körsatişda yaqinda taşkil etilgan öziga xos institut – Özbekiston Respublikasi Prezidenti Xalq qabulxonalarining faol iştiroki öxşaşi bölmagan eng muhim yangiliklardan biri hisoblanadi. Davlat hokimiyatining aholi bilan samarali muloqotini taşkil etiş, fuqarolar murojaatlarini körib çiqişning sifat jihatidan yangi tizimini yölga qöyişda muhim rol öynagan mazkur institutlar faoliyatining ijobiy yakunini hisobga olgan holda davlat xizmatlari körsatiş sohasi ularning bevosita muvofiqlaştiruvida bölişi nazarda tutilmoqda.
Öz navbatida Xalq qabulxonalari va Davlat xizmatlari markazlari tuman (şahar) miqyosida yagona yaxlit faoliyat olib borib, davlat xizmatlari körsatişning samarali tizimini şakllantiriş imkonini beradi.
Davlat xizmatlari markazlari faoliyatini samarali taşkil etişdan taşqari, axborot almaşinuvi böyiça idoralararo, eng avvalo, elektron hamkorlikning ta'sirçan mexanizmlarini joriy etiş mazkur sohada muvaffaqiyatga erişiş uçun hal qiluvçi omil hisoblanadi.
Şu munosabat bilan Farmonda Davlat xizmatlari yagona reyestrini taşkil etiş, davlat xizmatlarining har bir turi böyiça yagona ma'muriy reglamentlar işlab çiqiş, Agentlik, uning hududiy boşqarmalari va davlat xizmatlari markazlarida axborot tizimlari, resurslari, ma'lumotlar bazalari hamda dasturiy mahsulotlarni, şuningdek, apparat-dasturiy majmualarni joriy etiş böyiça çora-tadbirlar nazarda tutilgan. Bu davlat xizmatlari körsatiş sohasida “Fuqarolar emas, hujjatlar harakatlanadi” degan muhim tamoyilni joriy etiş imkonini beradi.
Internet va mobil texnologiyalarning faol joriy etilişi xizmatdan foydalanuvçilar davlat organlariga zarur hollarda borişlari, odatiy hollarda esa xizmatlar masofadan elektron tartibda körsatilişi bilan boğliq ğoyalarning istiqbolda amalga oşirilişini ta'minlaydi.
Şuningdek, Farmon bilan Davlat xizmatlari markazlarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlaş masalalariga alohida e'tibor qaratilmoqda. Xususan, davlat xizmatlarining sonini, ayniqsa, fuqarolar uçun bosqiçma-bosqiç jiddiy ravişda oşirişni hisobga olgan holda xizmatdan foydalanuvçilarga xizmat körsatiladigan bino va inşootlarni töliq yangilaşga zarurat mavjud.
Şu munosabat bilan mas'ul idoralarga Davlat xizmatlari markazlarining yangi qiyofasini işlab çiqiş topşirilgan, mahalliy hokimiyat organlari esa Farmon talablarini hisobga olgan holda binolarni bosqiçma-bosqiç yangilaşni ta'minlaydi.
Davlat xizmatlari körsatiş sohasida, şu jumladan soğliqni saqlaş, litsenziyalaş, soliq, bojxona va boşqa sohalarda jadal sifat jihatidan yaxşilaşning muhim mexanizmlari, şuningdek, davlat xizmatlari böyiça mobil ilovalarni işlab çiqiş, xizmatlarni olis joylarga çiqqan holda körsatiş, aholi bilan tezkor aloqalar, rasmiy veb-saytlardagi internet-botlar, ijtimoiy tarmoqlar yordamida qayta aloqaning samarali tizimini taşkil etişni nazarda tutuvçi kompleks çora-tadbirlar tasdiqlandi.
Şuningdek, 2018-2020 yillarda joriy etilişiga qarab Davlat xizmatlari markazlarida “yagona darça” tamoyili böyiça körsatiladigan 58 ta davlat xizmatining röyxati tasdiqlandi.
Ularning qatorida uy-joylarning suv ta'minoti, kanalizatsiya, issiqlik ta'minoti va boşqa muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlariga ulaniş, yakka tartibda uy-joy qurişni amalga oşirişga ruxsatnoma, turar joyi böyiça röyxatga oliş (propiska), röyxatdan çiqariş va hisobga qöyiş, turli arxiv ma'lumotnomalari, patentlar, guvohnomalar va rasmiy hujjatlar dublikatlarini oliş kabi aholining talabi yuqori bölgan xizmatlar mavjud.
Farmon bilan davlat xizmatlari körsatişning mutlaqo yangi taşkiliy asoslari joriy etilmoqda, davlat va aholi özaro hamkorligining zamonaviy konsepsiyasiga poydevor qöyilmoqda.
Aholi bilan özaro boğlaydigan yagona joy sifatida Davlat xizmatlari markazlari va Xalq qabulxonalari davlat xizmatlaridan foydalaniş imkoniyatini oşiriş, fuqarolarning vaqt va moliyaviy xarajatlarini kamaytiriş, şuningdek, ularning davlat organlari faoliyatidan qanoatlanganlik darajasini oşirişga xizmat qiladi.
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi