Iqtisodchi O‘zbekistonda go‘sht va go‘sht mahsulotlari ko‘tarilib ketgani sabablari bo‘yicha o‘z fikrlari bildirilgan maktubini tahririyatga yo‘lladi.
Assalomu alaykum, KUN.UZ saytining hurmatli xodimlari. Saytingizda respublikamiz aholisi hayotidagi dolzarb muammolar va davlatimizning ichki va tashqi siyosatida bo‘layotgan o‘zgarishlar xolisona yoritilib borayotganini kuzatgan holda, ushbu fikrlarimni aynan siz bilan o‘rtoqlashishni lozim topdim.
Agar mening xulosalarim saytingizda e'lon qilinib, mutasaddi tashkilotlar e'tiborini jalb qilsa, o‘ylaymanki, juda o‘rinli ish bo‘lardi. Saytingizda Iqtisodiyot vazirligi tomonidan e'lon qilingan materiallarda (Go‘sht narxi nega ko‘tarilib ketdi?) go‘sht narxi oshib ketishiga yem mahsulotlari tannarxi qimmatligi va realizatsiya bilan bog‘liq ishlarda «vositachilar»ning ko‘payib ketgani asosiy sabablardan deb ko‘rsatgani hamda narxlarni bir me'yorda ushlab turish uchun bozorlarga arzon narxlarda go‘sht yetkazib bergan fermer va qorako‘lchilik xo‘jaliklariga yog‘-moy korxonalari mahsulotlari birja savdolari orqali imtiyozli shartlarda ajratilishi va boshqa choralaridan ko‘rinib turibdiki, ular tomonidan go‘sht narxi oshib ketishining asosiy sabablari hamda ularni bartaraf etish choralari to‘liq va xolisona o‘rganilmagan. Shu sababdan, taalluqli sohalarda uzoq yillar ishlagan oliy ma'lumotli iqtisodchi sifatida o‘z fikrimni bildiraman.
1. Yem mahsulotlari asosan davlat tasarrufida bulgan Yog‘-moy va Donmahsulot korxonalarida ishlab chiqarilayotgani va narxlari davlat tomonidan qat'iy belgilangani sababli tannarxining qimmatligi yem mahsulotlari narxi oshishiga va mos ravishda go‘sht narxi ko‘tarilishiga olib kelmaydi.
2. Prezidentimizning 19.01.2018 yildagi Yog‘-moy mahsulotlari narxi asossiz oshishiga qarshi qaratilgan qarori bilan Ozuqa-yem ta'minoti birlashmalari tugatilgandan keyin yem-mahsulotlarining realizatsiyasi bilan shug‘ullanuvchi birgina rasmiy vositachi bor, u ham bulsa Tovar va xomashyo birjasidir.
3. Bozorlarimizda sotilayotgan go‘shtning 50 foizidan ko‘proq ulushi aholining ish bilan ta'minlanmagan qatlami tomonidan shaxsiy xo‘jaliklarda yetishtirilayotganini va bu faoliyat Prezidentimiz tomonidan rag‘batlantirilayotgan tadbirkorlikning bir ko‘rinishi ekanini hisobga olgan holda ularni qo‘llab-quvvatlash choralari ko‘rilmagan.
Shu sababdan, faqat arzon go‘sht sotayotgan fermer xo‘jaliklariga (ko‘pgina hollarda «arzon go‘sht sotdi», deyilgan qalbaki ma'lumotlarga asosan) birja savdolari orqali yem mahsulotlari imtiyozli holatda sotilganda ham, 1 kg go‘sht yetishtirish uchun qora bozorda o‘rtacha narxi 1700-2200 so‘m bo‘layotgan 18-20 kg yem mahsulotlari sarf bo‘lishi va boshqa xarajatlar hisobga olinsa, 1 kg go‘shtning tannarxi 35–40 ming so‘mga, mol boquvchi va «insofi haminqadar» qassobning foydasi qo‘shilsa, sotilish narxi 45–50 ming so‘mga to‘g‘ri kelmoqda.
