Bojxona va prokuraturadan jabr ko‘rib, qamalgan tadbirkor hikoyasi: Uni nega sindirmoqchi bo‘lishdi?

«Samarqanddagi «Tohiriy» nomi bilan atalgan korxonalar tarmog‘ini ko‘pchilik yaxshi biladi. O‘tgan asrning saksoninchi yillarida kishilarda tadbirkorlik-kooperativ harakati to‘g‘risida ilk tushunchalar paydo bo‘layotganda akam Tohir Ismatullayev Samarqand tumanida «Lesnik» kooperativ korxonasini tashkil etib, bu borada dastlabki qadamlarni tashlagan edi», deb boshlaydi prokuratura organlaridagi nopok xodimlar tufayli jabr chekib, biznesidan ayrilgan tadbirkor Tolib Ismatullayev «Zarafshon» gazetasida e'lon qilingan maqolasida.

Savdo va ishlab chiqarish faoliyati bo‘yicha boshlangan harakatlar, afsuski, 1990 yil uning kutilmaganda vafot etishi tufayli bir muddat to‘xtab qoldi.

Bu paytda men 32 yoshimda Samarqand viloyat moddiy texnika ta'minoti bosh boshqarmasi boshlig‘ining o‘rinbosari vazifasida ishlardim. Obro‘-e'tiborim ham, mansabim ham ko‘pchilik uchun havas qilarli darajada edi. Lekin akamning xotirasi haqi, qolaversa, zamon shiddatini anglaganim uchun Tohir akam boshlagan ishlarni davom ettirishga ahd qilib, Samarqand tumanida birinchi bo‘lib xususiy mulk shaklida «Tohiriy» ishlab chiqarish savdo firmasini tashkil etdim.

Sobiq ittifoq parokanda bo‘lib, qo‘shni davlatlar bilan aloqalar izdan chiqqan, davlatning ham, aholining ham asosiy muammosi tinchlikni saqlash, birlamchi oziq-ovqat mahsulotlari taqchilligining oldini olishga qaratilgan bir paytda uzoq xorijiy davlatlardagi tadbirkorlar bilan hamkorlikni yo‘lga qo‘yish, yurtimizga sarmoya kiritishga harakat qildim.

«Tohiriy-Muliyon», «Tohiriy-Tur», «Jalilobod» mas'uliyati cheklangan jamiyatlarini tashkil etdik. Chet ellik hamkorlar bilan birga «Tohiriy-Frans LTD», «Piruz», «Tohiriy-Minareks» qo‘shma korxonalarini ochdik. Shu tarzda «Tohiriy va korxonalar» konserni yuzaga keldi.

2000-2008 yillarda ushbu konserndagi korxonalarda 400 nafardan ko‘proq kishi mehnat qilardi. Eng muhimi, o‘sha yillari bizga havas qilgan, ergashgan korxonalar paydo bo‘ldi, hamkorlikda ishlashni istaganlar ko‘paydi.

Vaziyat og‘ir edi, lekin davlat tomonidan berilgan imkoniyatlardan maksimal darajada foydalanishga, tadbirkorlik faoliyatini barqaror yo‘lga qo‘yishga harakat qilganmiz. Yonimdagi do‘stlarim, yaqinlarim bilan birga oldimizga qo‘ygan yagona maqsad sari intildik. O‘zimizdan nimadir nom qoldirishga harakat qildik. Otamning «Inson hayotga keldimi, o‘zidan yaxshi nom qoldirishi kerak, hech bo‘lmaganda, bir binoga bitta g‘isht qo‘yib ketishi kerak», degan o‘gitlariga amal qildim.

Davr va zamon talabini to‘g‘ri anglab, tadbirkorlikni rivojlantirishga bel bog‘lagan bir guruh samarqandlik ishbilarmonlar bilan birgalikda «Samarqandbank» YoATBni tashkil etdik. Ta'sischilar qarori bilan mazkur bank kengashi raisi bo‘ldim. Bank aksiyadorlari safiga respublikada birinchilardan bo‘lib xorijiy investor kiritishga harakat qildik. Bunga O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki ham ruxsat bergandi.

Bu sohada ham ishimiz yurishib, bankimiz respublikadagi moliya muassasalari orasida tanilib qoldi. Balki shu sababli 2005 yilning oxiri va 2006 yilning boshida yurtimizdagi xususiy banklardan birining vakili Samarqandga kelib, bankimizni uning bankiga qo‘shish taklifini bildirdi. Biz bu taklifni bankimiz ta'sischilari bilan maslahatlashib ko‘rishimizni aytdik. Bu orada ayrim maslahatchilar paydo bo‘lib, taklifni qabul qilishimiz kerakligi, aks holda muammo kelib chiqishi mumkinligidan bizni ogohlantirishdi. O‘sha bank rahbarining qo‘li uzunligi, respublika bojxona va prokuratura organlarida juda yuqori lavozimlarni egallab turgan yaqinlari borligini aytishdi. O‘shanda biz bu «maslahat»larga e'tibor bermay, taklifni rad etdik. Lekin shundan keyin bankimiz yo‘lida turli g‘ovlar paydo bo‘la boshladi. «Tohiriy va korxonalar» konserni tizimiga kiruvchi korxonalarda muammolar va tekshirishlar boshlanib ketdi. Bu ishni o‘sha paytda Samarqand viloyati bojxona boshqarmasi boshlig‘i vazifasida ishgan U.Komilov boshlab berdi.

«Tohiriy-Frans» qo‘shma korxona ta'sischisi «Melibor» birlashmasi (B.Fabrikant) qo‘shma korxonadagi ustav ulushini to‘ldirish maqsadida 2007 yil may oyida Xitoy davlatidan 11.104 dollarga teng jihoz va uskunalar yubordi. Bojxona organi jihoz va uskunalar narxi 11.104 dollar emas, balki 27.761 dollarga teng deb ko‘rsatib, ushbu narxdan boj to‘lovlari to‘lashni talab qildi. Biz bojxona organining qonunga xilof bu talabi ustidan O‘zbekiston Respublikasi savdo-sanoat palatasining Samarqand viloyat boshqarmasiga murojaat qildik. Palata hujjatlarni o‘rganib chiqib, bojxona organi talabi o‘rinsiz ekanligini ma'lum qildi va bojxona organi ustidan Samarqand viloyat xo‘jalik sudiga da'vo arizasi kiritildi. Viloyat xo‘jalik sudining qarori bilan bojxona organi talabi asossiz ekanligi qayd etildi.

Keyin bu ish bojxona organi shikoyatlari bilan Samarqand viloyat xo‘jalik sudining apellyatsiya, O‘zbekiston Respublikasi Oliy xo‘jalik sudining kassatsiya instansiyalarida ham ko‘rilib, bojxona organi talablari qonunsiz ekanligi haqida qarorlar qabul qilindi.

Bu ishdan naf chiqmagach, bojxona boshqarmasi boshlig‘i ikkinchi «ish»ga bosh qo‘shdi. Ya'ni, «Tohiriy-Frans» qo‘shma korxonasining 2007 yil 25 avgustda imzolangan Xitoydan mebel ishlab chiqarish uchun butlovchi qismlar olib kelishga oid shartnomasi o‘rganildi. Bojxona organi qo‘shma korxona Xitoydan tayyor mebel mahsuloti olib kirganini vaj qilib, meni boj to‘lovlarini to‘lashdan bo‘yin tovlaganlikda ayblab, jinoiy ish qo‘zg‘atish uchun hujjatlarni Toshkent shahar va Samarqand viloyat prokuratura organlariga topshirdi. Natijada prokuratura organlari qarorlari asosida bir-biridan mustaqil ravishda Samarqand viloyat standartlashtirish va metrologiya boshqarmasi, O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligining «O‘zbekekspertiza» YoAJ, Adliya vazirligining X.Sulaymonova nomidagi sud ekspertiza markazi tomonidan (ikki marotaba) ekpertizalar o‘tkazildi. Mazkur to‘rt ekspertizada ham bir xil xulosa berildi: «Xorijdan kelib tushgan tovar tayyor mebel emas, balki mebel tayyorlash uchun bir-biriga bog‘liq bo‘lmagan alohida mebel yasash uchun butlovchi qismlardir», «Tovarlarning TIF TN kodlari «Tohiriy – Frans» QK bojxona organiga taqdim qilgan deklaratsiyasida ko‘rsatilgan TIF TN kodlariga mos keladi».

Ushbu xulosalar asosida jinoiy ishlar jinoyat alomatlari bo‘lmagani sababli to‘rt marta harakatdan tugatildi.

Ming afsuski, konsernga bo‘lgan tazyiqlar shu bilan tugamadi. Bu gal respublika Bosh prokuraturasi iqtisodiy jinoyatchilik va korrupsiyaga qarshi kurashish boshqarmasining sobiq boshlig‘i J.Fayziyev, uning o‘rinbosari U.Xurramov, boshqarma tergovchisi J.Mutallibov «sharofati» bilan «Tohiriy va korxonalar» konserni boshiga qora bulutlar soya soldi. Ularning «sa'y-harakati» bilan shu paytgacha to‘rt marta qo‘zg‘atilgan va O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat-protsessual kodeksining 83-moddasi asosida harakatdan tugatilgan ish yuzasidan meni 2008 yil 9 aprel kuni kabinetimda qo‘limga kishan solib olib ketishdi. Meni jinoyatchiga, jamoamni jinoiy guruhga chiqarishdi. 18 yillik tadbirkorlik faoliyatimiz jinoiy faoliyat deb baholandi. Oqibatda ayblov xulosasi matnining 20 foizdan ortiqroq qismida «Jinoiy guruh tuzib, g‘araz va past niyatlar bilan, jinoiy ishlarini davom ettirib, tergovni chalg‘itish niyatida qilgan jinoiy ishlariga iqror bo‘lmasdan, davlat va xalq manfaatlariga juda ko‘p miqdorda zarar yetkazgan», degan so‘zlar qayta-qayta yozildi.

Buyurtma asosidagi tergov guruhining xatti-harakatlari boshidanoq qonunlarga zid tarzda olib borildi. Meni 6 kun advokatsiz va sanksiyasiz so‘roq qilishdi, soxta ayblovlar qo‘yishdi.

Vakolatli organlarning to‘rtta ekspertiza xulosasi mavjudligi va shu asosida jinoyat ishlari harakatdan tugatilganiga qaramay, soxtalashtirilgan ayblovni tasdiqlash maqsadida 2008 yil 29 mayda O‘zbekiston Respublikasi JPKga zid ravishda qaytadan kompleks-komission ekspertiza o‘tkazish haqida qaror chiqarildi. Komission ekspertlar oldiga Toshkent shahar bojxona boshqarmasiga qarashli Chuqursoy bojxona postiga «Tohiriy-Frans» qo‘shma korxonasi nomiga 2007 yil 5 noyabrda kelgan va 2007 yil 6 noyabrda «Erkin muomala bojxona rejimiga chiqarib yuborilgan», ya'ni 2008 yil 29 may holatida bojxona omborlarida mavjud bo‘lmagan yukni ekspertizadan o‘tkazish vazifasi qo‘yilgan. Ekspertlar bu vazifani bajarishadi va «Qo‘shma korxona tayyor mebel mahsulotini olib kirgan», deb xulosa beradi. Shu asosida bizni 231 million 495 ming 825 so‘m boj to‘lovlarini to‘lamaganlikda ayblashdi.

Shu o‘rinda qiziq bir holatga e'tiboringizni qaratishni istardim. 2009 yilda tergov guruhi va bojxona ekspertlarining soxta ayblovi asosida sud hukmi bilan bir qancha insonlar taqdirini hal qilgan «tayyor mebel mahsulotlari» 2014 yil bojxona organi va sud ijrochilari tomonidan butlovchi (ehtiyot) qism sifatida (!) 49 million 307 ming 354 so‘m qiymatda sotib yuborilgan.

O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi iqtisodiy jinoyatchilik va korrupsiyaga qarshi kurashish boshqarmasining sobiq rahbari va xodimlari «Tohiriy-Frans» qo‘shma korxonasini Xitoy davlatidan tayyor mebel mahsulotini olib kirganlik, boj to‘lovlarini to‘lashdan bo‘yin tovlaganlikda ayblab, soxtalashtirilgan jinoyat ishiga aloqasi bo‘lmagan, alohida moliya xo‘jalik faoliyati yurituvchi sub'yektlar – «Tohiriy» IChSF, «Tohiriy va korxonalar», «Tohiriy-Muliyon», «Tohiriy-Tur», «Jalilobod» mas'uliyati cheklangan jamiyatlari, «Piruz», «Tohiriy-Minareks» qo‘shma korxonalari ustidan ham jinoyat ishi qo‘zg‘atadi. Birorta korxonani taftish qilmay turib, «soliqlar va bojlarni to‘lamaganlik, jinoiy guruh tuzganlik, ushbu jinoiy guruh rahbari sifatida mansab vakolatlarini suiiste'mol qilish, jinoiy guruh a'zolari manfaatlarini ko‘zlab jinoiy firmalar tashkil etish» kabi ayblovlar qo‘yildi. Vaholanki, bu korxonalarimizda 2001–2008 yillar davomida davlat soliq organlari tomonidan bir necha marotaba birlamchi buxgalteriya hujjatlari asosida tekshiruvlar o‘tkazilib, biron-bir jiddiy qonunbuzilishi qayd etilmagan.

Tergov guruhi jalb etgan taftishchilar esa birlamchi hujjatlarni o‘rganmay, faqat bank reyestrini ko‘rib, «jiddiy kamchiliklar»ni aniqlagan. Keyinchalik korxonalardagi tekshiruv va taftishlar ham qonun talablariga zid ravishda o‘tkazildi. Ya'ni, bu taftishlarda korxonalarning vakolatli vakillari qatnashmagan, ularga dalolatnomalar berilmagan, yakuniy xulosa bilan tanishtirilmagan. E'tiroznomalar inobatga olinmagan.

Ishning boshida turganlar to‘qilgan ayblovlarni tasdiqlash uchun soliq organi taftishchilariga ham tazyiq o‘tkazgan. Ularni korxonalar hujjatlaridan kamchilik topishga majburlab, bu talabga bo‘ysunmagan Samarqand shahar va tuman davlat soliq inspeksiyalarining to‘rt nafar xodimiga nisbatan jinoyat ishi ochib, jazolashgan.

Korxonalarning bank hisob raqamlari orqali amalga oshirgan pul aylanmalari to‘g‘risidagi ma'lumotlar asosida soliq va majburiy to‘lovlar haqida tuzilgan dalolatnomalarga qonuniy tus berish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi davlat soliq qo‘mitasiga murojaat qilishadi. Ammo davlat soliq qo‘mitasi xulosasida «xo‘jalik sub'yektlarida o‘tkaziladigan (o‘tkazilgan) tekshiruvlarda soliq solish va soliq solish bilan bog‘liq obektlarni aniqlashda xo‘jalik sub'yektlarning bank hisob raqamlari orqali amalga oshirgan pul aylanmalari to‘g‘risidagi ma'lumotlar asosida soliq va majburiy to‘lovlarni hisoblab chiqish usuli «Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida»gi qonunga, O‘zbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobi milliy standartiga va Soliq kodeksi talablariga to‘g‘ri kelmaydi», deyilgan bo‘lsa-da, bu xulosa jinoiy ish materallarida ko‘rsatilmadi.

Men taqdim etgan, asoslantirilgan ma'lumotlar jinoyat ishi hujjatlari orasidan yo‘qolib qolar, so‘roq davomida bergan ko‘rsatmalarim qog‘ozda butunlay boshqacha aks etib, meni o‘sha hujjatlarga imzo qo‘yishga majburlashardi. Tergov guruhi a'zolarining so‘roq jarayonidagi pisandalari, ustimdan kulishlari, hujjatga imzo chekishga majburlashlari butun konsernni barpo etishdagi tashvishimdan ham og‘ir kechgan. Tergov davomida ayblovlar soxta va tuhmat ekanligi haqida turli idoralarga bir necha bor murojaat qilganman. Ammo bu murojaatlarim javobsiz qolgan yoki yana tergov guruhi qo‘liga kelib tushar, ular esa tuhmat tegirmonini yanada shiddat bilan aylantirardi.

O‘sha vaqtlar har bir holatni tahlil etganman va jinoyat ishi bo‘yicha 55 epizodda tergovchi va tekshiruvchilar tomonidan asoslanmagan, isbotlanmagan, qalbakilashtirilgan hujjatlar maqbul dalil sifatida qabul qilingan. Ular o‘z maqsadiga erishish uchun mantiq, zamon va makon degan tushunchalarni esdan chiqarib, qaysi yo‘l bilan bo‘lsa ham ayblash, jazolash niyatida bo‘lishgan.

Jinoyat ishidagi ko‘pirtirilgan yana bir holat «Tohiriy-Muliyon» restoran majmuasi bilan bog‘liq. Tergov guruhi mazkur obekt bo‘yicha bir-birini inkor qiluvchi to‘rt xil holat bilan meni aybladi.

Birinchisi, go‘yoki men 2006 yil 4 avgustda «Tohiriy-Muliyon» restoran kompleksini xorijlik investorga 673.600 AQSh dollariga sotib, chet el valyutasini bankka topshirmaganman.

Ikkinchisi, «Tohiriy-Muliyon» restoran kompleksida 2001 yildan 2008 yil apreligacha o‘tkazilgan to‘y-marosimlardan tushgan pul mablag‘lari bankka topshirilmagan.

Uchinchisi, meni «Tohiriy-Muliyon» restoran kompleksining yagona egasi bo‘lib, 2007 yil dekabr oyida «Tohiriy - Frans» qo‘shma korxonasiga tegishli inventar va jihozlarni «Tohiriy» IChSF balansida bo‘lgan «Tohiriy-Muliyon» restoranini bezash uchun «begonalashtirib» berib yuborganlikda ayblanganman.

To‘rtinchisi, «Tohiriy-Muliyon» restorani kompleksi binosi uchun 2005-2007 yillarda mol-mulk solig‘i to‘lanmagan.

Oxir-oqibat shu bo‘ldiki, meni ushbu to‘rt ayb bo‘yicha ham jazolashdi. 4 milliard 789 million so‘mga narxlangan «Tohiriy-Muliyon» restoran kompleksi buyurtmachi va ijrochilar ko‘magi bilan belgilanganidan sakkiz barobar past narxda — 586 milllion 230 ming so‘m qiymat bilan biz atigi 20 kun foydalangan 291 million 698 ming 540 so‘mlik kredit uchun bankka o‘tkazildi.

Buyurtma asosida ishlagan tergov guruhi jinoyat ishini xohlaganlaricha «semirtirib», «ko‘pirtirib» sudga oshirdi.

Tergov jarayonidagi nohaqlik va tahqirlashlardan azob chekkan bo‘lsam-da, sudda haqiqat qaror topishidan umidvor edim. Ammo bu umidlar ham puchga chiqdi. Chunki jinoyat ishlari bo‘yicha Toshkent shahar sudining birinchi instansiyasidagi sud jarayonida menga qo‘yilgan soliq, boj va boshqa majburiy to‘lovlarni to‘lamaslik haqidagi qonunbuzarliklar asossiz, taftishchi va tergov guruhi tomonidan g‘araz va past niyatlarda soxtalashtirilganini aytsak-da, bu dalil va vajlar inobatga olinmadi. Natijada sud meni 14 yil muddatga ozodlikdan mahrum etish hamda 736 million 777 ming so‘m soliq va boj to‘lovlarini to‘lashim haqida hukm chiqardi.

Ming afsus, sud hukmi bilan menga ushbu summadagi soliq va boj to‘lovlarini to‘lash majburiyati yuklangani tergov guruhini qoniqtirmadi. Chunki ular mol-mulkimni 4 milliard 978 million 793 ming so‘mga baholagandi. Shu sababli ular qonunga zid bo‘lsa-da, harakatni davom ettirishdi.

Umume'tirof etilgan xalqaro normalar va O‘zbekiston Respublikasi qonunlarida «Shaxs bir harakati (harakatsizlik) uchun bir marotaba qonun oldida javobgardir, takror va takror javobgar bo‘lishi mumkin emas», deb belgilanganiga qaramay, tergov guruhining qattiq nazorati ostida konsernga qarashli firmalardan yashirilgan (kamaytirilib ko‘rsatilgan) soliq tushumlari va boshqa majburiy to‘lovlar bo‘yicha qayta hisob-kitob qilinib, qo‘shimcha 2 milliard 462 million 64 ming 587 so‘m undirish haqida xo‘jalik sudlarning qarorlari chiqarildi.

Shu tariqa, biz jinoyat ishlari bo‘yicha sudlar tomonidan jinoiy va moliyaviy jazoga, xo‘jalik sudlari tomonidan takroran moliyaviy jazoga torttirildik.

Men hibsda jazoga tortilayotgan paytimda oila a'zolarim, konsern tarkibdagi korxonalar rahbar va oddiy ishchilarni ham turli idoralarga so‘roqqa chaqirib, ularga zug‘um o‘tkazildi. Soxta jinoiy ish, sudning hukmi ustidan ariza va shikoyatlarning oldini olish uchun turmush o‘rtog‘im va yaqinlarimga ham jinoiy ish ochib, ularni ham qamaymiz deb qo‘rqitishadi. Korxonalarim, hatto uyimni ham sotishga va bu pullarni davlatga yetkazilgan zararni qoplash uchun to‘lashga majbur qilishadi.

7 yil qamoqda har kuni adolat qaror topishini kutib yashadim. Nihoyat, 2014 yilning dekabr oyida jazoni ijro etish muassasasidan ozod etildim.

2017 yilning bahorida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Virtual qabulxonasiga menga va korxonalarimga g‘araz va past niyatlar bilan uyushtirilgan g‘ayriqonuniy harakatlar, nohaqliklar haqida ariza bilan murojaat qildim.

Bu paytda Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan mamlakatda inson qadr-qimmatini ulug‘lash, tadbirkorlarni himoya qilishga qaratilgan siyosat boshlangan, respublika prokuraturasi va boshqa huquqni muhofaza qilish organlarida ham kadrlar almashinuvi ro‘y bergan, avvalgi rahbar va xodimlarning korrupsiya aralashgan ishlari ochilib qolgan edi. Shu sababli respublika Bosh prokuraturasiga tergov guruhi tomonidan buyurtma asosida ochilgan jinoyat ishi va uning materiallaridagi qonunga zid holatlarni rad etib bo‘lmas dalillar bilan taqdim etdim.

Bosh prokuratura materiallarni xolisona va sinchkovlik bilan o‘rganib chiqib,O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudiga jinoyat ishlari bo‘yicha Toshkent shahar sudining 2009 yil 5 martdagi hukmi ustidan protest kiritdi.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi jinoyat ishlari bo‘yicha sud hay'atining 2017 yil 6 iyuldagi ajrimi bilan bizning jinoyat ishi bo‘yicha chiqarilgan sud qarorlarini bekor qilish haqida O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurorining o‘rinbosari nazorat tartibida bildirgan protesti qanoatlantirilib, jinoiy ish materiallari sudda yangitdan ko‘rish uchun jinoyat ishlari bo‘yicha Samarqand viloyati sudiga yuborildi.

2018 yil 12 fevral kuni jinoyat ishlari bo‘yicha Samarqand viloyat sudining ochiq sud majlisida viloyat sudining sudyasi Z.Fayziyev raisligida bizga nisbatan ochilgan jinoyat ishi ko‘rib chiqildi. Sud jarayonida konsern tarkibidagi korxonalarda jinoyat ishi yuzasidan o‘tkazilgan tekshiruvlarda Soliq kodeksida belgilangan qoidalar buzilgani qayd etildi.

Sud hay'ati jinoyat ishi yuzasidan sud majlisida so‘roq qilingan guvohlar, ekspertlar va mutaxassislarning ko‘rsatmalaridan kelib chiqib, tergov organi tomonidan JPKning talablarini jiddiy buzgan holda to‘plangan dalillar tazyiq, qiynoqqa solish, kuch ishlatish hamda insonga nisbatan boshqa shafqatsiz yoki uning sha'ni, qadr-qimmatini kamsituvchi munosabatda bo‘lish, shuningdek, aldash va qonunga xilof boshqa yo‘llar orqali olinganligini ta'kidladi.

Ish bo‘yicha to‘plangan yasama va soxtalashtirilgan dalolatnoma va ekspertizalar nomaqbul deb topildi. Shu asosida sud meni va mazkur jinoyatga aloqador deb ko‘rilgan boshqa shaxslarni aybsiz deb topib, bizning harakatlarimizda jinoyat tarkibi bo‘lmagani sababli oqlashga qaror qildi. Shuningdek, yaqin qarindoshlarimdan davlat foydasiga undirilgan 736 million 777 ming 779 so‘m qaytariladigan bo‘ldi.

Bu — biz orziqib kutgan adolat tantanasi, haqiqatning tiklanishi edi! Bu shubhasiz prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning davlat rahbari sifatida faoliyatining dastlabki kunlaridanoq jamiyatda qonun ustuvorligini ta'minlash, barcha sohalarda adolatli tizim yo‘lga qo‘yilishiga qaratgan e'tibori samarasidir. «Korrupsiyaga qarshi kurashish to‘g‘risida»gi qonunni qabul qilish tashabbusi bilan chiqishi, Xalq bilan bevosita muloqotni yo‘lga qo‘yishga intilishi, butun bir yilni xalq bilan muloqot va inson manfaatlari yili deb nomlashi davlatimiz rahbarining bu yo‘ldagi dadil va shahdam qadamlari bo‘ldi. Eng muhimi, Prezident tadbirkorning asosiy himoyachisiga aylandi.

Ushbu satrlarni o‘qiyotgan kishida tadbirkorning huquqi tiklanibdi, shu paytgacha yetkazilgan moddiy va ma'naviy zarar ham undirilar, lekin bu noqonuniy jinoyat ishini ochish va yuritish, kishilarga nohaq jazo tayinlanishiga sabab bo‘lgan mas'ullarga qanday chora ko‘rildi, degan savol tug‘ilishi tabiiy.

Savolga javoban aytish mumkinki, bizning soxta jinoiy ishimizning boshida turgan kishilarning o‘zlari bugun jinoiy qilmishlari uchun javob beryapti. Ular biz kabi o‘nlab tadbirkorlar, oddiy fuqarolarga nisbatan g‘ayriqonuniy munosabatda bo‘lgan. Korrupsiya, poraxo‘rlikka qarshi kurashish o‘rniga o‘zlari bunga imkoniyat yaratib bergan. Buning uchun albatta, qonun oldida javob berishadi. Lekin ular ana shu harakatlari bilan kishilarning davlatga, qonunlarga bo‘lgan ishonchiga, hurmatiga putur yetkazgan. Jamiyatda nosog‘lom muhit paydo bo‘lishiga sabab bo‘lgan. Ayting-chi, ular ana shu xatti-harakatlari uchun jazo olmasa, adolatning necha pullik qadri bo‘ladi?

Ehtimol, ayrimlar «mana oqlandingiz, mol-mulkingizni qaytarib berishadi, bo‘ldi-da» deyishi mumkin. Buni o‘zimga ham aytishgan. Lekin adolatsizlikning iztirobini uni boshidan o‘tkazgan odam biladi. Bu ayanchli holatni hech kimga ravo ko‘rmayman. Biroq bugun ham amal kursisida o‘tirgan, xizmat libosini kiygan kimsalar agar vijdoniga qarshi borsalar, men kabi tadbirkorlarga qilgan nohaqliklari uchun jazo olayotganlar holiga tushishlarini bilib qo‘yishlarini istayman.

Bizga qarshi ochilgan jinoyat ishidagi holatlar, dalillarning aksariyati ko‘r-ko‘rona, «buyurtma» asosida tayyorlangani sezilib turardi. Bu ayrim yuqori idoralardagi amaldorlarning topshiriqlari bilan bajarilgani ham aniq. Lekin vijdonini ko‘r va kar qilib, qalbaki hujjatlarni tayyorlab, ayblanuvchi va guvohlarni ularga imzo chekishga majbur qilgan organ xodimlari bizning, hamkasblarining ko‘ziga qanday qarashar ekan? Ularning ko‘pchiligi aybiga yarasha jazosini olgan va olayotgandir. Biroq, vijdon azobi-chi? Bu eskichasiga ham, yangichasiga ham, shariatda ham, qonunda ham kechirib bo‘lmas norma. Bu azobdan har kimni Yaratganning o‘zi asrasin!