6 yil uçun rejalar. Aziz Abduhakimov prezidentning turizm böyiça farmon va qaroriga şarh berdi
|20:10 / 06.01.201921 07911 min
Foto: Kamil YenikeyevFoto: Kamil Yenikeyev
Özbekiston Prezidenti Şavkat Mirziyoyev 5 yanvar kuni Turizmni tezkor rivojlantirişga doir çora-tadbirlar rejasi töğrisidagi farmonini hamda tegişli qarorni imzoladi. Boş vazir örinbosari Aziz Abduhakimov yaqin yillarda turizmni rivojlantirişga yönaltirilgan ikki muhim hujjat böyiça Kun.uz'ga izoh berdi.
«Uşbu hujjatlarning yangi yil boşida qabul qilinişi ham öziga xos ahamiyatga ega. Ötgan yil boşida ham davlat rahbari turizmni rivojlantirişga doir juda muhim hujjatni imzolagandi. Bu yilning 5 yanvar kuni prezidentimiz tomonidan yana ikki hujjat - turizmni tezkor rivojlantirişga yönaltirilgan farmon va qaror imzolandi. Farmonda turizmni rivojlantiriş uçun qulay şaroitlar yaratişga e'tibor qaratilgan.
Prezidentning «Turizmni tezkor rivojlantirişga doir qöşimça çora-tadbirlar rejasi töğrisida»gi farmoni bilan 2019-2025 yillar uçun Turizmni rivojlantiriş konsepsiyasi tasdiqlanadi, ya'ni Konsepsiya yaqin 6 yil içida qilinişi kerak bölgan işlarni öz içiga oladi.
2019-2020 yillarda biz qonunçilikka oid özgarişlarni amalga oşirişni rejalaştirganmiz. Mazkur konsepsiya sönggi yillarda amalga oşirilgan işlar, tajribamiz hamda turkiyalik tajribali ekspert Sodiq Badakning maslahatlari asosida işlab çiqildi. Ta'kidlaş joizki, Badak bu işga juda çuqur yondaşib, qilingan işlar hamda mavjud muammolardan kelib çiqib, samarali tavsiyalar berdi. Turkiyaning turizmni rivojlantirişga doir tajribasi çuqur örganildi va yangi hujjatlar amalda öz isbotini topgan qarorlar, ya'ni öz vaqtida Turkiyada samara bergan va sohada katta özgarişlarga yöl oçgan qarorlar asosida işlab çiqildi», - deydi Boş vazir örinbosari.
Aziz Abduhakimovning sözlariga köra, hujjatda maqsadli parametrlar qayd etilgan, 2025 yilga borib turizmning Özbekiston yalpi içki mahsulotidagi uluşini - 2,3 foizdan (2017 y.) 5 foizga, xorijlik sayyohlar sonini esa 9-10 million nafarga, jumladan uzoq xorijiy mamlakatlardan keluvçi turistlar sonini 2 milliongaça oşiriş közda tutilgan. Şuningdek, turizm eksporti hajmini 950 million dollardan 2,2 milliard dollargaça oşiriş kutilmoqda. Joylaşuv vositalari sonini 850tadan 3000tagaça çiqariş rejalaştirilgan. Turoperatorlar soni ham 860tadan deyarli ikki baravarga oşişi közda tutilgan.
«Hujjatdan şuningdek qulay logistikani öz içiga olgan zamonaviy transport infratuzilmasini yölga qöyişga doir işlar örin olgan. Bu havo, temir yöl, avtomobil va suv transporti. Markaziy Osiyoda çegaralarni kesib ötişda qulay şaroitlar yaratişga alohida e'tibor qaratilmoqda. Bu yönalişda qöşni Qozoğiston bilan viza rejimlarini unifikatsiya qiliş ustidagi işlarni davom ettiryapmiz. Bu taklif qilinayotgan turistik mahsulotlar kölamini kengaytiriş va ularni diversifikatsiyalaşni nazarda tutadi. Birinçi navbatda bu yönalişda ziyorat turizmi, ekoturizm, agroturizm, etnoturizm, sport turizmi, MICE-turizmga e'tibor qaratiladi.
Mavzuga oid
Xorijiy turistlarning Özbekistonda böliş örtaça vaqtini kamida 8 sutkaga yetkazişni maqsad qilganmiz, ya'ni har bir şaharda - kamida 3 sutkadan, hozir ular har bir şaharda köpi bilan 1,5-2 sutka qolişadi.
Şuningdek, «Özbekiston böylab sayohat qil» nomli içki turizmni rivojlantirişga yönaltirilgan dastur doirasida mahalliy sayyohlar sonini ham deyarli ikki baravarga - 14 milliondan 25 milliongaça oşiriş közda tutilmoqda», - deydi u.
Boş vazir örinbosarining ta'kidlaşiça, Özbekiston turistik brendini rivojlantiriş yagona strategiyasini yaratiş va kengaytiriş uçun yetakçi kompaniyalar jalb qilinadi, ayni damda Saatchi kompaniyasi bilan iş olib borilmoqda. Şu bilan birga, körgazmalar, tanlovlar ötkaziş hamda Özbekistonni festivallar mamlakatiga aylantiriş, şu tariqa ivent-turizmni rivojlantiriş rejalaştirilgan.
Yana bir muhim yönaliş - mutaxassislarni tayyorlaş tizimini takomillaştirişdir. Gidlar, mehmonxona xodimlari, turistik xizmatlar körsatişning yanada mukammal standartlarini örnatiş şular jumlasidandir. Şu bilan birga, Samarqandda oçilgan «Ipak yöli» Xalqaro Turizm universiteti faoliyati ham şu maqsadlar uçun xizmat qiladi. Bunga qöşimça ravişda xorijiy oliy ta'lim muassasalari bilan hamkorlikdagi qöşma fakultetlar, xorijiy OTMlar filiallari ham soha mutaxassislarini tayyorlaşda yordam beradi. Hozir bu borada ayniqsa Rossiya, Koreya, Turkiya Turizm akademiyasi, Yevropa oliygohlari bilan faol iş olib boryapmiz. UNWTO'ning TedQual (Tourism Education Quality) xalqaro turistik ta'lim sertifikatsiya tizimi tatbiq etiladi.
«2019 yilda e'tibor qaratişimiz kerak bölgan jihat - xavfsiz turizm. Özbekiston bu borada yuqori körsatkiçlarga ega, ya'ni sayyohlar istagan joyida, kunning istagan qismida sayr qiladi. Xavfsiz turizm deganda faqatgina jismoniy xavfsizlik tuşunilmaydi, xizmatlar körsatiş davomidagi xavfsizlik tuşunçasi ham bor, masalan, sayyohlar tibbiy tomondan ham özlarini himoyalangan his qilişi, ularga sifatli tibbiy xizmat körsatilişi kerak, buning uçun qöşimça ravişda Özbekistonda xavfsiz turizmni ta'minlaş böyiça çora-tadbirlar rejasi işlab çiqiladi. Şu bilan birga, stat-hisobot böyiça UNWTO bilan iş olib boramiz. Mazkur çora-tadbirlar rejasi şuningdek davlat standartlari, xizmatlar körsatiş qoidalarini takomillaştirilişini közda tutadi. Barça turistik resurslar va obektlarning ahvolini aniqlaş va har biri böyiça individual «yöl xaritalari»ni işlab çiqiş maqsadida ularni inventarizatsiya qiliş möljallangan», - deydi Abduhakimov.
Hojatxonalar avvalgidek diqqat markazida böladi: «Asosiysi, nihoyat, mahalliy hukumat organlarining bu muammoga e'tibor qaratişining uddasidan çiqdik. Hozir yöl böyidagi hojatxonalarning ahvoli yaxşilanganini köriş mumkin, bu böyiça işlar yölga qöyilgan. Maxsus guruhimiz muntazam ravişda viloyatlar böylab harakatlanib, hojatxonalar, yoqilği quyiş şoxobçalari, kafelar, turli infratuzilmalarni közdan keçirişadi. Bu yönalişda öziga xos biznesni körayotgan tadbirkorlar paydo böldi. Öylaşimça, tez orada boşqa davlatdagi singari barça hojatxonalarni boşqaruv ostiga oladigan va standartlarga muvofiq xizmat körsatadigan tarmoq operatorlari paydo böladi».
Infokiosklar yaratiş jarayoni boşida qiyin keçgan bölsa-da, bugunga kelib yaxşi yölga qöyildi. Sayyohlar orasida şuningdek imkoniyati çeklangan kişilar borligini ham inobatga oliş kerak, albatta.
Özbekistonning turistik magistralini yaratiş böyiça juda katta loyiha amalga oşirilmoqda. Bunga doir ma'lumotlar keyinroq batafsil taqdim etiladi.
Avtobus qatnovlarini yölga qöyiş böyiça katta işlar qilinmoqda. Markaziy Osiyo mamlakatlari örtasida transport kommunikatsiyasini rivojlantirişga oid juda qiziq loyiha işlab çiqilmoqda, Özbekiston transport xabiga aylantirilişi közda tutilmoqda. Tojikiston va Qozoğistondagi hamkorlar bundan juda manfaatdor.
Sport turizmini rivojlantiriş böyiça alohida hujjat tayyorlangan, bu borada katta salohiyatga egamiz. Sport klublari Özbekistonga kelib, turli musobaqalar ötkazişi va şu tariqa yanada köp kişilarning Özbekistonga kelişi maqsad qilingan.
Ekoturizm böyiça asosan Aydarköl va Tödaköl hamda Uçqizilga e'tibor qaratiladi, ya'ni ularning atrofida ham turistik klasterlar bölişi közda tutilgan.
Gastronomik turizm böyiça katta festival ötkaziş rejalaştirilmoqda. Masalan, rossiyaliklar özbek milliy taomlarini juda yaxşi körişadi va gastronomik turizm böyiça ularni Özbekistonga jalb qiliş rejalaştirilgan.
«Ustyurtda sport avtorallisini ötkazamiz. Agroturizm, etnoturizm, ya'ni turistik mahallalarni taşkil qiliş, şuningdek kiçik qişloq xöjalik turizmi klasterini yaratiş közda tutilmoqda, bu borada xitoyliklarning Özbekistonga qiziqişi katta, bu esa juda katta bozor», - deydi Abduhakimov.
Yana bir muhim yangiliklardan biri, teatrlar, galereyalar va boşqa yerlarda bukletlar, qöllanmalar, flayerlar işlab çiqarilişi yölga qöyiladi. Yaqin orada qayerda nima bölayotgani, qanday tadbirlar ötayotganiga doir afişalar paydo böladi. Şahar böylab harakatlaniş oson bölişi uçun körsatkiçlar örnatilmoqda.
«Birinçi marta jiddiy almanax tayyorlanişi haqida öylayapmiz, uning har bir soni ma'lum bir hududga, u yerning madaniyati va öziga xosligiga bağişlanadi», - deydi u.
Şuningdek, ayni damda Uzbekistan - my second home («Özbekiston - ikkinçi uyim») deb nomlangan dastur ustida iş olib boryapmiz. Masalan, badavlat malayziyaliklar pensiyaga çiqadi, ularning öziga yaraşa daromadi bor, ular iqlimi qulay, yaxşi oşxonaga ega mamlakatda yaşagisi keladi. Şunday toifadagi kişilar Özbekistonga kelib, uy xarid qilib, şu yerda yaşaşi va pul sarflaşi uçun imkon yaratiladi va bu Özbekiston iqtisodiyoti foydasi uçun xizmat qiladi.
«2019 yilning 1 fevralidan qöşimça 45 davlatga vizasiz rejim joriy qilinadi. Viza rejimi soddalaştirilişi Özbekistonda turizmni rivojlantiriş sari qöyilgan muhim qadamlardan biridir. 15 martdan elektron viza taqdim etiladigan mamlakatlar soni oşiriladi. Umumiy röyxatdan 76ta davlat örin olgan. Prezidentimiz Özbekistonni dunyo uçun oçmoqda», - deya ta'kidlaydi Boş vazir örinbosari.
Abduhakimovning sözlariga köra, Özbekistonni öziga xos ta'lim xabiga aylantiriş rejalaştirilgan. Buning uçun Studentvisa vizasi joriy etiladi va xorij oliy ta'lim muassasalarini jalb etiş işlari allaqaçon boşlab yuborilgan. Davlat dasturi loyihasiga köra, Toşkent şahrida Hindistonning Amiti universiteti taşkil qilinadi. Hindistonning yiliga 25 ming nafar talaba qabul qiluvçi yana bir yirik oliygohi Özbekistonga 100 million dollar kiritiş niyatida. Koreya, Rossiya oliy ta'lim muassasalari bilan muzokaralar olib borilmoqda, Germaniya bilan qöşma fakultet oçişga harakat qilinmoqda. Studentvisa vizasi bilan talabalar Özbekistonda heç bir muammosiz ta'lim olişlari mumkin böladi.
Şuningdek, Özbekistonda mehmonxonalar qurilişi jadallik bilan olib boriladi. Abduhakimovning ta'kidlaşiça, 2022 yilning 1 yanvariga qadar 50 mingta qöşimça mehmonxona örni yaratiladi. Bunda 50ta örindan kam bölmagan uç yulduzli mehmonxona qurgan investorlarga mehmonxonadagi har bir nomerga sarflangan xarajati uçun 40 mln söm va 100 örindan kam bölmagan tört yulduzli mehmonxona qurgan investorlarga mehmonxonadagi har bir nomerga sarflangan xarajati uçun 65 mln söm subsidiya beriladi.
«Bunday imtiyoz MDHning heç qaysi davlatida mavjud emas», deydi u.
Bundan taşqari, uç yulduzli dastlabki 50 mehmonxonaga har bir nomer uçun yiliga 200 dollar va tört yulduzli 30 mehmonxonaga har bir nomer uçun yiliga 400 dollar miqdorida kompensatsiya tölanadi. Masalan, 100ta nomerga ega mehmonxona uçun bu yiliga 40 ming dollar degani. Bunday imtiyoz ham hali heç qayerda taklif qilinmagan.
Ilgari mehmonxonalarda joylaşgan har bir savdo nuqtasi uçun alohida ruxsatnoma oliş talabi bor edi. Bu talab ham bekor qilinadi. Mehmonxona oçdingizmi, savdo şoxobçasi uçun litsenziya talab qilinmaydi. Hattoki alkogol mahsulotlari sotiş uçun ham. Mehmonxona litsenziya olmasdan transport xizmati körsatişi ham mumkin böladi. Agarda şaharlararo yölovçi taşiş uçun litsenziyasi bölsa, qatnovni amalga oşirişi mumkin. Ilgari buning uçun har safar qöşimça ruxsatnoma oliş kerak bölardi.
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Pauzasiz endoskopiya: muolaja xonasi eşigi ortida nimalar sodir böladi?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Pauzasiz endoskopiya: muolaja xonasi eşigi ortida nimalar sodir böladi?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi