Statistik ma'lumotlarga ko‘ra har yili 14 million kishiga saraton tashxisi qo‘yiladi. Bu raqam yildan yilga ortib bormoqda va JSST ma'lumotlariga ko‘ra 2025 yilga kelib bunday tashxis qo‘yilgan bemorlar soni 19,3 million kishiga yetadi. Bugungi kunda o‘sma kasalliklari tufayli o‘limlar yurak qon-tomir kasalliklaridan keyin ikkinchi o‘rinda turgan bo‘lsa, prognozlarga ko‘ra 20 yildan so‘ng yetakchiga aylanadi.
Professor Ozlem Er ACIBADEM Maslak klinikasida onkologik kasalliklarni davolash bilan shug‘ullanadi. Uning fikricha, onkologik muammolar bilan kurashda eng muhim jihat aholining bu boradagi tushunchalarini oshirish va bu dard aniqlanganda imkon qadar tezroq choralar ko‘rishdir. Shifokor bunday kasalliklarni davolash bo‘yicha o‘z fikrlarini bildiradi.
Davolash uslubini tanlash hujayralardagi o‘zgarishlarga bog‘liq
Saraton – umumiy nom bo‘lib, bu dard ostida 200 dan ortiq muayyan kasalliklar yotadi. Kasallikni molekulyar strukturasiga asosan ko‘rsak, bir xil turdagi kasallik o‘zini turli shaklda namoyon etayotganini kuzatishimiz mumkin. Shuning uchun ham davolash samarasi bemor organizmidagi hujayralar mutatsiyasining o‘ziga xos jihatlarini hisobga olingan holda olib borilishiga bog‘liq. Aniq diagnoz to‘qimalar biopsiyasi va suyuq biopsiya tekshiruvlaridan so‘ng qo‘yiladi.
Mutatsiyalar qon tahliliga ko‘ra ko‘rinadi
Saraton (rak) sog‘lom hujayralarning zararlanishi va mutatsiyaga uchrab, haddan tashqari tez va nazoratsiz ko‘payib ketishi bilan yuzaga chiqadi. Bunday o‘zgarishlar avloddan avlodga o‘tishi yoki tashqi faktorlar sabab yuzaga kelishi mumkin.
Fan bir joyda turmaydi va so‘nggi yillarda onkologik kasalliklar bilan kurashda ancha jiddiy siljishlarga erishildi. Lekin bu kasallikni bir xil uslub bilan davolab bo‘lmaydi va har bir holat bo‘yicha alohida yondoshuv zarur. Davolash samarasi kishi a'zosining patologik o‘zgarishlari qay darajadaligiga bog‘liq. Zamonaviy uslublarni qo‘llagan holda so‘nggi o‘n yilliklar ichida minglab bemorlarning hayoti saqlab qolindi, umr davomiyligini uzaytirishga erishildi.
