Dunyodagi eng qimmat şahar – Singapurga fotosayohat

Şunday qilib, Singapurdagi mehmonxonada bir keça tunaş va ertalabki nonuşta 240 AQŞ dollariga tuşdi.

Tupurganlik uçun jarima — 1 000 dollar!

Ertasi kuni nonuştadan söng şahar aylangani çiqib ketdik. Singapur köçalarining tozaligiga çindan qoyil qoliş mumkin. Mamlakat bunday natijaga keskin taqiqlar yordamida erişgan. Masalan, köçaga tupurgan odam kameralarga körinadi va 1 000 Singapur dollari miqdorida jarima tölaydi. Bu – 750 AQŞ dollari degani.

Jamoat joyida saqiç çaynaş, belgilanmagan joylarda çekiş va çiqindi taşlaş jarimasi ham şunça. Bilmasdan mahalliy maymunlarga ovqat berib qöysangiz, 250 dollar; maşina haydayotib telefonda gaplaşsangiz, 500 dollar jarima tölaysiz. Darvoqe, u yerda ulovlar çap qöl qoidasiga amal qilgan holda haydaladi.

Singapurda jarimadan qutulib qoliş imkonsiz, çunki jarimani röyxatdan ötkazadigan odamning özi yöq. Hamma yerda kamera bor va harakatlaringiz töliq nazorat qilinadi. Bejizga bu mamlakat eng xavfsiz degan nomni olmagan axir.

Şaharni aylanmoqçi ekanimizni aytganimizda, mehmonxona xodimi metro xizmatidan foydalanişni tavsiya qildi. Metroga tuşdik va Singapurning maşhur savdo markazi Marina beyga borişga qaror qildik.

Singapur metrosiga kirar ekanman, xayolimda bir fikr aylandi: Toşkent metrosi – dunyodagi eng qulay metro!

Singapurda metroga çipta-kartasini olib kirişning özi bir jarayon. U yerda kassirning özi yöq, hammasi avtomatlaşgan. Kartaning narxi ham bir xil emas. Qayergaça borişni xohlasangiz, öşa bekatni bosasiz va sizga karta çiqarib beradi.

Narxlar neçta stansiya yurişingizga qarab belgilanadi. Marina beygaça bir kişi örtaça 1 AQŞ dollaridan tölab yetib oldik.

Metroda bunday sistemaning yölga qöyilganini keyin tuşungandek böldim. Bizning metroda odamlar soni köpayişi uçun harakat qilinadi, Singapurda esa metrodagi odamlar oqimi kamayişi uçun şunday sistema öylab topilgan. Siz qaysi bekatgaça borişingizni aniq körsatib, çipta-karta sotib olasiz. Keyin yana öşa kartani körsatib, bekatdan çiqib ketasiz.

Masalan, siz «Ğafur Ğulom» bekatiga boraman deb, «Tinçlik» bekatiga kelsangiz, çiqişdagi turniket sizni taşqariga çiqarmaydi, çunki siz keragidan köproq bekat yurib yuborgansiz. Çiqiş uçun qöşimça pul tölaysiz. Bunday sistema metroda bekorçilar aylanib yurişining oldini oliş uçun qilingan.

Xullas, bir amallab Marina beyga yetib keldik. Baland binolarning gözalligi odamning aqlini şoşiradi. Tuşunişim böyiça, bu binolarning köpi – xalqaro banklar. Singapur turizmdan pul topişga unçalik qiziqmasligiga asosiy sabab aynan u yerdagi biznes markazlar va banklarning köpligida.

Singapur köçalaridagi havo öta toza ekanini aytiş kerak, çunki u yerda deyarli sanoat korxonasi yöq. Bundan taşqari, şaharda juda-juda köp daraxt ekilgan. Daraxtlarning çiroyini esa sözda ta'riflab bölmaydi.

Marina bey atrofidagi binolari içida nilufar guli körinişidagi muzey ajralib turadi. Töğrisi, bu binoni körib insonning fantaziyasi çek-çegara bilmasligiga amin böldim. Nilufar guli körinişidagi muzeyning pastida tabiiy nilufar gullari ekilgan. Ularning gözalligini rasmlarda körişingiz mumkin. U yerda esayotgan yengil şabada manzarani yanada yoqimli qiladi.

Şahardagi köpriklar sonida adaşib ketişingiz aniq. Ularning barçasi özgaça dizaynda qilingani esa şahar boş rejasi xafsala bilan tuzilganini körsatadi.

«Singapur yuragidan» yana mehmonxonaga qaytiş uçun avtobusdan foydalandik. 71-avtobus oltovimizni mehmonxona yaqinidagi bekatgaça 9 dollarga olib ketdi. Avtobusga bizdan boşqa yölovçi deyarli çiqmadi. Hayronman, ular qanday plan topşirişadi.

Bahaybat labirint-stadion...

Stadionga yetib borgaç, uning qançalik bahaybatligini kördik. Juda gözal va mahobatli stadion xuddi labirintga öxşaydi. U yerdan adaşmay çiqib ketişning özi bir baxt men sizga aytsam.

Öyin tugaganidan söng (öyinga töxtaliş şart bölmasa kerak, bu haqda yetarliça yozdik) adaşib qolganimiz 15 oktyabrni heç qaçon yodimizdan öçmaydigan sanaga aylantirdi. Stadionning buriliş va eşiklari köpligidan çiqiş eşigini topolmay qoldik...

Şunda dunyoning tört tomonida ham özbeklar borligi bizga yordam berdi.

Mehmonxonada bir özbek yigit bilan tanişib qolgandik. Stadion atrofida Championat.asia jurnalisti Jasurbek bilan tentirab yurganimizda öşa özbek bola bizni körib qoldi. Singapurda işlab, u yerlarni beş qölday bilib olgan özbek yigit birpasda bizni stadion çiqiş joyiga olib bordi. U yerda esa bizga yana bir özbek yordamga keldi.

Özbekistonning Singapurdagi elçixonasi vakili bizni va yana yöl topa olmayotgan bir guruh muxlislarni öz maşinasida delegatsiyadan keçiktirmay aeroportga olib bordi. Begona mamlakatda adaşib qolib, öz vatandoşlarimiz yordam bergaç, özbeklarning boriga şukur, dedik beixtiyor. Elçixona xodimi to aeroportdan çiqib ketgunimizça öşa yerda böldi.

Ğalaba buterbrodi

Charter reys bölgani uçun futbolçilar keçki ovqatni ham aeroportda qilişdi, çunki samolyot öyin tugaşidan bir soat ham ötmay yölga çiqişi belgilangandi. Şu bois futbolçilar va Vadim Karlenoviç bilan aeroportda buterbrod yeb, ğalabani nişonladik.

Tanovul vaqtida Saudiya Arabistoni Falastin bilan 0:0 öynagani ma'lum böldi. Böldi bayram, böldi xursandçilik – axir Özbekiston guruh yetakçisiga aylanib olgandi-da.

Şu tariqa, Singapurga safarimiz yakunlandi. Bu ajoyib şaharda bir kungina böldik, ammo uning gözalligini körişga, bunday ajoyib mamlakatdan örnak oladigan narsalarimiz köp ekanini anglaşga ulgurdik.

Öz imkoniyatlaridan maksimal darajada foydalangan Singapur – har qanday mamlakat dunyoga maşhur böla olişini, har qanday mamlakat boy böla olişining isboti, menimça.

Bir vaqtlar oddiygina mamlakat bölgan Singapur bugun şu darajaga yetdiki, u yerdagi taksilarni kimsan Kriştianu Ronaldu reklama qiladi, Bu yerda butiklarga kirib, «Heç bölmasa, 100 dollarga oyoq kiyim topiladimi», deb sörasangiz, xotirjamlik bilan butun mamlakatda bu narxda oyoq kiyim yöq, deb aytişadi.

Öziga xos taqiqlari esa Singapurni çinakam «fine city»ga aylantirgan. «Fine» sözining ikkita ma'nosi bor: biri «jarima», biri «yoqimli». Ya'ni jarimalar orqali Singapur özi uçun toza köçalar, toza havo va şu orqali maşhurlikni qölga kiritgan. Havoni, tozalikni va tabiatni qadrlaganlar esa, albatta, özi ham qadr topadi...

Ötkir Jalolxonov,
Muhammadjon Ğaniyev
– Kun.uz muxbirlari.