Odatda hiqichoq xavfsizdir. Uni diagfragmalar — ko‘krak va qorin bo‘shlig‘ini ajratib turuvchi mustahkam mushaklarning — beixtiyor qisqarishi yuzaga keltiradi.
Diafragmalarning odatiy vazifasi nafas olishimizga sharoit yaratishdir. Ular pastga harakatlanganda, ko‘krak qafasi kengayadi va o‘pkaning o‘zini havoga to‘ldirishiga imkon tug‘iladi. Biz nafas olamiz. Ular yuqoriga ko‘tarilganda o‘pkadagi havo tashqariga siqib chiqariladi. Nafas chiqarish jarayoni yuz beradi.
Diafragma harakatlarini miya boshqaradi. Ammo ba'zida uning ishoralarida xatolik yuz berib, diafragma beixtiyor qisqarishni boshlashi mumkin. Har qisilishda o‘pka o‘zidan havoni itaradi, u hiqildoq orqali o‘tadi va tovush chiqaruvchi oraliq va kichik tilga uriladi. Ushbu jarayon o‘ziga xos ovozni — hiqichoqni yuzaga keltiradi.
Fiziologlar miyaning shunday oddiy harakat bo‘lgan nafas olish-chiqarish jarayonida xatolikka yo‘l qo‘yishi sababini haligacha anglab yetishmagan. Ammo hiqichoqni keltirib chiqara oladigan ba'zi omillarni aniqlashgan. Cho‘zib o‘tirmaymiz: ayrim vaqtlarda hiqichoq xavfli ishoradir.
Zudlik bilan shifokor qabuliga borishni talab qiluvchi holatlar
Mustaqil tadqiqotlar tashkiloti bo‘lgan Mayo Clinic mutaxassislari iloji boricha tez fursatlarda terapevt huzuriga borishni taqozo qiluvchi ikki alomatni qayd etishgan:
- 48 soat yoki undan ortiq davom etuvchi hiqichoq;
- kamroq davom etuvchi ammo ovqatlanish, suv ichish,uxlash yoki nafas olishga xalaqit beradigan charchatuvchi hiqichoq.
Tez yordamga qo‘ng‘iroq qilish talab etilmaydi. Yuqorida sanab o‘tilgan holatlarda ham hiqichoqning o‘zi o‘lim darajasida xavfli emas. Biroq u vaqtida tashxisi qo‘yilishi zarur bo‘lgan jiddiy kasalliklardan darak berayotgan bo‘lishi mumkin.
Nega insonlarda hiqichoq tutadi?
Aksariyat hollarda hiqichoq xurujlari bir necha daqiqadan so‘ng o‘z-o‘zidan yo‘qoladi. Bunday hiqichoq qisqa muddatli deb ataladi. Qolaversa, tanaffuslar bilan yoki tanaffuslarsiz 2 kundan oshiq davom etmagan hiqichoqni ham qisqa muddatli deb hisoblasa bo‘ladi. Agar undan ortib ketsa, gap uzoq muddatli yoki kuchli hiqichoq haqida bormoqda.
Qisqa muddatli hiqichoq sabablari
- Gazlangan ichimliklar iste'mol qilish.
