2020 yil 3 aprel kuni O‘zbekiston Respublikasi prezidenti Shavkat Mirziyoyev raisligida koronavirus pandemiyasi keltirib chiqargan inqirozga qarshi kurashish sharoitida tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash masalalari bo‘yicha videoselektor yig‘ilishi o‘tkazilgandi.

Yig‘ilish natijalariga ko‘ra korxonalarga va yakka tartibda ishlovchi tadbirkorlarga qo‘shimcha soliq imtiyozlari berildi, xususan, turistik va mehmonxona faoliyati bilan shug‘ullanuvchi tadbirkorlar shu yil yakuniga qadar yer va mol-mulk soliqlarini to‘lashdan ozod etildi, barcha korxonalarning banklardan olingan kreditlar bo‘yicha qarzlarni to‘lash muddatlari uzaytirib berildi (umumiy 12 trillion so‘m miqdorida), yuridik shaxslarning tabiiy gaz va elektr energiyasi uchun oldindan to‘lov majburiyati amaldagi 100 foizdan 30 foizga tushirildi, asosiy iste'mol tovarlarini import qilishda bojxona boji va aksiz solig‘i undirilmasligi va bir qancha o‘ta muhim choralar belgilandi.

Bugungi kungacha tadbirkorlarni himoya qilish borasida amalga oshirilgan ishlar ko‘proq davlatning o‘z qonuniy daromadlaridan voz kechish va korxonalarning aylanma mablag‘larini imkon qadar saqlab qolishga qaratilgan.

Aholining kam daromadli qatlamlarini himoya qilish borasida esa bolali oilalarga nafaqa, bola parvarishlash nafaqasi va moddiy yordamlarni to‘lash uchun muddatini 6 oydan 1 yilgacha avtomatik uzaytirish, boshqa muhtoj oilalarga ham shunday nafaqalar tayinlash, karantin davrida yolg‘iz keksalar va nogironligi bo‘lgan shaxslarga 18 turdagi asosiy oziq-ovqat va gigiyena tovarlarini bepul yetkazib berish kabi to‘g‘ridan-to‘g‘ri moddiy yordam berish mexanizmlari jalb etilganini aytib o‘tish mumkin.

Lekin deyarli ikki hafta o‘tgandan so‘ng tadbirkorlar muhitida karantin muddati va undan keyin bo‘ladigan iqtisodiy sharoit haqida munozaralar yana kuchaymoqda. Asosiy masalalarni quyidagi savollar ko‘rinishida muhokama qilishimiz mumkin:

1. Karantin muddati davomida, ya'ni 20 aprelgacha Covid-19’ning tarqalish sur'atlarini pasaytirish jarayonini jilovlab bo‘larmikan?

2. Karantin sharoitida bo‘lsa ham, mavjud cheklanishlarni biroz qayta ko‘rib chiqish evaziga (umumiy hushyorlikni buzmagan holda), qanday qilib faoliyatni sekin-asta jonlantirish mumkin?

3. Agar kasallik tarqalishini to‘la jilovlashga erishilmasa, karantin muddati uzayish ehtimoli katta bo‘lsa, vaqtincha ta'til berilgan, uyda ishlashga o‘tkazilgan xodimlar bilan aprel oyi uchun oylik maosh to‘lovlari qaysi manba hisobiga bo‘ladi? Axir mamlakat iqtisodiyotining 60 foizi ichki mahsulotini yaratayotgan kichik va o‘rta korxonalarda bugungi kunda oborot mablag‘lari qolmagan va ana shu oylik maosh to‘lovlari uchun manba yo‘q (dori-darmon va oziq-ovqat tizimi va do‘konlaridan tashqari);