
«So‘nggi vaqtlarda qiynoq bilan bog‘liq holatlar ko‘payishi kuzatilayotgani aholini o‘rinli tashvishga solmoqda. Mamlakatimizda 2017 yilda 7ta, 2018 yilda 10ta, 2019 yilda esa 16ta qiynoqqa solish jinoyati, ya'ni Jinoyat kodeksining 235-moddasida nazarda tutilgan jinoyat (qiynoqqa solish va boshqa shafqatsiz, g‘ayriinsoniy yoki qadr-qimmatni kamsituvchi muomala hamda jazo turlarini qo‘llash) qayd qilingan, natijasi bo‘yicha aybdor shaxslarning javobgarlik masalasi hal etilgan.
Qiynoqqa doir murojaatlarni ko‘rib chiqish hamda qiynoq holatlariga doir ishlar bo‘yicha tergovga qadar tekshiruvni amalga oshirishning bugungi holati talabga to‘liq javob bermaydi. So‘nggi uch yilda huquqni muhofaza qiluvchi organlar xodimlari tomonidan qiynash, qo‘rqitish va boshqa tazyiqlar qilinganligi yuzasidan 757ta (2019 yilda 208ta, 2018 yilda 352ta, 2017 yilda 197ta) ariza kelib tushgan bo‘lsa, ularning 33tasi, ya'ni 4,4 foizi bo‘yicha jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan.
Sohalar kesimida tahlil qiladigan bo‘lsak, qiynoq bilan bog‘liq jinoyatlarni sodir etishda aybdorligi isbotlanib, qonunda belgilangan tartibda javobgarlikka tortilgan shaxslarning aksariyati IIV va DXX xodimlaridir. Shuningdek, prokuratura huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurash departamenti va Majburiy ijro byurosi xodimlari tomonidan ham shunday jinoyatga qo‘l urilgani aniqlangan», deya Svetlana Ortiqovaning so‘zlarini keltirmoqda Kun.uz muxbiri.
Bosh prokuror o‘rinbosarining so‘zlariga ko‘ra O‘zbekistonda qiynoqning oldini olish bo‘yicha milliy tizim xalqaro huquqning umume'tirof etilgan prinsiplari va normalariga to‘liq muvofiq emas, bu esa mamlakatimizning nufuziga hamda xalqaro reyting va indekslardagi o‘rniga salbiy ta'sir ko‘rsatmoqda.
Xususan, Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taraqqiyot dasturi tomonidan har yili e'lon qilinadigan Inson taraqqiyoti indeksida (Human Development Index) O‘zbekistonning o‘rni so‘nggi yigirma yilda ijobiy tomonga o‘zgarmagan. Inson taraqqiyoti indeksining baholovchi ko‘rsatkichlaridan biri – insonning fundamental huquqlari, shu jumladan qiynoqning oldini olish bo‘yicha xalqaro shartnomalarning ratifikatsiya qilinishi va amal qilinishi holatini aks ettiradi.







