O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlis Senati Fan, ta'lim va sog‘liqni saqlash masalalari qo‘mitasida O‘zbekiston Respublikasining «Aholi bandligi to‘g‘risida»gi qonuni loyihasi muhokama qilindi. Ma'lum bo‘lishicha, Qonun loyihasiga yangi «autstaffing» tushunchasi kiritilmoqda.
O‘zbekiston kasaba uyushmalari Federatsiyasi vakillarining ma'lum qilishicha, Oliy Majlis Qonunchilik palatasining mazkur qonun muhokamasiga bag‘ishlangan yalpi majlislarida Federatsiya vakillari ishtiroki ta'minlanmagan.
Hozirda, qonunga autstaffing tushunchasi kiritilishiga kasaba uyushmalari e'tiroz bildirmoqda.
2020 yil 8 martda kuchga kirgan O‘zbekiston Respublikasining «Kasaba uyushmalari to‘g‘risida»gi Qonunining 28-moddasida «Xodimlarning ijtimoiy-iqtisodiy huquq va manfaatlariga daxldor bo‘lgan normativ-huquqiy hujjatlar hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar loyihalari majburiy tartibda tegishli kasaba uyushmasi yoki kasaba uyushmalari birlashmasi bilan kelishib olinishi shart», deb belgilangan.
Shunga qaramasdan mazkur qonun talablariga rioya etilmagan holda kasaba uyushmalari tomonidan «Aholi bandligi to‘g‘risida»gi Qonuni loyihasi O‘zbekiston kasaba uyushmalari Federatsiyasi roziligini olmasdan qabul qilingan va Oliy Majlis Senatiga kiritilgan.
Ma'lum bo‘lishicha, mazkur qonun loyihasining Xalqaro mehnat tashkilotiga taqdim etilgan matnida ham «autstaffing» tushunchasi mavjud bo‘lmagan.
Xo‘sh, xodimlarning huquq va manfaatlarini himoya qilishga mas'ul bo‘lgan kasaba uyushmalari nima uchun bu yangilikka qarshilik qilmoqda?
Huquqiy adabiyotlar va interent ma'lumotlariga ko‘ra, birorta yuridik shaxsning shtatdagi xodimi boshqa yuridik shaxs tomonidan (shtatga olmasdan) ishga yollanishi (ya'ni xodimni ijaraga berish) autstaffing hisoblanadi.
Autstaffingning ijaraga olingan (zayomnyy) mehnatdan farqi shundaki, autstaffing qo‘llanganda xodim boshqa ish beruvchining ixtiyoriga faqat uning o‘z roziligi bilan jo‘natiladi.
Autstaffing (ijaraga olingan mehnat kabi) xodimning emas, balki ish beruvchining manfaatini ko‘proq himoya qiladi, chunki bu usul xodimlarni saqlab turish xarajatlarini iqtisod qilish imkonini yaratadi.
Autstaffing xodimlarining mehnat sharoitlari shtatdagi xodimlarnikidan ancha yomon bo‘lib, ularga pastroq ish haqi to‘lanishi ehtimoli ham yo‘q emas. Odatda qabul qiluvchi tashkilotda o‘rnatilgan yuqoriroq mehnat standartlari (masalan, ustamalar, qo‘shimcha to‘lovlar, rag‘batlantirish tarzidagi to‘lovlar, kompensatsiyalar va hokazolar) autsafferlarga nisbatan tatbiq etilmaydi.
