Ta'kidlanishicha, bugungi kunda nazorat-kassa texnikalarining yangi avlodi – onlayn nazorat-kassa mashinalari (NKM) va virtual kassalar joriy etilmoqda. Ayni paytda O‘zbekiston bo‘ylab qariyb 34 mingta onlayn NKM va virtual kassa o‘rnatilgan. Biroq iste'molchilar bilan hisob-kitob jarayonida ularning 14 128 tasidan foydalanilmayapti.

«Ya'ni 40 foizdan ziyod tadbirkorlik sub'yektlari amaldagi qonunlarga bo‘ysunmasdan, aholi bilan o‘zaro hisob-kitoblarda hatto mazkur onlayn texnikani o‘rnatgan bo‘lsa ham onlayn nazorat-kassa mashinasi yoki virtual kassa tizimidan foydalanmayapti.

Bu – iste'molchilar huquqlarini qo‘pol ravishda buzishdir, chunki tovar (ish, xizmat)lar uchun haq to‘lash shakli hamda tartibi belgilangan», – deyiladi DSQ axborotida.

Eslab o‘tilishicha, «Iste'molchilarning huquqlarini himoya qilish to‘g‘risida»gi Qonunning 10-moddasiga asosan, tovarni kassa yoki tovar chekini bermasdan sotish taqiqlanadi. Bu haqda tadbirkorlik sub'yektlari xabardor etilgan.

«Iste'molchilar dorixonalarda, savdo nuqtalarida yoki avtomobillarga yoqilg‘i quyish shoxobchalarida plastik karta orqali xaridni amalga oshirganda to‘lov terminallari cheklarini olishadi. Ushbu cheklarda xarid to‘g‘risida batafsil ma'lumotlar bo‘lmaydi, masalan, tovarlar (ish yoki xizmat) nomi, miqdori, narxi, qo‘shilgan qiymat solig‘i summasi, QR kod.

Bu ma'lumotlarning barchasi onlayn nazorat-kassa mashinalari chekida aks ettiriladi. Biroq, bunday cheklarni ko‘pchilik tadbirkorlar taqdim etmayapti.

Demak, alkogol va tamaki mahsulotlari, dori-darmon, avtomobillarga benzin, dizel yoqilg‘isi va gaz yoqilg‘isi savdosi bilan shug‘ullanuvchi bunday tadbirkorlik sub'yektlari ongli ravishda foydasini yashirishni maqsad qilgan. Tovarlar va davlat budjeti tushumlarining to‘g‘ri hisobga olinmasligi mamlakat iqtisodiyotiga tuzatib bo‘lmas zarar yetkazadi. Noinsof tadbirkorlar xufiyona ravishda qonunlarni chetlab o‘tadi», – ta'kidlangan qo‘mita axborotida.

DSQ huquqbuzarlarga ta'sir ko‘rsatadigan eng samarali choralardan biri jamoatchilik nazorati ekanini qayd etib, iste'molchilarga tegishli qonunchilik talablarini eslatib o‘tgan.

Unga ko‘ra, 2020 yil 1 yanvardan alkogol va tamaki mahsulotlari, dori-darmon, avtomobillarga benzin, dizel yoqilg‘isi va gaz yoqilg‘isi savdosi bilan shug‘ullanuvchi barcha tadbirkorlik sub'yektlari uchun onlayn nazorat-kassa texnikalaridan foydalanish