Liviyada 2011 yilda polkovnik Qazzofiy rejimi ag‘darilgach boshlangan fuqarolar urushi davom etmoqda / REUTERS

2011 yildan buyon Liviyada kuchli markazlashgan hokimiyat o‘rnatilmadi. Mamlakat amalda ikkiga bo‘lingan - g‘arbda BMT tomonidan tan olingan Foiz Saroj hukumati, sharqda Liviya milliy armiyasi generali Xalifa Haftar hukmronlik qiladi. Liviyada janglar hatto pandemiya vaqtida ham davom etdi.

Saroj va Haftarning bu safar birgalikda tashabbus ko‘rsatishi polkovnik Qazzofiy o‘limidan keyin boshlangan fuqarolik urushi yakunlanishiga umid beradi. O‘tgan yillar mobaynida yuz minglab liviyaliklar jabrlandi, uysiz qoldi, ko‘plar uylarini tark etdi va Yevropaga yetib olishga harakat qiluvchi qochqinlar safini to‘ldirishdi.

BMT dushman tomonlarning inqirozdan tinch yo‘l bilan chiqishga urinishini olqishladi. Ammo, tahlilchilarning fikricha, bundan avvalgi uzoq muddatli sulh tuzishga urinishlarning barchasi muvaffaqiyatsiz yakunlangan, mamlakatdagi siyosiy yetakchilarda ikki koalitsiya tarkibida jang qiluvchi esa ko‘p sonli qurolli guruhlarga bosim o‘tkazish uchun ishonchli richaglar mavjud emas.

Bu vaqtda Liviya masalasida NATO safida ham bo‘linish bor.

Iyul oyida Fransiya Turkiyani Liviyaga qurol sotish bo‘yicha taqiqni buzishda ayblab, O‘rta yer dengizidagi «Dengiz qo‘riqchisi» (Sea Guardian) harbiy-dengiz amaliyotidagi ishtirokini to‘xtatgandi.

Avvalroq Fransiya turk harbiy kemasi fransuz kemasini nishonga olganidan g‘azabdaligini bildirgandi, rasmiy Anqara buni qat'iyan rad etgan.

Ziddiyat ishtirokchilari nima demoqda?
Liviya milliy kelishuv hukumati rahbari Foiz Saroj feysbukdagi rasmiy sahifasida «barcha qurolli kuchlarga o‘t ochishni zudlik bilan to‘xtatish va Liviyaning barcha hududlarida harbiy harakatlarni tugatish» haqida buyruq berganini ma'lum qilgan.

Muxolifat kuchlar qo‘mondoni general Xalifa Haftar tomonidan rasmiy munosabat bildirilmadi, ammo uning koalitsiyadagi ittifoqchisi, Tobrukdagi parlament spikeri Agila Solih ham tinchlik sulhi boshlanganini ma'lum qilgan. Lekin u bunday qarorning asosiy sababi sifatida koronavirus epidemiyasini keltirgan.

Ushbu tashabbus BMT va ushbu nizoda Xalifa Haftar tomonida turgan Misr tomonidan qo‘llab-quvvatlangan.