«Kuniga 35 milliongacha pulni yechib olishyapti» - O‘zbekistonda firibgarlikning yangi turlari paydo bo‘ldi

Yangi sahifaga o‘tilayotganda fuqarolar bu bizning firmamiz emasligiga ahamiyat berishmayapti. Masalan, bizning saytimiz «Fargo.uz» bo‘lsa, u sal boshqacharoq qilib o‘zgartirilgan bo‘ladi. «Fargo.online» domeniga yo‘naltirib yuboriladi. Sotuvchi ushbu sahifaga kirgandan so‘ng uning karta ma'lumotlari raqami, berilgan vaqti va balansi so‘raladi.

Firibgarlar sotuvchiga Fargo kompaniyasidan avtorizatsiyadan o‘tish, pul mablag‘ini sotuvchiga yetib borishi uchun kartadagi bor mablag‘ni ko‘rsatish kerakligini aytishadi. Hushyor sotuvchilar bizga qo‘ng‘iroq qilishmoqda, hushyor bo‘lmagani esa kartasidagi bor pulni ko‘rsatib, «Poluchit dengi» tugmasini bosadi va kartadan pullari yechib olinadi. Agar kartadagi pul kam yoki yo‘q bo‘lsa, ular boshqa yo‘lga o‘tadi.

Firibgarlar sayt nomini tez-tez o‘zgartirishadi. Chunki bitta saytni ushlab turish qiziq emas. Shuningdek, odamlar bilib qolmasligi uchun ham o‘zgartirib turishadi.

Firibgarlar shu yo‘llar orqali fuqarolarning kuniga 20 mln.dan 35 mln.gacha pullarini yechib olishmoqda. Bu firibgarlik kompaniyalari Rossiya yoki Ukrainada turib ishlayotganini taxmin qilyapmiz», – deydi Azamat Abdullayev.

«Maxfiy kodni yuborishadi va shu orqali kartangizdagi hamma mablag‘ni yechib olishadi»

Firibgarlar asosan internet orqali oldi-sotdi qilinadigan saytlar vositasida sotuvchi va xaridorlarni aldab, ularning kartasidagi pul mablag‘larni yechib olishadi. Eng ommabop oldi-sotdi platformalaridan biri – OLX.uz sayti bilan ham ana shunday firibgarlik holatlari ko‘p uchrab turadi. Sayt rahbari Doniyor Turg‘unov buni tasdiqlab, jarayon haqida so‘zlab berdi.

«Fuqarolar o‘z narsasini sotish uchun saytga e'lon berishadi. Birozdan so‘ng e'lon bo‘yicha xaridor chiqadi va sizga yozadi. Siz bilan savdolashadi. Shundan so‘ng tovar pulini yuborganini, hisobni tekshirib ko‘rish kerakligini aytib, havola yuborishadi.

Havola firibgarlikning yangi ko‘rinishi bo‘lib, havolaga ular sizning kartangizdagi pulni yechib oladigan tizimni o‘rnatishgan. Havolaga kirsangiz, bizning saytga o‘xshash bo‘ladi. Lekin bizga umuman aloqasi yo‘q. Chunki bizda yetkazib berish xizmati yo‘q. Ikkinchidan, bizda kartalarning ma'lumotlari so‘ralmaydi. Umuman olganda, biz to‘lov tizimi emasmiz.

Bu – firibgarlikning bir turi. Telegram'dan yozishadi. Havolaga kirasiz. Kirganingizdan keyin pulingizni yechish uchun karta raqamingizni so‘rashadi. Karta raqamini yozganingizdan keyin hech qanday pul ko‘rinmaydi. Keyin sotuvchi pul yo‘qligini, ko‘rinmayotganini aytadi. Shundan so‘ng ular maxfiy kodni yuborishadi va shu orqali kartangizdagi hamma mablag‘ni yechib olishadi», – deydi Doniyor Turg‘unov.

Yuqoridagi ikkala holatda ham fuqarolar hushyor bo‘lmagani sabab firibgarlar bundan ustamonlik bilan foydalangan. Shu sababli bank kartasi orqali onlayn operatsiyalar bajarishda e'tiborli bo‘lish, karta haqidagi ma'lumotlar kiritishdan oldin platformaning haqiqiyligini tekshirish, maxfiy kodlarni hech kimga bermaslik lozim.

Shubhali holat sezildimi, albatta, qo‘ng‘iroq qilib, aniqlik kiritish talab etiladi. Chunki yechib olingan mablag‘ni qaytarib olish, uni kim yechganini aniqlash juda qiyin va ko‘plab holatlarda imkonsizdir.

Xulosa

Plastik kartadagi mablag‘larning yechib olinishi ko‘p uchraydigan holat. Ammo hayratlanarli tomoni, internetdagi ayni bir xil firibgarlikdan bir emas, bir necha marta aldanayotgan odamlar ham ko‘p. SMS tarzida kelgan maxfiy kodni birovga bergani oqibatida pulidan ayrilgan odamlar vaqt o‘tib yana shu xatosini takrorlashlari ham kuzatilyapti.

Fuqarolarimizni yana bir bor ogohlikka chaqirgan holda, maqola avvalida eslab o‘tilgan fakt – O‘zbekistonda firibgarlik jinoyatlari bir yil ichida ikki barobarga ko‘paygani haqida mulohaza qilishga chorlab qolamiz.

Rahmatillo Isroilov