Suhbat davomida Muhayyo Asilovadan O‘zbekistonda koronavirus aniqlangan dastlabki kunlar va oylab uyga bormay karantin sharoitida faoliyat yuritishning mashaqqatlari haqida so‘radik.
«Uydan chiqib ketayotganimda nevaram 7 oylik edi. Qaytsam, u bir yoshdan oshgan, ancha katta bo‘lib qolgan», – deydi shifokor.
«Birinchi bemorning oldiga dastlab yolg‘iz kirishimga to‘g‘ri keldi»
— Hozir 8 oy oldin bo‘lgan hodisani eslasam... 15 mart, soat [tungi] 3. Menga telefon qilishyapti: «Opa, bizda COVID-19 uchun musbat natija chiqdi. Nima qilamiz?»
Bir vaqtning o‘zida ham vahima, ham javobgarlik paydo bo‘ldi. Chunki o‘sha vaqtda bizda, Virusologiya ilmiy-tekshirish institutida 190 nafar kasal yotgandi. Ularning ichida diareya, OIV, jigar sirrozi bilan kasallanganlar bor. COVID-19 kasalligi aniqlangan bemorni soat 3da aytishgan bo‘lsa, uni kechqurun 12da olib kelishgan va yotqizishgan. Unda musbat bo‘ladi degan ehtimoli bor edi va bu tasdiqlanganidan keyin bizdagi alohida bo‘limga o‘tkazilgan.
Ertalab kirib keldim. Bu yerda davolanayotgan 190 bemorni tarqatish kerak bo‘lyapti. Ularning hammasiga to‘g‘ri tushuntirishimiz, «COVID-19 bilan kasallangan birinchi bemor shifoxonamizga olib kelindi, endi sizlarni chiqarib yuborishimiz kerak», deyishimiz kerak. Kasallar orasida bir kun oldin yotgani bor, hali tuzalmaganlari bor. Ularning hammasini tarqatib, kasallar uchun boshqa bo‘limlarni tayyorlashimiz kerak...
Eng qizig‘i, ertalab COVID-19 bo‘lgan kasalning oldiga kirib kelayotganimda mendan xodimlar bemorning oldiga kirasizmi, deb so‘rashdi. «Men kirmasam, sizlar kirasizlarmi?» deb ulardan so‘radim. Ularda ham qo‘rquv bor, ular ham qo‘rqishyapti. Butun dunyoda vahima bo‘lyapti. Shunday qilib, maxsus kiyimlarning hammasini kiyib xonaga kiryapman. Qarasam, yonimda hech kim yo‘q... (kuladi)
Keyin sal vaziyatga moslashib, boshqa shifokorlar ham kirishdi. U paytda hali o‘zimizda tajriba yo‘q, faqat Xitoy tajribasiga qarashimiz mumkin edi. Davolash uchun ham hozirgi kabi mukammal sharoitlar yaratilmagan edi.
Birinchi bemorning oldiga kirganimizda, ko‘zlarida shunchalik qo‘rquv bor edi. O‘zlari ham shifokor bo‘lganlari uchun virusga oid chet el ma'lumotlarini olganlar. Shuning uchun endi pnevmoniya bo‘lamanmi, oilam nima qiladi, degan hadik bor edi. Kirishim bilan mendan suv so‘rab, endi oilam nima qiladi, deb so‘radilar. Chunki oilalarida ko‘pchilik virus yuqtirgan edi. Ularda ham boshida biroz vahima bo‘ldi, 1-2 kundan keyin esa o‘zlariga kelishdi.
