“Ruhiy salomatlik” tushunchasi omma orasiga sekin-asta kirib boryapti, chunki ruhiy muammolar bizni tobora ko‘proq bezovta qilyapti: tushkunlik, stress, xavotir. Vaqtida mutaxassisga murojaat qilish esa bizda odatga kirmagan – muammolardan o‘zimizni qayerga qo‘yishni bilmay qolgan chog‘imizdagina bu esimizga tushadi yoki... tushmaydi. Aslida esa salomatlikka putur yetmasdan turib salomatlikni saqlash kerak. Bu jismoniy salomatlikka ham, ruhiy salomatlikka ham tegishli.
"Ruhiy salomatlik" loyihasi asoschisi, tibbiyot fanlari doktori Gavhar Teshaboyeva shu boradagi savollarga javob berdi.
“Ruh salomat bo‘lgandagina inson o‘zini to‘laqonli salomat his qilishi va to‘laqonli ijtimoiy faol bo‘lishi mumkin. Demak, salomatlik deganda faqat jismoniy emas, ruhiy tomondan ham o‘zimizni yaxshi his qilishimiz kerak. Shundagina o‘z faoliyatimizni yaxshi olib borishimiz, "men"imizni bir maromda saqlab turishimiz, xulq-atvorimizni atrofda bo‘layotgan voqealarga qaramasdan yaxshi tutishimiz mumkin bo‘ladi.
“Inson ruhi nima” deganda biz musulmonlar Qur'oni karimda kelgan "Ruh Robbimning ishidir. U haqida sizlarga judayam oz bilim berilgandir" degan ma'no bilan cheklanamiz. Biroq ruhiyat – o‘rganish manbasi.
Bu mavzuda G‘arb va Sharq olimlarining fikrlari biroz bir-biridan farqlanadi. Ya'ni biz bugungi kungacha o‘rganib kelgan psixologiya, psixoterapiya fanlarida ruhiy salomatlikni o‘rganuvchi fanlarda ko‘proq inson intellekti, aqli, xotirasi va hokazolarga qarab inson ta'riflangan. 1970 yildan boshlab musulmon mutaxassislari urinishi bilan insonning ruhiy holati deganda uning qalbi, qalbining Alloh taolo bilan bog‘lanishi, ya'ni tavhid haqida ham so‘z ochiladigan bo‘ldi. Insonni asl fitratiga qaytarish bugungi kundagi islomiy psixologiyaning asosiy o‘rganish mavzusi va amaliyoti.
Ahamiyat beradigan bo‘lsak, G‘arb tafakkuri mahsuli bo‘lmish shaxsni rivojlantirish kurslari liderlik yoki insonning moddiy jihatini yuksaltiradigan tomonlarini “ko‘radi”. Hozir shaxsni rivojlantirish deganda aynan shularni tushunyapmiz. Bu yerda moddiyat ko‘proq. Afsuski, oxirgi paytlarda sohada inson ruhiyatining ma'naviyatiga doir atamalar qo‘llanmay qolgan. Yangi yo‘nalishga ehtiyoj tug‘ildi. Musulmonlar uchun alohida, islom prinsiplariga, islom an'analariga asoslangan ruhiy salomatlik tushunchasi dolzarb bo‘lib qoldi.
Insonning ruhiy muammolarini hal qilishda, shaxsini rivojlantirishda bugungi kunda musulmon psixolog olimlari sohaga nafs tushunchasini ham kiritishgan. Ruhiy muammolar inson o‘z nafsi bilan kurashsagina yechim topadi, degan haqiqatni ilmiylashtirishimiz kerak.
