BMTning Glazgoda bo‘lib o‘tgan konferensiyasida yangi e'lonlar aytildi, va'dalar berildi. Ularning ko‘pchiligi asosan transport sektori rivoji bilan bog‘liq. Hozirda issiqxona gazlari global chiqindilarining taxminan to‘rtdan biri aynan shu sektor ulushiga to‘g‘ri kelyapti.

1970 yildan beri mazkur sektordagi chiqindilar ikki martadan ko‘proqqa ortdi. Ulardan 80 foizi yer usti transport vositalariga to‘g‘ri keladi. BMTning Atrof-muhit bo‘yicha dasturi (UNEP)da hisob-kitob qilishlaricha, jahon transport sektori deyarli butunlay qazib olinuvchi yoqilg‘ida ishlayapti. Biroq yaqin o‘n yilliklarda bu o‘zgarishi mumkin.

Ichki yonish dvigatellaridan voz kechish

BMT 26-konferensiyasida 100dan ortiq hukumat, shahar va yirik korxonalar vakillari Nol darajada chiqindi chiqaradigan avtomobil va furgonlar haqidagi deklaratsiyani imzoladi. Unda 2035 yilga borib dunyoning asosiy bozorlarida, 2040 yilga borib esa butun dunyoda ichki yonish dvigatellari savdosiga chek qo‘yish maqsad qilingan. 13 mamlakat 2040 yilgacha qazib olinuvchi yonilg‘ida ishlaydigan og‘ir transport vositalari savdosini to‘xtatish majburiyatini oldi.

Lotin Amerikasining bir necha shaharlari, jumladan, Bogota, Kuenka va Salvador 2035 yilga borib chiqindi darajasi nolga teng bo‘lgan jamoat transportidan foydalanishga o‘tish maqsadini belgiladi.

Hamburg Yevropa birinchi bo‘lib barcha avtobuslar parklarida elektr modellarni yo‘lga qo‘ygan ilk shahar bo‘ldi. Foto Unsplash/P.An-Dan

Kemada yuk tashish yashil sanoati

Kemada yuk tashish sanoatiga oid qadamlar ham qo‘yildi. Ana shu tarmoqdagi 200ta korxona 2030 yilga borib chiqindi darajasi nolga teng bo‘lgan dengiz kemalari va yonilg‘i miqdorini oshirish majburiyatini oldi. Ular hukumatlarni zaruriy qoidalarni ishlab chiqish va 2050 yilga borib kemada yuk tashish yashil sanoatiga adolatli o‘tishni ta'minlash uchun infratuzilmani tayyorlashga chaqirishdi.

19 mamlakat chiqindi darajasi nol darajaga teng bo‘lgan yuk tashish marshrutini yaratishni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha Klaydbank (Shotlandiyadagi shahar) deklaratsiyasini imzoladi. Unda joriy o‘n yillik o‘rtasida chiqindi darajasi nolga teng bo‘lgan kamida oltita dengiz yo‘lagini yaratish ko‘zda tutilgan. Deklaratsiyada 2030 yilga borib bunday yo‘laklarni joriy etishni ko‘paytirish ham ma'lum qilingan.