Turli davlatlar prezidentlarining ştandartlari va alohida ramzlari - fotolar

Yaqin tarixga nazar taşlaydigan bölsak, XX asrda SSSR va sotsialistik lagerga kiruvçi mamlakatlarda ştandart bölmagan. 1991 yil SSSR tarqagandan söng mustaqil bölgan respublikalar, şuningdek sotsialistik tuzumdan voz keçgan mamlakatlar davlat rahbarlari uçun öz ştandartini qabul qilgan.

Rossiyada

Rossiya Federatsiyasida prezident ştandarti 1994 yil 15 fevralda «Rossiya Federatsiyasi prezidenti ştandarti haqida»gi qonun bilan qabul qilingan. Rossiya Federatsiya prezidenti ştandarti kvadrat şaklida bölib, Rossiyaning uç rangli bayroği ustida uning ikki boşli burgut tasviri tuşirilgan davlat gerbi joylaşgan.

Rossiya Federatsiyasi prezidentining belgisi gerb va medalonlardan taşkil topgan 17ta elementdan iborat bölib, boş şiori «Manfaat, obro‘, şaraf» bölgan «Vatan oldidagi xizmatlari uçun» ordenining 6 smlik xoçi boş element hisoblanadi. Böyinga ilinadigan belgi 999 probali sof oltindan yasalgan. Belgi böğinlaridan birining orqa tomoniga saylangan prezidentning ismi va işga kirişgan yili öyib yozilgan.

Ukrainada

Ukrainada prezident ştandarti 1999 yil 29 noyabrda «Davlat rahbarining rasmiy ramzlari haqida»gi qonun bilan qabul qilingan. Ştandart kvadrat şaklida bölib, Ukrainaning kök fonda sariq tusda uzum barglari va şonalari bilan öralgan uç tişli gerbi tasvirlangan.

Ukrainada prezident inauguratsiya marosimida turli elementlardan iborat, böyinga taqiladigan ordenli belgidan taşqari, öng qöliga mamlakat boşqaruvi işonçli qölda ekanini bildiruvçi bulavani ham kötarib namoyiş etadi.

Belarusda

Belarusda ilk prezident ştandarti 1997 yilda qabul qilingan. 2004 yilda özgartirilgan. 2004 yil 5 iyulda «Belarus Respublikasining davlat ramzlari» haqidagi qonun bilan qabul qilingan. Belarus prezidentining kökrakka taqiladigan yoki böyinga osiladigan alohida belgisi yöq.

Turkiyada

Turkiyada prezident ştandarti davlat bayroğidan köp ham farq qilmaydi. U 1922 yil sentyabrda Mustafo Kamol Otaturk davrida qabul qilingan. Ilk bayroq hozir Anqaradagi Anitkabir muzeyiga joylaştirilgan. Ilk prezident muhridagi yulduz qirrasi 20ta bölgan.

Hozirgi prezident ştandartida alvon bayroq ustida Turkiya prezidenti muhri — ön olti qirrali oltin yulduz atrofida aylana böylab joylaşgan ön oltita yulduz tasviri ham joylaştirilgan. Ön olti qirrali yulduz 16ta tarixiy turkiy davlatlar sonini bildiradi. Uşbu muhr prezident ştandartiga 1985 yilning 25 yanvarida prezident Kenan Evren davrida qabul qilingan.

Ozarboyjonda

Ozarboyjonda prezident ştandarti 2008 yil 15 sentyabrda qabul qilingan. Prezident ştandartida davlat bayroği markaziga mamlakat gerbi joylaştirilgan.

Tojikistonda

Tojikiston Respublikasi prezidenti ştandarti 2006 yil 28 iyulda, «Tojikiston Respublikasi prezidentining ramzlari haqida»gi qonun bilan qabul qilingan. Ştandart (tojikça — livo)da mamlakat bayroği ustiga «Dirafşi Koviyon» ramzi tuşirilgan. Bu uzoq umr köriş va milliy davlatçilikning qöldan qölga ötiş ramzidir. «Dirafşi Koviyon»ning ustida nayza uçi tasvirlangan bölib, u Vatan himoyasi uçun iroda va hokimiyat kuçini aks ettiradi.

«Dirafşi Koviyon»ning tört burçagi olamning tört tomonini bildiradi va yaxşi qöşniçilik, jahon xalqlari bilan döstlik va hamkorlikni ramz etadi. Örtadagi quyoşda törtta şox tasvirlangan. U vaqt, Yer kurrasi va boşqa sayyoralarning Quyoş atrofidagi harakati ramzi bölib, baxt, birlik, farovonlik va mamlakat taraqqiyotini bildiradi.

«Dirafşi Koviyon»ning markazida zangori osmon fonida qanotli şer tasvirlangan. U kuç, qudrat va mamlakat şonini bildiradi. Qanotli şer ustida esa yetti yulduzli toj — Tojikiston gerbining asosi joylaşgan.

Ştandartdan taşqari, Imomali Rahmon ikki bor ordenlar zanjiridan tizilgan alohida prezidentlik belgisini böyniga ilgan, öng köksiga esa prezidentlik nişonini taqqan.

Qozoğistonda

Qozoğiston prezidenti ştandarti ilk marta 1995 yil 29 dekabrda qabul qilingan. 2012 yilda özgartirilgan. Yangi ştandart 2012 yil 31 oktyabrda «Qozoğiston Respublikasi prezidentining ştandarti va alohida belgilaridan rasman foydalaniş tartibi töğrisida»gi qonun bilan qabul qilingan. Ayni paytdagi ştandartda Qozoğiston Respublikasi davlat bayroği ustiga mamlakat gerbi joylaştirilgan.

Davlatning eng oliy mansabdor şaxsi sifatida Qozoğiston Respublikasi prezidentiga alohida kökrak belgisi — zanjirli orden hamda «Oltin qiron» («Oltin burgut») ordeni ham topşiriladi.

Qirğizistonda

Qirğiziston Respublikasi prezidenti ştandarti 2003 yil 10 mayda, «Qirğiziston Respublikasi prezidentining alohida belgilari töğrisida»ga qonun bilan qabul qilingan. Qirğiziston prezidentining ştandartida qizil bayroq ustiga mamlakat gerbi va uning hoşiyasida «Qirğiziston Respublikasining prezidenti» yozuvi tuşirilgan.

Turkmanistonda

Turkmaniston Respublikasi prezidenti ştandarti ilk marta 1996 yil 27 sentyabrda qabul qilingan. 2003 yilda ştandart özgartirilgan va «Turkmanistonning prezidenti Buyuk Saparmurot Niyozov» sözlari «Turkmanistonning prezidenti» sözlariga almaştirilgan. U 2003 yil 15 avgustda «Turkmaniston prezidenti ştandarti haqida»gi qonun bilan qabul qilingan. Ştandartda oy va beş yulduzli töq yaşil bayroq fonida Sakkiz qirrali yulduz prezident muhri — beş kallali burgut tasvirlangan.

Biz uşbu maqolada özimizga yaqin ayrim davlat rahbarlarining ştandartlariga qisqaça töxtaldik. Jahonning prezidentlik va monarxiya boşqaruviga ega boşqa davlatlarida ham davlat rahbarlarining öz ştandartlari bor.

Şuhrat Şokirjonov va Ğayrat Yöldoş tayyorladi.