Dunyo tahdidlarga to‘lganini ko‘ryapmiz va faqat kuchli jamiyatlar bu chaqiriqlarga javob bera olishini tushunyapmiz. Kuchli jamiyat esa aksari o‘rta sinfdan iborat bo‘lgan jamiyat. Ya’ni o‘ziga to‘q va shu asnoda – ongli jamiyat. Bunday jamiyat shunday bir moddaki, u faqat adolat muhitida, qonunlar ishlaydigan, tartiblar hamma uchun barobar bo‘lgan muhitda yuzaga keladi.
Bizga investorlar kelishini istayapmiz. Chunki aynan investitsiyalar oxir-oqibat o‘sha to‘q, ongli qatlamni yuzaga keltiradi. Ammo ko‘p holatlarda hatto o‘zimizning ichki investorimizni avaylamayapmiz. Masalan, qishloq xo‘jaligimizga investitsiya kiritishni istaydiganlar topilyapti. Joylarda fermerlar o‘z pulini tikib, kooperativlarga birlashishyapti, paxta yetishtirishyapti. Biroq ular yetishtirgan hosilga ko‘z olaytirish holatlari kuzatilmoqda.
Jumladan, yaqinda Surxondaryo viloyatining Jarqo‘rg‘on tumanida bo‘ldik. Hududda fermerlar birlashib, kooperativ tuzgan. Ammo paxtasi ochilgach, unga ega chiqqan.
Farg‘ona viloyatining Uchko‘prik tumanida esa vaziyat yanada jiddiyroq: kooperativning paxtasini bosqinchilik yo‘li bilan olib ketishyapti. Fermerlar kooperativ bilan shartnoma tuzib qo‘yganiga qaramay, tegishli idoralar kelib, klaster bilan shartnoma tuzishni o‘z uslublarida “iltimos” qilishgan.
Umuman olganda, keyingi paytlarda bu kabi holatlar respublikaning boshqa hududlarida ham ko‘zga tashlanyapti – fermerlar klasterlarga “yem bo‘lmoqda”. Afsuski, bunday hollarda “qonun odamlari” bo‘lgan prokurorlar negadir jim turish yoki ikkinchi tomonni “qo‘llab yuborish” yo‘lini tanlayapti.
Kun.uz ayni shu masalada bir nechta mutaxassislar fikrlarini taqdim etmoqda.
Huquqshunos Abduvohid Yakubovga ko‘ra, kooperativning paxta hosilini zo‘ravonlik bilan olib ketish jinoyatdir:
— “Fermer xo‘jaliklari to‘g‘risida”gi qonunning 25-moddasiga asosan, fermer xo‘jaliklari ixtiyoriy ravishda birlashishlari mumkin. Demak, Uchko‘prik va Jarqo‘rg‘onda fermerlar shu asos hamda “Kooperatsiya to‘g‘risida”gi qonundan kelib chiqqan holda o‘zlarining uyushmalarini tuzishgan. Bu kooperativ fermer xo‘jaliklari bilan paxta xomashyosini sotib olishga shartnoma qilgan va uni sotib olishni boshlagan.
