Biror davlatga nisbatan joriy qilingan iqtisodiy sanksiyalar, hatto Xitoy kabi yirik davlatlar unda iştirok etmasa ham, u uçun katta yöqotişlarga olib keladi. Bu xulosa 28 oktyabr, juma kuni çop etilgan Germaniya Iqtisodiy tadqiqotlar instituti (DIW) va Kildagi Jahon iqtisodiyoti instituti (IfW) tomonidan ötkazilgan qöşma tadqiqot natijalarida keltirilgan. Ularning ekspertlari 2014 yilda Ukrainaning Qrim yarimorolini annexia qilgani uçun Rossiyaga nisbatan qöllanilgan jazo çoralari, şuningdek, 2012 yilda Eronga nisbatan joriy qilingan sanksiyalar oqibatlarini tahlil qildi.
Tadqiqotga köra, Qrimga nisbatan sanksiyalar qabul qilinganidan keyin Rossiya eksporti hajmi 36 foizga, importi esa 30 foizga qisqargan. Natijada Rossiyaning savdodan tuşgan daromadi 10 foizga, mamlakat aholisining farovonlik darajasi esa 1,5 foizga kamaydi. Eron misolida, iqtisodiy çeklovlar eksportning 41 foizga va importning 83 foizga qisqarişiga olib keldi. Şu bilan birga, eronliklarning farovonlik darajasi 1,7 foizga, Tehronning savdodan tuşgan daromadi esa 12 foizga kamaydi. Hujjatda aytilişiça, mamlakat boyligi özgarişining eng maşhur va eng köp qöllaniladigan ölçovi uning yalpi içki mahsuloti (YaIM) hisoblanadi.
IfW Savdo siyosati tadqiqot markazi xodimi, tadqiqot hammuallifi Yulian Xinsning sözlariga köra, asosiy xulosalardan biri şundaki, sanksiyaga duçor bölgan mamlakatning, hatto barça yirik iqtisodiy öyinçilar qöşilmagan bölsa ham, farovonligi sezilarli darajada yöqoladi. «Global koalitsiyada muhim davlatlar bölmasa ham (sanksiya qöygan davlatlar), qolganlarning qöşma sanksiyalari jazolangan davlatni sezilarli darajada zaiflaştirişi mumkin», deb ta’kidladi Xins.
Tadqiqotçilar simulyatsiya modelidan foydalanib, qaysi davlatlar sanksiyalar samaradorligini ularga qöşiliş orqali sezilarli darajada oşirişga qodirligini örganişdi. Rossiya misolida bular Xitoy, Vetnam, Belarus, Turkiya va Janubiy Koreya böldi. Eron iqtisodiyotiga, öz navbatida, Ğarb sanksiyalarini Xitoy, Birlaşgan Arab Amirliklari, Hindiston, Singapur va Braziliya tomonidan qöllab-quvvatlanişi sezilarli darajada ta’sir qiladi.
Bundan taşqari, ekspertlar sanksiyalarda iştirok etayotgan qaysi davlatlarning özlari farovonlik nuqtayi nazaridan zarar körganini aniqladilar. Şu tariqa, Litva, Latviya, Estoniya va Ukraina Rossiyaga qarşi jazo çoralaridan yuqori iqtisodiy bosimni boşdan keçirdilar. Mutlaq ma’noda bu sanksiyalar Germaniya, Polşa va Ukrainaga eng oğir ta’sir qildi. AQŞ, Buyuk Britaniya, Yaponiya, Kanada va Avstraliya mutlaq körsatkiçlarda eng arzimas iqtisodiy yöqotişlarga duç keldi.
