“Sabzi bölmasa özbekning uyida palov pişmaydi” – gektariga 80 tonnagaça hosil olayotgan karmanalik sabziçilar
|23:42 / 19.11.202230 3454 min
“Jaloyirning sabzisi”, degan jumla Navoiy viloyatida “brend”ga aylangan. Mahalliy bozorlarda aynan Jaloyir qişloğida yetiştirilgan sabzi xaridorgir. Karmana tumanida joylaşgan uşbu qişloqni Navoiyning “öra”si, desa ham böladi. Ayni kunlarda ham qişloq dalalaridan sabzi hosili yiğiştirib olinmoqda.
Karmana tumanidagi Jaloyir qişloği aholisi har yili ğalla örimini intizorlik bilan kutişadi. Sababi, ular ğalladan böşagan maydonlarni fermer bilan özaro kelişib, taqsimlab olişadi va poliz mahsulotlari, asosan sabzi yetiştirişadi. Fermerlarning özi ham hududdagi ehtiyojmand oilalarga böşagan yerlardan ajratişadi.
Jaloyirliklar sabziçilik ortidan yaxşigina daromad qilişadi. Çunki ular yetiştirgan hosil içki bozordan ortib, hatto eksportga ham jönatiladi. Ayni kunlarda ham yetiştirilgan sabzi yiğiştirib olinmoqda. Noyabrning ilk kunlari seryoğin kelgani hosilni yiğiştiriş işlarini biroz ortga surdi.
“Har yili yarim gektar, 30 sotix yer olib, sabzi ekamiz. Qişi bilan sotamiz. Şu dehqonçilikning orqasidan töylar qildik. Mana, qişloğimiz ayollari birlaşib, navbati bilan hosilni yiğiştirib olyapmiz. Sabzi bölmasa, özbekning uyida palov bölmaydi. Sotib, şaharliklarni ham ta’minlaymiz. Sabzining mehnati oğir-u, lekin zarar körmaymiz. Şuning uçun har yili ekamiz”, — deydi Nargiza Hojiyeva.
Yetiştirilayotgan sabzining uruğini ham jaloyirliklarning özi tayyorlaydi. Dehqon Marhabo Rajabovaning ta’kidlaşiça, fevral oyida har kim öz xonadoni tomorqasida uruğlik uçun sabzi ekadi:
“20 yildan beri sabziçilik bilan şuğullanamiz. Yer olişdan oldin sabzining uruğini tayyorlab olamiz. Fevral oyida uruğlik uçun sabzi ekiladi va pişgaç, uruği olinadi. Keyin ana şu uruğdan kuzgi sabzi ekamiz. Töğri, sabzi bozordagi eng arzon poliz mahsulotlaridan biri. Ammo mehnati oson emas: unib çiqqan sabzi yagona qilinadi, ötaladi”.
Mavzuga oid
Ayni kunlarda yiğiştirib olinayotgan hosilning bir qismi sotiladi, qolgani esa hovlilarda maxsus öralarga kömib qöyiladi. Oiladagi ehtiyojga qarab, bozorlarga bahorgi sabzi çiqquniga qadar kam-kamdan sotib boriladi.
Allon mahallasi hokim yordamçisi Amriddin Akramovning ma’lum qilişiça, yaxşi dehqonlar gektaridan 70-80 tonnagaça hosil olişmoqda. Bu har gektardan 50-60 mln söm daromad degani.
“Jaloyir hududida 5 ta mahalla bölib, qişloq aholisi qaçon ğalla örilar ekan, deya takroriy ekinni kutib turadi. Asosan sabzi ekiladi. Uruğini ham özlari yetiştiradi, mehnatini ham özlari qilişadi. Gektariga 80 tonnagaça hosil olişmoqda. Agar oila 20 sotix yerga sabzi ekkan bölsa, kamida 10 mln söm daromad qiladi.
Bozorda heç qanday qiyinçilik yöq. Çunki bu qişloqda yetiştirilgan sabzi doimo xaridorgir. Sababi, hududimizdagi ekin yerlari ança hosildor, suğorganda qotib yoki şörlab qolmaydi. Natijada sabzi yer ostida qisilmaydi, çiroyli körinişda böladi”, — deydi Amriddin Akramov.
Qişloqda har yili örtaça 500 gektarga yaqin maydonga sabzi ekiladi va yuzlab oilalar sabzi sotib, daromad qiladi.
Ruslan Saburov,
Kun.uz muxbiri
Montaj ustasi – Jahongir Aliboyev.