1985 yil 9 avgust. Quvadagi tuğuruqxonada bir vaqtning özida ikki öğil dunyoga keldi. Tuğiliş paytida çaqaloqlar doyalar aybi bilan almaşib qolgan edi. Avvaliga holatni heç kim payqamaydi. Faqat tuğuruqxonadan uyga ketiş uçun ruxsat berilgan kun şifokorlar çaqaloqlar almaşib qolganini sezib qolişadi.
Onalar qarşisiga ikki tanlov turardi. Yo haqiqiy farzandi bilan uyga qaytiş yo 6 kun oq sut berib mehr qöygan begona bolani farzand qilib oliş. Muşkul vaziyatda qolgan onalar begona bolani tanlaşdi.
Biriga Ziyodillo, ikkinçisiga Izzatillo deb ism qöyildi. Vaqt ötib ota-onalar çaqaloqlarni almaştiriş şart degan xulosaga kelişdi. Lekin allaqaçon 2 yoşga tölgan va qalbining bir parçasiga aylangan bolalarning onalari ularni almaşişga közi qiymas edi.
Ziyodillo va Izzatillo,1986 yilZiyodillo va Izzatillo,2023 yil
Nihoyat farzandlar almaştirildi. Lekin bu jarayon oson keçmadi. Yigitçalar özga onaning suti bilan ranglari özgarib yuz-közlari asl avlodlariga torta boşlagandi.
Ikki oila örtasida almaşiş uçun muzokaralar boşlanadi, har ikki ona ikkalasi ham özida qolişini xohlaşadi. Biri öz vujudidan dunyoga kelgan bölsa, ikkinçisiga bir yarim yil oq sut berib katta qilgan, tun-u kun yuzlariga termilib, barça qiliqlarini sevib örgangan bolasi.
Oilalar bolalarni almaşib bölişgaç, bolalar ismlari ham Ziyodillo-Izzatilloga almaşadi va aksinça, guvohnomalarda faqat otasi va onasi degan joylari özgaradi xolos.
1986 yil. Bolalar öz onalarini topgan kunBugungi kun (2023 yil)
Ziyodillo va Izzatillo ikkisi ham oilada 4-farzand, ikkisi ham şifokor, bir-biriga juda qadrdon. Har birining ikki onasi, ikki otasi bor, ahil-inoq bölib ketişgan.
“Şifokorlar çaqaloqlar almaşib qolganini heç kimga aytmasligimiz haqida uqtirişgan”– Izzatillo Abdusalimovning onasi Odinaxon Abdusalimova
Mavzuga oid
Odinaxon Abdusalimova
“Törtinçi farzandga homilador edim. Roddomga borib xonalardan biriga joylaşdim. Oradan yarim soat ötib yana bir oğiroyoq ayol aynan bizning xonamizga kirib keldi.
Doyalar öğil körganimni aytib çaqaloqni yörgaklab yonimga olib kelişdi. Oradan ikki soatlar ötib yonimdagi ayolni közi yorigan ekan uni ham krovatga yotqizişdi. U ayol ham öğilli bölgan ekan. Notaniş ayol közi yorigan paytda huşidan ketib qolgan edi. Uning çaqaloğini endigina tuğilgan öğlimning yoniga yotqizişdi.
Ertasi kuni çaqaloqlarni qölimizga berişdi. Bundan avvalgi tuğilgan 3 öğlimning barçasi qoraçadan kelgan edi. Yangi tuğilgan çaqaloqning ranggi negadir oqsariqdan kelgan. Sut bersam negadir qayt qilar edi.
Oradan 6 kun ötdi. Tuğuruqxonadan uyga ketişga ruxsat berildi. Hujjatlarni rasmiylaştirib bölib xonaga qaytdim. Ne köz bilan körayki krovatimda begona çaqaloq yotardi. 6 kun emizgan çaqaloğimni esa xonadoşim Yulduz opaning qöliga berib qöyişgan ekan. Öşa paytda çaqaloqlar tuğilgan paytdayoq almaşib qolganini anglab yetdim. Yulduz opa ham hayron. U ham 6 kun sut bergan çaqaloqni almaşgisi kelmasdi. Qölimdagi bolaga qarab mana mening çaqaloğim deb uni qöliga oldi. Bir vaqtda tuğilgan çaqaloqlar özga ona mehriga 6 kundayoq örganib qolgan edi. Roddomda töpalon boşlanib ketdi. Şifokorlar gödak qölidagi birkalarni almaştirişdi. Yulduz opa garçi çaqaloq özining farzandi bölmasa-da, uni 6 kun parvarişlagani uçun uni menga bergisi kelmasdi. Qölidagi çaqaloq öziniki ekaniga qattiq işonardi. Öşa kunlari tuğuruqxonada amaliyotçilar bölgan ekan. Ular tajribasizligidan çaqaloqlar almaşib qolgan ekan.
Şunday qilib begona çaqaloqni kötargança uyga keldik. Qarşimizga çiqib kutib ötirgan qaynukamning qizi maşinadan tuşganimdayoq çaqaloqni erkalab kötardi. Uning yuziga qaraboq çaqaloqni roddomda almaştirib qöymaganmidingiz dedi. Çaqaloq oppoqligi uçun hamma şubhalana boşladi.
Keçki payt gödakka termilib ötirsam, turmuş örtoğim kirib keldi. Unga roddomda çaqaloqlar almaşib qolgani, şifokorlar esa bu haqda heç kimga lom-mim demasligimni uqtirişgani haqida aytdim. Roddomda ekanimda çaqaloğimni olib ketgan xonadoşim Yulduz opamning familiyasi, Quvaning Pandigon qişloğida istiqomat qilişi haqidagi ma’lumotlarni bilib olgan edim.
Bölgan voqeani eşitib turmuş örtoğim qaynukam bilan birga mototsiklga ötirib Pandigon qişloğiga jönab ketişdi. Lekin öşanda Yulduz opa çaqaloqni almaştirişga rozi bölmadi.
Qaynotam rahmatli aqlli inson bölgan. U bolalar almaşib qolganini heç kimga aytmasligim, bolalar ulğaygaç, bu holat ruhiyatiga ta’sir qilişi haqida aytdi. Bölib ötgan voqeani heç kimga aytmadim.
Farzandimizga Ziyodullo deb ism qöydik. Ular esa Izzatillo qöyişgan ekan. Kunlar şu zaylda ötardi. Tönğiç farzandlarim 9 oyligidayoq yurişga harakat qilgan. Lekin Ziyodulloning harakati sust edi. Izzatilloni parvarişlayotgan oila ham vaqt ötib holatdan, çaqaloqning harakatlaridan şubhalana boşlaydi.
Nihoyat farzandlarni almaşişga qaror qildik. Bolalar bu paytda 2 yoşga tölib qolgan edi. Bir tomondan oq sut berib doimo quçoğimda olib yuradigan Ziyodulloni bergim kelmasa, yana bir tomondan özimning asl öğlim Izzatillo uyimizga kirib kelişini öylab quvonardim.
Şifokorlar 2 yoşga kirgan çaqaloqlarni almaştirişga allaqaçon keç bölgani, aks holda ular nobud böliş ehtimoli yuqori ekanini ta’kidlaşardi.
Çaqaloqlarni almaşiş jarayoni juda oğir keçdi. Izzatilloning akalari ukasini bermaslik uçun tinmay yiğlaşardi. Maşinaga ötirib ketarkanmiz Ziyodullo maşinaga talpinib yiğlaganiça qoldi.
Bolalar kasal bölib qolmasligi uçun haftada bir kun bir-birimizning holimizdan xabar olib turdik.
Boğçaga borib farzandlarimni olib keliş men uçun azob edi. Çunki u yerda Ziyodullo ham tarbiyalanar edi. Ziyodullo boğçada meni körib qolib sevinganidan quçoğimga ötirib olardi.
Şunday qilib ikki oila birgalikda farzandlarni ulğaytirdik. Birgalaşib öqitdik. Hamjihatlikda uylantirdik. Izzatillo Andijon davlat Tibbiyot institutida, Ziyodullo esa ToşMIda öqidi. Ikki farzandim ham tibbiyot sohasida işlaydi. Hozirgi paytda bu oila bilan qarindoş tutinganmiz”, – deydi u.
Izzatillo Abdusalimovning otasi Muhammadjon Abdusalimov bölib ötgan voqeani şunday eslaydi:
Muhammadjon Abdusalimov
“Öşa kunni yaxşi eslayman. Quvonçim içimga siğmay çaqaloqlarni olib keliş uçun roddomga bordim. Negadir bino içkarisidan çiqaverişmadi. Ularni uyga taşlab işga ketdim. Keçki payt uyga kelsam xotinim yiğlab ötiribdi. Ayolim çaqaloqlar almaşib qolganini aytdi.
Haqiqiy öğlim Izzatillo borib qolgan hovlini qidirib topdim. Maslahatlaşdik. Izzatilloning onasi bolamizni bergisi kelmadi.
Bolalar bir yarim yoşga tölganida bolalarni almaştirdik. Almaştiriş jarayonida yiğlamagan odamning özi qolmadi. Jarayonda iştirok etgan şifokorlarning közidan ham yoş çiqib ketdi.
Hozir endi bu oila bilan xuddi qarindoşlardekmiz. Ziyodullo ham meni ota deb çaqiradi. Ayolimni esa ona deydi. Bir-birimizni körsamak tura olmaymiz. Ötmişda juda qiziq holat bölgan. Qiziq tomoni bolalarni almaştirganimizdan keyin ham “metrika”si özgarmadi”, – deydi u.
“Ikki ota, ikki onam bor”– Izzatillo Abdusalimov
Izzatillo Abdusalimov
“37 yoşni qarşi oldim. Ötmişdagi voqeani haligaça quvonç bilan eslaymiz. Qayerga borsak ham bu haqda qiziqib söraşadi. Ziyodullo ham tibbiyot sohasida işlaydi. Men ham şu sohadaman. Bir-birimizdan, ota-onamiz holidan tez-tez xabar olib turamiz. Ikki ota, ikki onam bor deb doim faxrlanib yuraman. Birgalikda ulğaydik. Eng katta boyligimiz ota-onalarimiz boşimizda.
Oramizdagi masofa ikki qişloq bölsa-da yoşligimda soğinganimdan dalalardan ötib qoçib bölsa ham onamni körib kelardim”, – deydi u.
“Almaşişga majbur böldik” – Ziyodulloning otasi Isroiljon Mirzayev
Isroiljon Mirzayev
“3 öğildan keyin törtinçi farzand tuğilişi arafasida ayolimni roddomga olib bordim. U yerdan öğil tuğilgani haqida xabar keldi.
Anglaşilmovçilik bölib çaqaloqlar roddomda almaşib qolgan ekan. Ikki ona qarşisiga ikki tanlov qöyilgan. Yo haqiqiy farzandi bilan uyga qaytiş yo 6 kun emizgan begona bolani farzand qilib oliş. Oq sut bergan begona bolaga mehri tuşib qolgan onalar begona bolani tanlaydilar. Şunday qilib biz Izzatilloni, ular Ziyodulloni uyga olib ketişgan.
Men bölib ötgan voqeadan keyinroq xabar topganman. Har qanday vaziyatda ham bolani almaştiriş kerak edi. Onalarning qarşiligi sabab oradan bir yarim yil ötib ketdi. Bolalarni almaştirişga majbur böldik. Parvarişlayotgan öğlimiz boşqa farzandlarimga öxşamaydigan qiliqlar çiqara boşladi. Izzatiloning ranggi qoraçadan kelgan edi. Bizning avlodimizda esa oqsariqdan kelgan farzandlar tuğilgan edi”, – deydi u.
“Ikkisini ham birgalikda ulğaytirişni orzu qildim” – Ziyodulloning onasi Mirzayeva Yulduzxon
Mirzayeva Yulduzxon
“Avvaliga bolalarni almaştirişga jur’at qila olmadim. Ikkisini ham birgalikda ulğaytirişni orzu qildim. Ona mehrini heç bir narsa bilan qiyoslab bölmaydi. Parvarişlagan öğlim Izzatillo qaymoqni yaxşi körardi. Öz uyiga olib ketişgandan keyin qaymoq kötarib ikki qişloq nariga borib undan xabar olib turdim. Parvarişlagan öğlimni körmasdan tura olmasdim.
Izzatilloning tuğilgan kunida Odinaxon Ziyodullo bilan uyimizga keldi. Bolani bermayman deb uni olib qoçib ketganman öşanda. Bolaga mehrim tuşib bölgandi. Bolalar almaşdi. Hammasi yaxşilik bilan tugadi”, – deydi u.
“Oilamiz, hayot yölimiz bir xil” – Ziyodullo Mirzayev
“Allohning izni bilan ana şunday qiziq holat boşimizdan ötgan. Eng asosiysi, biz birgamiz. Ikki oila riştalari bir-biriga uzviy boğlangan. Ikki ota, ikki onamiz bor. Holimizdan xabar olmasak könglimiz joyiga tuşmaydi. Eng muhimi töy-marosimlarda, yaxşi-yomon kunlarda doim birgamiz. Yoşlik paytlarda Izzatillo uyimizga kelsa uyda qolişini istardim.
Taqdir taqozosi bilan men ham oilada törtinçi öğil, Izzatillo ham törtinçisi”, – deydi u.
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi