— Pedofillardan bolalarni himoya qilish borasida gap ketganda, ko‘proq mas’uliyat ota-onalarga tushadi. Bu borada oilada qanday tarbiya usullaridan foydalanish kerak?
Muazzam Ibragimova: — Shunday pedofillar borki, ular bolaning muhitidagi, ya’ni har kuni ko‘rib, gaplashib yurgan odamlar bo‘ladi. Bunday insonlardan himoya qilish qiyinroq. Amaliyotda shunday holatlarga guvoh bo‘ldimki, pedofilni bolaning o‘zi himoya qilib chiqqan. Qilayotgan ishi to‘g‘riligini shu darajada uqtirganki, u jinoyatchini himoya qiladi. Ota-onalar shuning uchun ham e’tiborli va diqqatli bo‘lishi kerak. Ayniqsa, bola muhitiga begona bo‘lgan pedofillardan ko‘ra ichki muhitdagilari ko‘proq xavfli.
O‘g‘il bolani jinsga qarab, oiladagi qizlardan ustun ko‘rsatish — bizdagi eng katta xatolardan. Chunki o‘g‘il bola menga mumkin ekan, deb biladi, buning oqibatida kelib chiqqan zo‘ravonliklar haqida eshitdim ham, guvoh ham bo‘ldim.
Ota-ona bolasi kimlar bilan muloqotda bo‘layotganini bilishi kerak. Bir holatda ota-ona bolasining bir erkak bilan 2,5 oylik yozishmalarini ko‘rib qolgach, bolani urgan, u esa uydan chiqib ketgan. Shunchaki nazorat emas, do‘st-qadrdon kabi mehr bilan nazorat qilish kerak. Bolani qo‘rqitmasdan o‘rgatish kerak, unda fobiya paydo qilib qo‘ymaslik zarur. Kichik yoshda ertaklar, keyinroq hikoyalar bilan, o‘zaro muloqotlar bilan, qo‘rqitmasdan ko‘chada xavf bor ekanini tushuntirish lozim.
Ko‘p o‘zbek oilalarida erkak kishi yechinib yuradi o‘z uyimdaman deb. Buni ko‘rgan bola mumkin ekan, uyatmas ekan, degan fikrga keladi. Natijada yomon niyatdagi odamning yechinishini ham bola to‘g‘ri qabul qiladi, undan xavfsiramaydi. Ota-onalar uyda sharm-hayoni saqlab, kiyinish madaniyatiga ham e’tibor berishi kerak.
Ba’zi oilalarda ota-ona chet davlatda bo‘ladi, bolalar esa yaqinlari qo‘lida qoladi. Bu ham noto‘g‘ri. O‘zim guvoh bo‘lgan bir nechta holatlar ayni o‘sha yaqinlari tomonidan sodir etilgan. Bunday bolalar kelajakda me’yoriy holatda yashab ketolmaydi, ular ham kimnidir xo‘rlaydi, albatta.
Rozaliya Gabdulhakova: — Bolalar hali nima to‘g‘ri-noto‘g‘ri ekanini bilmaydi. Masalan, «ichki kiyim» qoidasi, ya’ni har bir bola ichki kiyimi yashirib turgan joylari faqat o‘ziga tegishli ekanini o‘rganishi kerak.
