“Barcha ayollarda ham shunaqa holat bo‘lar ekan-da. Bolam yosh payti asablarim charchab ketardi. Ikki oylik payti chaqalog‘im yig‘layversa, qaynonam “Nega boshqalarni bolalari yig‘lamaydi, seniki yig‘layveradi?” katta bolalarim kasal bo‘lib qolsa, “Nega sening bolalaring kasal bo‘laveradi?” deb solishtiraverardi. O‘sha paytlari menga battar og‘ir bo‘lgan. Uch bola baravariga kasal bo‘lsa, yig‘lasa, oson emas hammasiga birday qarash. Iltimos, qaynonalar ham kelinlarni biroz tushunsin”.
“Onam ukam tug‘ilganda depressiyadan chiqa olmay vafot etgan. O‘shanda biz bolalar hammamiz kichkina edik, unga qiyin bo‘lgan. Ruhiy holatidagi o‘zgarishni esa tushuna olishmagan...”
“Menda tug‘uruqdan keyingi holat juda og‘ir o‘tgan: o‘zimni boshqarolmay qolardim. Bir xil payt bolamga zarar yetkazib qo‘ymay deb o‘zimni chetga olardim”.
“Hech kim yordam bermagan, amallab chiqqanman depressiyadan. Yilma-yil tug‘ganman. Bir bolam bir yosh, biri 5 oylik. Ba’zida o‘zimni boshqarolmay qolaman. Er har qancha tushungan odam bo‘lsa ham, bu holatni tushunmas ekan”.
“Menda bo‘lgan, hozir eslash ham hatto qo‘rqinchli. Necha martalab o‘zimni o‘ldirgim kelgan. O‘zim ham, erimning uyidagilari ham holatimni tushunmaganmiz. Uyda tinimsiz janjal edi. O‘shanda ota uyimga qaytib ketganman, ajrimga ham bergandik. Lekin hozir hammasi yaxshi, baxtli oilalardan birimiz”.
“Menda ham tug‘uruqdan keyin tushkunlik bo‘lgan. Tug‘uruqxonadan qaytgach dastlabki kunlarda, ayniqsa bilingan. Hech ish qilgim kelmas, kayfiyatim tushkun, ortiqcha gap ko‘tarmaydigan bo‘lib qolgandim. Turmush o‘rtog‘imning qo‘llab-quvvatlashi bilan vaziyatdan chiqib ketganman”.
“Ona tug‘uruqdan keyin sal o‘zini tiklab olmayoq unga bolasini topshirib qo‘yishadi. Operatsiya bilan tug‘gan bo‘lsa-ku, deyarli hech narsaga holi bo‘lmaydi. Holsiz holati bilan bolaga qarashga qiynalgan ona tug‘uruqxonadayoq depressiyaga tushishi mumkin”.
“Menda farzandim tug‘ilgach kayfiyat o‘zgarishi bir necha kunda o‘tib ketganday tuyulgandi. Lekin bolam 2 oylik bo‘lgandan boshlab o‘zimni chuqur qayg‘uda his qilardim. Hech bo‘lmasa, 5 daqiqa hayotimdan qochib ketgim kelardi. Hozir bolam 9 oylik bo‘ldi, shu tushkunlikdan haliyam to‘liq chiqmadim. Turmush o‘rtog‘im har doim meni tushunib, yordam berib kelyapti.
Istardimki, ayol farzandli bo‘lgach uning yaqinlari faqat chaqaloqqa emas, onaning sog‘ligiga ham qiziqishsin. Uni maqtab turishsin. Sababi, ayniqsa, yosh onalarda “Men yaxshi ona bo‘la olyapmanmikin?” degan ikkilanishlar ko‘p bo‘ladi. Rag‘bat esa ularga ancha dalda bo‘ladi”.
“Tug‘ish vaqti yaqinlashgach turmush o‘rtog‘imning viloyatiga ketganman. Biz alohida yashaganimiz sabab viloyatda chaqaloqni bag‘rimga olib keyinroq poytaxtga qaytganman. Tug‘uruq og‘ir o‘tgan, uning ustiga turmush o‘rtog‘im uzoqda, o‘zimning ota-onam, yaqinlarim yonimda emasligi uchun ham siqilardim. Lekin qaynonam o‘zimning onamdek parvarish qilgan.
O‘zgargan tana, chaqaloq yig‘isi, uyqusiz tunlar, o‘zidan ko‘ngli to‘lmaslik depressiyaga tushirib qo‘ygandi. 5 oy deganda depressiyadan chiqdim. Yaqinlarim yordami bilan o‘zimga keldim, bolam ham yaxshi uxlaydigan, yig‘lamaydigan bo‘ldi”.
“Homiladorlikda kuchli toksikozdan qiynalganman. Bolam 7 oylikda 1,5 kilogramm tug‘ilgan. U chaqaloqlar bo‘limida, men kattalar bo‘limida reanimatsiyada yotganmiz. Bolamning apparatda yashash uchun kurashib zo‘rg‘a nafas olayotganini ko‘rib aqldan ozay deganman. Juda qiyin o‘tgan u kunlar. Asta-sekin o‘zimga kelganman, bolam ham katta bo‘lyapti”.
“O‘tgan yili qizim tug‘ilganda 2,5 yoshli o‘g‘lim yugurib kelib singlisini bosib oladi degan xayol miyamga kelaverardi. Uni urushib, baqiradigan, hatto qo‘l ko‘taradigan bo‘lib qoldim. O‘sha paytlari o‘g‘limning bog‘chadagi tarbiyachisi “O‘g‘lingiz o‘zgarib qoldi, agressiv bo‘lib qolgan, boshqa bolalarni urib tishlab tashlayapti. Unga mehr yetishmayapti shekilli”, degandi. Shunda xatomni tushunganman va nevropotolog ko‘rigiga borib, davolanib o‘zimga kelganman”.
“Bolalar orasi yaqin bo‘lsa, depressiyaga tushish oson ekan. 2 yoshli bola, chaqaloq, uy ishlari va eplay olmaganim uchun dashnom eshitish... bir men shunaqamanmi deb uzoq yig‘lardim”.
“Tug‘uruqqa yaqin koronavirus yuqtirib ahvolim og‘ir bo‘lgani uchun kovid-markazda operatsiya bilan tug‘ganman. O‘lib qolaman degan xayol, kamiga reanimatsiyada yonimda yotgan kelinning vafot etgani, bolamni birdaniga o‘zimga berishmagani depressiyaga tushishimga sabab bo‘lgan. Juda yig‘loqi, bolam yig‘lasa, asabiylashib ketadigan bo‘lib qolgandim. Turmush o‘rtog‘im tug‘uruqdan keyingi depressiya haqida internetdan o‘qigan ekan. Menga har tomonlama yordam berib dalda bo‘lib o‘sha holatdan chiqarib olgan”.
