“Ota-onam birgalikda mehnat qilishganini ko‘rib katta bo‘lganman. Ular bir-birlarini avaylashardi. Onam topganini otamning qo‘liga tutardi. Otam ham tinim bilmaydigan mehnatkash inson edi. Ularning siymosida men oila shunday bo‘ladi degan tushuncha bilan katta bo‘lganman.
Turmush o‘rtog‘imning ota-onasi yo‘q edi. Amakisining qo‘lida katta bo‘lgan, soddagina yigitdan sovchilar kelganda otam o‘ylab ham o‘tirmadi. Yetimga yaxshilik qilish savob, sepi ham kerakmas deb uzatib yubordi.
Er-xotin qo‘sh ho‘kiz deyishadi. Ro‘zg‘or aravasini birga tortib, kam-ko‘stlarini to‘ldirib, farzandlarni uyli-joyli qilib yurishganiga nima yetsin, deb o‘ylardim. Lekin ayol kishi ko‘p ham o‘zini qiynayverishi kerak emas ekan.
Erimning amakisi hovlisi etagidagi yerni uy solishimiz uchun bizga ajratib berdi. Ota-onamning tarbiyasini olgan emasmanmi, loy qorsa loyga, g‘isht quysa g‘ishtga tushdim. Erim bilan tengma teng ishlab, uy ko‘tardik.
Ikki xonani yashasa bo‘ladigan holga keltirib ko‘chib o‘tdik. Erim qishloqdagi u-bu ishlarni qilar, shuning orqasidan bir kunimiz o‘tib turardi. Men ham bekor o‘tirmay deb yerning bir qismini chopib ekin eksa bo‘ladigan holga keltirdim. U-bu narsalar ekdim.
Erim yomon inson emas, faqat ishni o‘zi bilib-bilib qilmasdi. Unga nima qilish kerakligini aytib turish kerak edi. Lekin erimga ish buyurishga xijolat bo‘lib, o‘zim qilib qo‘yaverardim.
Bu orada farzandli bo‘ldik. Uyimiz quvonchga to‘ldi. Shu bilan birga chiqimlarimiz ham ko‘paydi. Erim sovuq kunda shaharga borib mardikorchilik qilib yurdi. Gohida qo‘li bo‘sh qaytar, gohida to‘lib-toshib keladigan bo‘ldi. Xullas, qishdan bir amallab chiqdik.
Lekin erim yaxshigina shamollagan ekan. Bir muddat yotib qoldi. Qo‘limda yosh bolam, erimning amakilari ham katta oila, o‘zlaridan ortmaydi, ota-onamdan pul so‘ragani uyalaman, ularning ham o‘ziga yarasha xarajati bor.
Maslahatlashib, Toshkentga qatnab savdo qiladigan qo‘shnimiz bilan ishlaydigan bo‘ldim. Bolamni onamga tashlab qo‘shni ayol bilan yarim kechasi poytaxtga yo‘l oldim. Yangiobod bozorida ishlatilgan buyumlar sotilarkan, ro‘zg‘orga kerak bo‘ladigan nima bo‘lsa, qozon, choynak va boshqa idishlarni shu yerdan oldik.
Og‘irligidan ko‘tarolmay arava yolladik. Poyezdda viloyatimizga ham yetib keldik. Endi uni uyga olib borish ham bir azob bo‘ldi. Uyga olib kelib hamma idishlarni yuvdim. Qoraygan qozonlarni oqartirish oson bo‘lmadi. Odatda qoraygan qozonni olovga qo‘yib, kuydirib tozalanadi. Kuydirayotganimda erib ketganlari ham bo‘ldi. Shunday paytlar alam qilib yig‘lab ham olardim.
