Qizilqum bağridagi tibbiyot - turli hududlardan kelib işlayotgan şifokorlar hayotidan reportaj
|19:36 / 21.03.202412 07711 min
Foto: Soğliqni saqlaş vazirligiFoto: Soğliqni saqlaş vazirligi
Navoiy viloyatiga ta’rif berilganda eng sözi köp işlatiladi. Özbekistondagi «eng yoş», «hudud jihatdan eng katta», «eng kam aholi istiqomat qiladigan», «tabiiy qazilma boyliklari sabab iqtisodiyotdagi uluşi eng köp bölgan» hudud — Navoiy viloyatidir. 46,63 ming kvadrat kilometr maydonni egallagan Uçquduq Navoiyning hudud jihatdan eng katta tumani hisoblanadi. Soğliqni saqlaş vazirligi matbuot xizmatining «Tibbiy rakurs» dasturi doirasida navbatdagi manzili Uçquduq tumani böldi.
Tuman maydoni jihatidan Andijon viloyatidan 10 barobar, Xorazmdan 7 barobar, Samarqand, Jizzax va Surxondaryo viloyatlaridan qariyb 2 barobar katta maydonni egallaydi. Qizilqum çölida joylaşgan tumanda 37 ming nafardan aholi istiqomat qiladi.
Foto: Soğliqni saqlaş vazirligi
Uçquduq tumanining tibbiy salohiyati qanday?
Tuman tibbiyot birlaşmasi tarkibida hudud aholisiga xizmat körsatuvçi köp tarmoqli markaziy poliklinika va markaziy şifoxona, 75 qatnovga möljallangan oilaviy poliklinika va 25 qatnovli 7 ta oilaviy şifokor punkti mavjud.
Öz vaqtida tuman tibbiyot birlaşmasi binolari xarob ahvolga tuşib qolgan edi. Tuğuruq xonalari ham, operatsiya kabinetlari ham şu oğir şaroitdagi binoda bölgan. Tuman markaziy şifoxonasining foydalanişga topşirilgan yangi binosi esa bugungi tibbiyotimizning asosiy talablariga javob bera oladigan, zamonaviy körinişdagi majmuadir.
Şifoxona 80 öringa möljallangan bölib, uçquduqliklarga statsionar tibbiy xizmatlar körsatib keladi. 125 qatnovga möljallangan tuman köp tarmoqli markaziy poliklinikasiga esa kuniga 300 nafargaça fuqaro murojaat qiladi.
Mavzuga oid
«Navbatçi ham, akuşer-ginekolog ham, tez yordam şifokori ham özimiz edik»
Kam sonli va aholi joylaşuvi tarqoq bölgan tumanda tibbiyot xodimlariga ehtiyoj doim mavjud. Tuman poliklinikasining dermatolog-şifokori, 2-darajali «Salomatlik» ordeni sohibasi namanganlik Gulşoda Böstonova uşbu olis hududda uzoq yillardan buyon mehnat qilib keladi.
— 1997 yilda bu yerga kelganman. U paytda mutaxassislar yetişmas, şunday paytlar bölardiki, ham tungi navbatçilikka turardik, ham homiladorlar kelganda tuğuruqni qabul qilardik, ham tez tibbiy yordamga muhtoj bemorlarga yordam berardik. Olis hudud bölgani uçun köpçilik bu yerga kelib işlaşni istamas edi. Tez yordam maşinasi yöq, eski «Moskviç»da çaqiruvga borardik. Yölda avtomobil buzilib, oq xalatda maşina ortidan surgan paytlarimiz bölgan. U kunlarni eslaganda hozirgi şaroitlarga şukr qilamiz, — deydi Gulşoda Böstonova.
Aholi orasidagi tibbiy xavf guruhlarini aniqlaş — asosiy vazifa
Tuman köp tarmoqli markaziy poliklinikasida ayni paytda aholini tibbiy xatlovdan ötkaziş jarayonlari davom etmoqda. Tibbiy brigadalar Soğliqni saqlaş vazirligi tomonidan işlab çiqilgan eslatmalardan iborat qöllanmalar bilan ta’minlanib, işni şu asosda taşkil etişga alohida urğu berilmoqda. Bu jarayonda ham boşqa hududlardan kelib işlayotgan tibbiyot xodimlarining alohida hissasi bor. XatirçilikAzizbek Böronov ham Uçquduqda ikki nafar farzandi va turmuş örtoği bilan yaşab, tuman tibbiyot birlaşmasida işlab kelmoqda.
— Bu yerga kelganimga 6 yil böldi. Avval şaroit ança oğir edi. Hozirda mana şunday zamonaviy binoda oila şifokori sifatida özimga biriktirilgan 2000 nafar aholiga tibbiy xizmat körsatib kelmoqdaman, — deydi Azizbek Böronov.
Bugun tibbiy brigadalar aholining surunkali kasalliklardan aziyat çekuvçi örta xavf guruhiga kiruvçi aholi vakillarini patronaj tadbirlari bilan qamrab olişni maqsad qilgan. Tibbiyot xodimlari ularning uylariga borib, zarur köriklarni olib boryapti, salomatligi uçun kerakli tavsiyalarni bermoqda.
— Avvallari asosiy vaqtimiz hisobot töldiriş, uni rahbarlarga körsatib, tasdiqlatiş bilan ötib ketardi. Hozir bu işlar kundan kunga kamayib bormoqda. Şu yil yanvar oyidan boşlab qölimizga asosiy vazifalarimiz tuşuntirilgan yöriqnomalar tarqatildi, endi şu asosda iş olib boryapmiz. Asosiy vaqtimiz bemorlar bilan işlaş, ularning holatini nazorat qilib borişga qaratilmoqda, — deydi hamşira Mohinur Ataboyeva.
Prezidentning 2021 yil yanvar oyidagi tegişli qarori asosida Uçquduqqa kelib işlayotgan tibbiyot xodimlaridan biri buxorolik 28 yoşli mutaxassis Sanjar Jumaqulovdir. Hozir tumandagi 36-oilaviy poliklinikada mudir sifatida işlab kelmoqda.
«Men işlaydigan şifoxonadagi şaroitlarni viloyat markazidagi şifokorlar orzu qilsa böladi», deydi mutaxassis.
Foto: Soğliqni saqlaş vazirligi
46 nafar fuqaro uçun qurilgan zamonaviy oilaviy şifokor punkti
Galdagi manzil – tuman markazidan 200 kilometr olisda joylaşgan Kökayoz ovulida atigi 46 nafar aholi istiqomat qiladi. Ularning asosiy maşğuloti çorvaçilik. Odamlar çöl bağrida ötlab yurgan çorvasining son-sanoğini ham bilmaydi. Bu hududga poytaxt tugul viloyat markazidan kimdir kelişi ham muhim yangilikdek qabul qilinadi. Ana şunday olis manzilga tibbiyot tizimidagi islohotlar yetib borib, amalda öz natijasini körsatayotgani kişini quvontiradi.
Kökayoz oilaviy şifokor punktida işlab kelayotgan qoraqalpoğistonlik Ğayrat Rajapov bu yerga kelganiga roppa-rosa bir yil böldi. Yoş şifokor poytaxtdan qariyb 1000 kilometr, viloyat markazidan 500, tuman markazidan 200 kilometr olisda, Qizilqum bağridagi ovulda aholiga tibbiy xizmat körsatib kelmoqda. Şifokor tibbiy nazoratda turadigan har bir bemorning ahvolidan kunora xabar olib turadi.
— Bir qaraganda, 46 nafar fuqaro oz körinsa-da, ularning orasida örta va oğir xavf guruhiga mansub bemorlarimiz bor, — deydi Ğayrat Rajapov. — Ularning uylariga borib holidan xabar olamiz, tibbiy xizmat körsatamiz.
Ovul bemorlari bir paytlar tuman markaziga çölning iqlim va relef şaroiti uçun noqulay bölgan «Damas» avtomaşinasida qatnar edi. Prezident tomonidan hudud şaroitiga moslaşgan «UAZ» tez yordam maşinasi sovğa qilinişi aholining oğirini yengil qildi. 2023 yilda «Soğliqni saqlaş a’loçisi» kökrak nişoni bilan taqdirlangan Saypulmalik Xöjabayev ana şu maşinada kökayozliklarga xizmat körsatadi.
— Avvalgi maşinalarimiz köp buzilar edi. Bu yöllarda «Damas» kabi avtomobillar yura olmaydi. Hozir esa bemor oğir ahvolda va jiddiy operatsiyaga muhtoj bölsa, «UAZ» maşinasida şifokor bilan birgalikda uni tuman markaziga olib boramiz, — deydi S.Xöjabayev.
Eng çekka hudud bölişiga qaramay, ovul ahli uçun davlatimiz tomonidan barça şaroitlar yaratilgan. Zamonaviy boğça va maktab, bekamu-köst kommunal xizmatlar, internet tarmoği va albatta, sifatli birlamçi tibbiy-sanitar yordami muassasasi hudud aholisi xizmatida.
Birgina misol, bugungi kunda ovulda 8 nafar maktab yoşidagi, 4 nafar boğça yoşidagi bola yaşaydi. Biroq ular ta’lim-tarbiya oliş uçun boşqa hududlarga qatnaşi imkonsiz.
Şu sababli yurtimizning ana şu farzandlari uçun ovulning özida davlat tomonidan biror tuman yoki viloyat markazidagi muassasalardan qolişmaydigan butun boşli zamonaviy maktab va boğça binolari qurib berilgani kişini hayratga soladi. Ularda sönggi rusumdagi kompyuterlar, sport zali va maydonçalari mavjud. Bolalarning salomatligi esa muntazam nazoratda.
Uçquduqdan Juzquduqqa
Qizilqum bağridagi yana bir manzil — Juzquduq ovuli.
Bor-yöği 150 kişi yaşaydigan mazkur hududda 25 qatnovga möljallangan oilaviy şifokor punkti faoliyat yuritib kelmoqda.
Uşbu muassasada Xorazm viloyatidan kelgan Tursunboy Hayitboyev uzoq yillardan beri juzquduqliklarga tibbiy xizmat körsatadi.
— Uçquduqqa kelganimga 13 yildan oşdi. Bu davrda tuman köp tarmoqli markaziy poliklinikasida laborant-vraç, tez tibbiy yordam bölimi navbatçi vraçi, umumiy amaliyot şifokori, markaziy poliklinika boş terapevti kabi vazifalarda işladim. Ikki farzandim şu yerda tuğildi. Şu yerda boğça va maktabga borişadi. Turmuş örtoğim ham maktabda öqituvçi. Rizqimiz şu Qizilqum çöllariga soçilgan ekan, terib yuribmiz, — deydi T.Hayitboyev.
Uçquduq tumani Qozoğiston bilan çegaradoş mintaqa bölgani sababli qişda şimoldan sovuq havo massalari töğridan töğri kirib keladi. Yozda esa Qizilqumning jaziramasi tanangizni kuydiradi. Tabiiyki, bunday iqlim şaroitida aholiga birlamçi sifatli tibbiy xizmat körsatiş uçun davlatning alohida e’tibor va ğamxörligi zarur. Quvonarlisi, juzquduqliklar ana şu e’tiborni öz hayotlarida his qilmoqda.
— Bir vaqtlar ovulda qöl boğlaşga oddiy bint yoki tibbiyot spirti topilmasdan, tuman markaziga borişga majbur bölardik. Şunday kunlarni boşimizdan ötkazdik. Endi bizning farzandlarimiz bu qiyinçiliklarni körmasliklariga işonaman, — deydi juzququdlik Abduhalil Menturov.
***
Özbekiston xaritasi uzoqdan qaraganda, olğa talpinib turgan tulpor şakliga öxşaydi. Biroq bu şaklga yaqinroqdan qarasangiz, turli çekkalarida millionlab taqdirlar, millionlab fidoyi insonlar yaşayotgani, özining kamtarin va oddiy hayoti, halol mehnati bilan xalq uçun xizmat qilayotganini körasiz.
«Bir paytlar Uçquduq deganda çöl örtasidagi çekka bir hudud xayolga kelardi. Bugungi zamonaviy Uçquduq şahri bu tasavvurlarni butkul yöqqa çiqargan, deya olamiz. Tuman markazidan yuzlab kilometr olisdagi manzillarda ham barça ijtimoiy infratuzilmalar, tibbiyot va ta’lim maskanlari zamon talablariga töliq javob bera oladi. Insonlarning soğ-salomat va xotirjam yaşaşlari uçun barça şaroitlar muhayyo. Bularning barçasi yurtimizda olib borilayotgan inson qadrini uluğlaş borasidagi işlarning tumandagi natijasidir», deyiladi SSV matbuot xizmati xabarida.
Ma’lumot uçun: Tuman tibbiyoti mas’ullarining ma’lum qilişiça, Uçquduq tuman markaziy şifoxonasi bölimlarida kardiolog, nevropatolog, akuşer-ginekolog, pediatr, neonatolog, LOR kabi ixtisoslaşgan tor soha mutaxassislariga hali ham ehtiyoj bor.
Agar bu soha mutaxassislari boşqa hududlardan kelib, Uçquduq tumanida işlaş istagini bildirsa, tuman tibbiyot birlaşmasining (93) 932-00-03 telefon raqamiga murojaat qilişlari mumkin.
