Özbekistonda bola öğrilari paydo bölgani rostmi? - IIV mas’uli bilan suhbat

— Yurtdoşlarimiz bolajon, farzandiga ehtiyot böladi. Mana şundan foydalangan köpgina Telegram-kanallari öz auditoriyasini kengaytiriş maqsadida şunday xabarlar tarqatmoqda. Rasmiy kanallar bunday xabar çiqqanda içki işlar organiga murojaat qilib, oydinlik kiritişni söraydi, lekin bunaqa tarqatayotgan kanallar bunday qilişmaydi. Yolğon ma’lumot tarqatganlik uçun ham javobgarlik borligini esdan çiqarmaslik kerak.

Hozirgi kungaça ijtimoiy tarmoqlarda tarqagan birorta xabar tasdiqlanmagan va bola öğrilari haqida murojaat kelib tuşmagan. Şunday bölsa ham, ota-onalar farzandini nazoratsiz qoldirmasligi kerak. Bedarak yöqolgan bolalar keysida köpinça qarovsiz qoldirilgani sabab çökib ketiş holatlari ham böladi. Ötgan yili Toşkent viloyatida 2 yoşli bola yöqolgan, qidiruvlar natijasida bola hovlisidan bir neça çaqirim uzoqlikdagi quduqdan vafot etgan holda topilgan. Şuning uçun ota-onalar huşyor bölib, farzandlarini nazorat qilişi kerak böladi.

— 2023 yil va 2024 yil ötgan davrida yöqolgan bolalar bilan boğliq neçta holat aniqlangan?

— Kuniga bedarak yöqolgan şaxslar töğrisida önlab murojaatlar kelib tuşadi, 90-95 foizi öşa kuniyoq topilgani uçun bedarak yöqolgan sifatida qayd etilmaydi. 2024 yilning may oyiga qadar Özbekiston Respublikasi hududida 168 nafar şaxs bedarak yöqolgan deb topilgan va ularning 10 foizi voyaga yetmaganlar.

Voyaga yetmaganlar bilan boğliq holatda asosan bola ota-onasi bilan kelişmovçilik yoki öziga vaqt ajratiş şartlarini qöyiş maqsadida uydan çiqib ketadi. Ruhiy nosoğlom bolalarda ham köpinça bahor oylarida uydan çiqib ketiş yoki adaşib qoliş holatlari uçraydi.

— Qidiruv işlari qanday böladi, yoş toifasiga nisbatan turliça böladimi?

— Içki işlar organiga bedarak yöqolgan şaxs haqida xabar kelgaç, navbatçilik qismlari tomonidan barça hududiy içki işlar organlariga şaxs haqida ma’lumotlar tarqatiladi. Asosan profilaktika inspektorlari, post-patrul xizmati xodimlariga yuklatiladi, çunki ular bevosita muntazam aholi orasida böladi. Har kuni ertalab kunlik vazifalar taqsimlanayotganda bedarak yöqolgan şaxslar haqida ma’lumot beriladi va qidiruv işlari olib boriladi. Hozirgi kunda internetdagi e’lonlar ham yöqolgan şaxslarni topişda yordam beryapti. Yöqolgan şaxslarni topişda yordam bergan fuqarolarimiz belgilangan tartibda rağbatlantirib boriladi.

— Tuğuruqxonalarda çaqaloqlar yöqolişi holatlari ham böladimi?

— Tuğuruqxonalarda çaqaloqlar savdosi bilan boğliq holatlar uçrab turadi, asosan ikki taraf kelişuvi bilan moddiy manfaat evaziga.

— Tarmoqlarda asossiz ma’lumotlarni tarqatib, vahima uyğotayotgan kimsalarning şaxslarini aniqlaş böyiça qanday işlar olib borilyapti va ularga nima  çoralar körilmoqda?

— Bu böyiça jabr körgan şaxslar tomonidan murojaat qilinganda tegişli tartibda körib çiqiladi iş. Ma’lumotni tekşirmasdan, noxolis tarqatiş vaziyatni çigallaştiradi. Qumqörğondagi holatda ham yolğon axborot sabab fuqarolar va çet ellik şaxslar örtasida mojaro kelib çiqqan.

Yolğon tarqatganlik uçun Özbekiston Respublikasi Ma’muriy javobgarlik kodeksiga muvofiq javobgarlik belgilangan. Bu holat bir yil içida takrorlansa, jinoiy javobgarlikka ham sabab bölişi mumkin.

Baxtiyor Töxtayev suhbatlaşdi.