Erondagi namoyishlar vaqtida kamida olti kishi halok bo‘ldi

Eronda og‘ir iqtisodiy vaziyat bilan bog‘liq, besh kundan beri davom etayotgan namoyishlar vaqtida kamida olti kishi halok bo‘lgan. Bu haqda 1 yanvar, payshanba kuni kechqurun Associated Press agentligi xabar qildi. Reuters agentligi ham mahalliy OAV va huquq himoya tashkilotlariga tayanib chiqishlar paytidagi ilk qurbonlar haqida ma’lumot tarqatdi, ammo halok bo‘lganlar sonini ko‘rsatmadi.

Eronning Fars axborot agentligi va Hengaw huquq himoya guruhi ma’lumotlariga ko‘ra, bir nechta o‘lim holati Eronning janubi-g‘arbida joylashgan Lordegan shahrida qayd etilgan. Yana bir kishi, xabar qilinishicha, mamlakat markazidagi Isfahon viloyatida halok bo‘lgan.

1 yanvar kuni Islom Respublikasining davlat televideniyesi Eronning g‘arbidagi Lurestan viloyatining Kuxdesht shahrida “Basij” deb ataluvchi harbiylashtirilgan ko‘ngillilar otryadi a’zosi o‘ldirilganini xabar qildi. Islom inqilobi muhofizlari korpusi (IIMK) uning o‘limida namoyishchilarni aybladi. Hengaw huquq himoya tashkiloti esa halok bo‘lgan shaxs namoyishchi bo‘lgani va uni xavfsizlik kuchlari o‘ldirganini ta’kidlamoqda.

Erondagi namoyishlar 28 dekabr kuni boshlangan. O‘sha kuni Tehronda do‘kon egalari — avval mobil telefon sotuvchilari, keyin esa boshqa sohadagi savdogarlar ham mamlakatdagi iqtisodiy vaziyat yomonlashayotganiga qarshi norozilik sifatida savdo nuqtalarini yopgan. Keyinroq boshqa yirik shaharlar aholisi ham norozilik aksiyalariga qo‘shilgan.

30 dekabr kuni namoyishchilar bilan politsiya o‘rtasida ilk to‘qnashuvlar bo‘lgani va kuch tuzilmalari ko‘zdan yosh chiqaruvchi gaz qo‘llagani haqida xabarlar paydo bo‘ldi. Dpa agentligi qayd etganidek, ko‘p o‘tmay norozilik siyosiy tus olgan: ishtirokchilar orasida “Diktatorga o‘lim” va “Podshoh yashasin” kabi shiorlar ham paydo bo‘lgan. Birinchi shior Eronning diniy rahbari — oyatulloh Ali Xomanaiyga ishora qilishi mumkin. Ikkinchisi esa, ehtimol, 1978–1979 yillardagi Islom inqilobi natijasida ag‘darilgan, shox boshchiligidagi monarxiyani qayta tiklashga chaqiriq bo‘lishi mumkin.

30 dekabr kuni Eron prezidenti Mas’ud Pezeshkiyon IIV rahbariga namoyishchilar va kasaba uyushmalari vakillari bilan muloqotga kirishish, “ularning qonuniy talablarini eshitish”ni topshirganini ma’lum qildi. Eron kuch tuzilmalari mamlakatda betartibliklarni qo‘zg‘ash maqsadida “tashqi dushmanlar ishtirokidagi fitna” borligini aytdi va fuqarolarni bunday aksiyalarda qatnashmaslikka chaqirdi. 1 yanvar kuni mahalliy OAV Tehronda 30 kishi “jamoat tartibini buzgani” uchun hibsga olinganini xabar qildi.

Eron iqtisodi 40 foiz darajasidagi inflatsiya va hukumatning yadroviy dasturi bilan bog‘liq g‘arb sanksiyalaridan zarar ko‘rmoqda. Prezident Pezeshkiyon inflatsiya va qimmatchilikka qarshi kurashishga va’da bergan.