«Qiyomat kuni» muzligining harakati tezlashgani qayd etildi

Olimlar sayyoradagi eng xavfli muzliklardan biri - G‘arbiy Antarktidada joylashgan Tueyts muzligi faollashganini qayd etdi. Ingliz tilidagi manbalarda u ko‘pincha dengiz sathining global ko‘tarilishi xavfi tufayli «Qiyomat kuni muzligi» deb ataladi.

So‘nggi sun’iy yo‘ldosh kuzatuvlariga ko‘ra, muzlik okean tomonga siljishini tezlashtirdi, yoriqlarning o‘sishi va muz shelfining zaiflashgani aniqlandi, ostidagi iliq okean suvlari tufayli faol erishni boshladi.

Mutaxassislarning ta’kidlashicha: gap «yaqin oradagi halokat» haqida ketmayapti, ammo beqarorlik jarayoni tezlashmoqda.

Tueyts muzligi qo‘shni muzlik massalarini ushlab turuvchi to‘siq rolini bajaradi. Uning qisman yoki to‘liq kollapsi quyidagi oqibatlarga olib kelishi mumkin: dunyo okeani sathining taxminan 60-70 sm ko‘tarilishi yoki G‘arbiy Antarktidada zanjirli reaksiyani ishga tushirishi, bu esa uzoq muddatda dengiz sathining bir necha metrga ko‘tarilishi bilan tahdid qiladi.

Olimlar «yaqin yillardagi» falokat haqida emas, balki o‘n yilliklar ufqidagi xavf haqida gapirmoqda. Biroq, jarayonlarning tezlashishi qirg‘oqbo‘yi mintaqalarining moslashish vaqti qisqarishini anglatadi.

Tueyts muzligini xalqaro tadqiqot guruhlari ko‘p yillardan beri kuzatib kelmoqda. Yangi ma’lumotlar tasdiqlaydi: ilgari prognoz qilingan ssenariylar kutilganidan tezroq amalga osha boshlayapti. «Qiyomat kuni muzligi» harakati haqiqatan ham tezlashmoqda. Bu XXI asrning eng jiddiy iqlim signallaridan biri bo‘lib, uning oqibatlari butun dunyoga ta’sir qiladi.