Aleksandr Duginning Markaziy Osiyo suverenitetini inkor qilishi – Rossiya elitasi ichidagi kayfiyatni ochib beradi. Chunki u oddiy mafkurachi emas, balki o‘taketgan millatchilik, imperiyabozlik va urushqoqlikni soxta-ilmiy asoslovchi siyosiy figuradir. “Geosiyosat”ning navbatdagi sonida siyosatshunoslar bu propagandachining shovinistik faoliyati va Kremlning tutumlariga e’tibor qaratdi.
— Aleksandr Dugin kim va uning bayonotlari nimani anglatadi?
Shuhrat Rasul: Bugungi Rossiya siyosiy elitasi do‘stona munosabatlar o‘rnatilgan davlatlarni ham asta-sekin dushman obraziga aylantirish bilan shug‘ullanmoqda. Dugin, Solovyov, Prilepin kabi shaxslar vaqti-vaqti bilan imperiyachi va shovinistik ruhdagi bayonotlar bilan ommaga chiqariladi, kerak bo‘lsa rag‘batlantiriladi, mukofotlanadi. Masalan, Solovyov yangi yil arafasida Rossiyaning eng oliy ordenlaridan biri bilan taqdirlangan edi. Markaziy Osiyoga qarshi bayonotlar bilan Solovyovdan keyin sahnaga Aleksandr Dugin chiqarildi.
Savol tug‘iladi: Dugin kim? Aslida u marginal qatlamlar mafkurasining targ‘ibotchisi hisoblanadi. Uning 1990-yillarda Eduard Limonov bilan birga Natsional-bolsheviklar partiyasiga asos solgan. Limonov rus matbuotida haddan tashqari marginalligi sabab “Edichka” laqabi bilan tanilgan. Dugin uzoq vaqt uning eng yaqin ittifoqchisi bo‘lgan, keyinchalik yo‘llari ajralgan. Bugun esa rus ommaviy axborot vositalari Duginni possovet Rossiyasidagi go‘yoki jiddiy olim sifatida talqin qiladi, uning faoliyati hatto ayrim manbalarda bo‘rttirib ko‘rsatiladi. Aslida esa u ko‘chirmachi, o‘zlashtirilgan g‘oyalarni “yangi mafkura” sifatida taqdim etayotgan shaxsdir. Uning asosiy konsepsiyasi “yevrosiyochilik”, XIX–XX asr boshlaridagi imperiyaviy tafakkur, xususan britaniyalik geograf Makinder nazariyalarining deyarli nusxasidir.
Makinder dunyoni quruqlik (Heartland) va dengiz (Rimland) kuchlariga ajratib, ularning doimiy qarama-qarshiligini tasvirlagan. Bu qarashlar o‘z davri uchun muayyan mantiqqa ega bo‘lgan bo‘lishi mumkin, ammo XXI asr sharoitida ular urushni targ‘ib qiluvchi eskirgan g‘oyalardir. Dugin esa “Heartland” atamasini “yevrosiyochilik” bilan almashtirib, sobiq SSSR hududlarini kelajak hukmronligi markazi sifatida ko‘rsatadi. U turkiy xalqlarni slavyanlarga xizmat qiluvchi, vaqt o‘tib yo‘q bo‘lib ketishi kerak bo‘lgan etnoslar sifatida talqin qiladi.
