Sanksiyalar ostidagi Valentina Matviyenko Shveytsariyadagi sammitga borib, urushni oqlab chiqish qildi

Rossiya Federatsiya Kengashi spikeri Valentina Matviyenko boshchiligidagi delegatsiya Shveytsariyaga tashrif buyurdi. Matviyenkoning safaridan ko‘zlangan maqsad 29-31 iyul kunlari bo‘lib o‘tadigan Butunjahon parlamentlari spikerlari konferensiyasida, shuningdek, 28 iyul kuni bo‘lib o‘tgan Parlamentlarning ayol raislari sammitida ishtirok etish edi. Delegatsiya tarkibiga Matviyenkoning o‘rinbosari Konstantin Kosachev, Davlat dumasi raisi o‘rinbosari Pyotr Tolstoy, LDPR raisi Leonid Slutskiy, shuningdek, senatorlar Liliya Gumerova va Andrey Denisov (ularning barchasi sanksiyalar ostida) ham kirgandi. RF vakillari Jyenevaga 27 iyul kuni kelishgan.

Matviyenko 2014 yil bahoridan beri sanksiyalar ostida. U Qrim anneksiyasi munosabati bilan sanksiyalar ro‘yxatiga kiritilgan birinchi rossiyalik amaldorlardan biri bo‘lgandi. Sanksiyalar xalqaro parlament tadbirlarida ishtirok etishni istisno qilishni nazarda tutgan (lekin Yevropaga kirishi uchun maxsus ruxsatnoma talab qilingan), shuning uchun Matviyenko Federatsiya Kengashi spikeri sifatida 2016 yilda Shveytsariyaga (Leonid Slutskiy bilan birga) va 2019 yilda, shuningdek, 2016 yilda Fransiyaga tashrif buyurgan.

Rossiyadan Yevropaga bunday yuqori martabali delegatsiyaning bu galgi tashrifi Rossiyaning Ukrainaga keng ko‘lamli bosqini boshlanganidan beri birinchisi bo‘ldi. Shveytsariya Tashqi ishlar departament Matviyenkoga nima uchun mamlakatga kirishga ruxsat berilganiga izoh berarkan, hukumat xalqaro tashkilotlar tadbirlarida ishtirok etish uchun rasmiy delegatlar kirishiga ko‘maklashishi kerakligini eslatdi. Yevropa Ittifoqi osmoni keng ko‘lamli urush boshlanganidan beri Rossiya samolyotlari uchun yopiq, biroq Rossiya delegatsiyasi bo‘lgan hukumat bortiga Italiya o‘z osmonidan o‘tishga ruxsat berdi – Yevropa Ittifoqining boshqa davlatlari tomonidan ruxsat bo‘lmagani tufayli samolyot Moskvadan Turkiya va O‘rta Yer dengizi orqali Jyenevaga uchgan.

Konferensiyadagi nutqida Matviyenko Rossiya propagandasining urush haqidagi tezislarini aytib o‘tdi. U Ukrainani «Donbassning tinch hududlarini o‘qqa tutish»da va keng ko‘lamli bosqin boshlanishidan oldin tinch aholini o‘ldirishda aybladi, bosqinning o‘zini esa «majburiy chora» deb atadi. «Marhamat, Donbassga keling, o‘ldirilgan bolalar xotirasiga bag‘ishlangan Farishtalar xiyobonini ko‘ring. Rossiya bu qon to‘kilishini to‘xtatish, tinch aholi o‘ldirilishini to‘xtatish uchun aralashishga majbur bo‘ldi. Kecha – 27 iyul Donbassdagi urush qurbonlari bo‘lgan bolalarni xotirlash kuni bo‘ldi. Doim yuzma-yuz turib, haqiqatni gapirishga, uydirma gaplarga emas, faktlarga tayanishga chaqiraman», – dedi Federatsiya kengashi raisi. Matviyenko G‘arb davlatlarini «Rossiyaga qarshi ritorika» va axborot urushi olib borishda aybladi. U sanksiyalarni bekor qilishga va «tinchlikni himoya qilish»ga chaqirdi.

Ukraina Matviyenkoning konferensiyadagi ishtirokini qoraladi. Ukraina Tashqi ishlar vazirligi spikeri Georgiy Tixiy Federatsiya Kengashi rahbarining Jyenevaga kirishini «sharmandalik» deb baholadi va uning o‘rni «xalqaro konferensiyalarda emas, balki sudlanuvchilar kursisida» ekanini aytdi. U Jyenevadagi konferensiya ishtirokchilarini Matviyenkoning «ukrain qoniga belangan» qo‘lini siqmaslikka chaqirdi. Ukraina delegatsiyasining konferensiyadagi a’zosi, Oliy Rada vitse-spikeri Yelena Kondratyuk rossiyaliklar kiritilishini «tajovuzkorni tinchlantirish» va «ikkiyuzlamachilik» deb atadi. «To‘g‘risini aytsam, xayolga kelgan birinchi fikr – ortga o‘girilib, uyga ketish edi», – dedi u.

Matviyenkoning Yevropaga kirishi Rossiya muxolifati va ijtimoiy tarmoqlar faollari tomonidan ham tanqid qilindi. Korrupsiyaga qarshi kurashish fondi bu tashrif Vladimir Putin rejimiga bosim o‘tkazish bo‘yicha barcha sa’y-harakatlarni «nolga aylantiradigan» pretsedent bo‘lishidan xavotir bildirdi: «Mantiq oddiy: agar Yevropaga bir marta kiritilgan bo‘lsa, nima uchun keyingi safar kiritmaslik kerak?» «Ukrainaga bostirib kirishni boshlash to‘g‘risida qaror qabul qilgan odam [RF Xavfsizlik kengashi a’zosi sifatida] Jyenevaga uchib keldi. Qanday sharmandalik», – deb yozdi fond direktori Ivan Jdanov. Ijtimoiy tarmoqlarning ko‘plab foydalanuvchilari Yevropa davlatlarini ikkiyuzlamachilik uchun tanqid qilishdi: ko‘pchilik Rossiya Federatsiyasidan rejimga rozi bo‘lmagani uchun ketgan rossiyaliklar o‘z fuqaroligi tufayli muntazam ravishda noxolis munosabatga duch kelishi, rossiyalik sayyohlar viza ololmasligini eslatdi – urush uchun bevosita mas’ul rasmiylar esa Yevropaga ucha olmoqda. Ijtimoiy tarmoqlarda delegatsiya a’zolarining G‘arbga tahdidlari, xususan, Pyotr Tolstoyning «bu yevropalik gumanistlarni napalm bilan yo‘q qilish» bilan tahdid qilgani ham eslatilgan.