Ukrainadagilar «tarixdagi eng yomon qish»ga tayyorlanmoqda

Oldindagi qish Ukrainada deyarli to‘rt yillik urush davridagi eng og‘ir qishlardan biri bo‘ladi, deb yozadi Politico va BBC. Jurnalistlar Ukraina hukumati rasmiylari va har kuni elektr energiyasi o‘chirilayotgan aholi bilan suhbatlashdi.

Kiyevlik Oksana Zinkovskaya-Boyarskayaning aytishicha, uning uyida elektr har kuni o‘chiriladi. Lift to‘xtaydi (u sakkizinchi qavatda yashaydi), chiroq o‘chadi, ba’zan markaziy isitish tizimidagi bosimni ushlab turuvchi nasoslar ishlamay qoladi. Uning ikki yoshli qizi Katya shamlar yonida o‘ynayapti.

Portlashlar paytida o‘z bolangni boshpanaga ko‘tarib borganingdagi qo‘rquvni so‘z bilan tasvirlab berolmayman. Men hayotimda hech qachon bunday tuyg‘uni his qilmaganman va buni hech kim boshidan o‘tkazishni istamayman. U yorug‘lik yo‘qligidan qo‘rqib ketishi mumkinligi haqidagi fikr dahshatli.

Ukraina hukumatining shaxsi oshkor etilmagan yuqori martabali mulozimi BBC bilan suhbatda yaqin oylar juda og‘ir bo‘lishini taxmin qilmoqda. «O‘ylaymanki, bu tariximizdagi eng yomon qish bo‘ladi. Rossiya bizning energiyamizni, infratuzilmamizni, isitish tizimimizni yo‘q qiladi. Barcha davlat idoralari eng yomon ssenariyga tayyor bo‘lishi kerak», – deydi u. Hozirning o‘zidayoq ukrainlar kuniga 16 soatgacha svet o‘chishiga duch kelishmoqda.

DTEK energetika kompaniyasi bosh direktori Maksim Timchenkoning so‘zlariga ko‘ra, so‘nggi ikki oydagi hujumlar intensivligiga ko‘ra, Rossiya «Ukraina energetika tizimini butunlay yo‘q qilishga intilmoqda». Yevropalik diplomat BBC bilan suhbatda Rossiya strategiyasining boshqa jihati ham borligini taxmin qildi – odamlar shunchaki isitish tizimisiz muzlab qolishi ham. «Shuningdek, ertalab novvoyxonadan non sotib ololmaslik, fabrikada elektr yo‘qligi uchun ishga bora olmaslik haqida ham gap ketyapti», – deydi u.

Politico nashri ham kelayotgan qishni Ukraina uchun «eng xavflisi» deb atamoqda. 2020 yilda energetika vaziri vazifasini vaqtincha bajargan sobiq energetika vaziri Olga Buslavetsning so‘zlariga ko‘ra, «bu qish avvalgilaridan ancha og‘ir bo‘lishi hozirdanoq aniq». Shu bilan birga, Politico nashri yozishicha, kelayotgan qishning og‘irligini bu safar ukrainlar «qahramonlik va topqirlik bilan» yengib o‘tishi dargumon.

Nashr Ukraina duch keladigan uchta chaqiriqni sanab o‘tgan. Birinchisi – moliyaviy inqiroz: Politico yozishicha, agar Belgiya Yevropa Ittifoqining Rossiya Markaziy bankining muzlatilgan aktivlaridan Ukrainani moliyalashtirish uchun foydalanish rejalarini bloklashda davom etsa, Kiyev fevral oyidayoq mablag‘siz qolish xavfi bor.

Nashr ikkinchi muammo sifatida jang maydonidagi vaziyatni keltirmoqda, jang maydonida esa Ukraina qurolli kuchlari Donetsk oblastidagi yirik shahar Pokrovskni boy berish arafasida turibdi. Uchinchi muammo – Rossiya energetikaga zarba berish taktikasini o‘zgartirdi va uning hujumlari ancha keng ko‘lamli tus oldi.

BBC qish arafasida ukrainlar ruhiyatini tushirishi mumkin bo‘lgan holatlar qatoriga «Energoatom» kompaniyasi, Zelenskiyning safdoshi Timur Mindich hamda Ukraina hukumati atrofidagi vaziyatni ham kiritgan, bu korrupsiya mojarosi doirasida ikki vazir iste’foga chiqarildi. Politico nashri yozishicha, mudofaa xaridlari sohasidagi korrupsiya ham yaqin orada o‘rtaga chiqadi. Nashrning vaziyatdan xabardor manbalariga ko‘ra, yaqin kelajakda Ukraina mudofaa vazirligida xarid shartnomalarini tuzishda oshirilgan narxlarni tekshirish doirasida yangi tintuvlar o‘tkaziladi.

Shu bilan birga, ko‘pchilik hali ham optimistik kayfiyatda, deya ta’kidlaydi BBC. Kiyev xalqaro sotsiologiya instituti oktyabr oyida o‘tkazgan tadqiqotga ko‘ra, so‘rovda qatnashgan ukrainlarning 56 foizi mamlakat kelajagiga optimizm his qilishini aytgan – bu may oyidagi 43 foizga nisbatan ko‘proq.

Energetika tadqiqotlari markazi direktori Oleksandr Xarchenkoning fikricha, Ukraina energetikani Rossiya zarbalaridan himoya qilish uchun yaxshi pozitsiyada. «Biz yaxshiroq tayyorgarlik ko‘rganmiz, qanday harakat qilishni bilamiz, vahimaga tushmaymiz. Biror narsa shikastlansa, nima qilish kerakligini yaxshi tushunamiz. Bu qiyin bo‘ladi, qish og‘ir keladi, uzilishlar ko‘p bo‘ladi, lekin eplasa bo‘ladi», – deydi u.

BBC’​​ning Ukraina hukumatidagi suhbatdoshi ham o‘zining noxush bashoratlariga qaramay, kelajakka ishonchni saqlab qolmoqda, deb yozadi jurnalistlar. Uning fikricha, kelayotgan qish Rossiya uchun Ukrainani mag‘lub etishda so‘nggi imkoniyat bo‘ladi. «Va agar biz 1 aprelgacha bardosh bersak, urushda g‘alaba qozonamiz», – degan u.