Maqolada so‘nggi yillarda O‘zbekiston fuqarolik jamiyatida kuzatilayotgan tendensiyalar va bu jarayonlardagi qarama-qarshilik haqida so‘z boradi.
Mualliflarga ko‘ra, saqlanib qolayotgan muammolarga qaramay, ayni damda O‘zbekistondagi fuqarolik jamiyatini mamlakatning eng yaqin tarixidagi eng faoli deyish mumkin.
«COVID-19 pandemiyasi davrida bu sektorning faoliyati o‘ta muhimligi yaqqol ko‘rindi, chunki befarq bo‘lmagan fuqarolar nafaqat korrupsiya haqida bong urdi, balki ijtimoiy himoya tizimidagi bo‘shliqlarni ham to‘ldirdi.
Bunday dinamikaga qaramay, pandemiya cho‘zilib borar ekan, asosan internetda joylashgan va gurkirab o‘sib borayotgan fuqarolik faolligi ortib borayotgan bosimlarga duch keldi. Bu – hokimiyatdagilarning kayfiyati tez o‘zgarayotgani bilan bog‘liq; aftidan, ular fikr bildirish va uyushish huquqiga toqat bilan munosabatda bo‘lish kerakmi yoki yo‘qligi borasida bir to‘xtamga kela olishmayapti», – deyiladi maqolada.
Ta’kidlanishicha, so‘nggi yillarda jahon miqyosida bo‘lgani kabi O‘zbekistonda ham fuqarolik jamiyatining faolligi va jamoat birlashmalariga birlashishi onlayn platformalarga ko‘chib o‘tmoqda – fuqarolar ijtimoiy tarmoqlarda bir necha minglab ishtirokchiga ega guruhlarga a’zo bo‘la boshlamoqdalar.
Xususan, Facebook'dagi «Xalq bilan muloqot / Dialog s narodom» (230 ming ishtirokchiga ega), «Xalq fikri» – «Mneniye naroda» (175 ming ishtirokchi), «Antikorrupsiya guruhi» – «Anticorruption Group» (52 ming ishtirokchi), «Tashkent–SNOS» (23 ming ishtirokchi) kabilar shular jumlasidan.
«Ushbu mo‘rt fuqarolik birlashmalarining taqdiri hokimiyatdagilarning qanchalik toqatli bo‘lishiga bog‘liq, chunki bu guruhlar «kulrang zona»da joylashgan – ular jamoat birlashmasi sifatida ro‘yxatga olinmagan va bunday bo‘lishi ham shart emas», – deb yozadi mualliflar.
Kuzatuvchilarga ko‘ra, so‘nggi yillardagi sezilarli iqtisodiy islohotlarga qaramay, fuqarolik jamiyatiga oid siyosatning formal qoidalari avvalgidek qolmoqda.
«Shunday bo‘lsa-da, norasmiy qoidalardagi o‘zgarishlar faol uchinchi sektor paydo bo‘lishiga imkon berdi. O‘zbekistondagi fuqarolik faolligi ortib borishi qonunlarda emas, manfiy qoidalarga toqat qilish darajasi ortib borishida ko‘rinmoqda. Senzurani kamaytirib, fuqarolarga uyushish va o‘z irodalarini namoyon qilish uchun ko‘proq imkoniyat berilishi ortidan O‘zbekistonda fikr bildirish erkinligi de-fakto ortib bormoqda», – deyiladi maqolada.
