“Кўп нарсадан ютқаздим”: автосалон схемасига аралашган маҳкума ҳикояси

“Левий” машиналар, “шапка” пуллари, қўлма-қўл тўловлар ва вайрон бўлган тақдир — қамоқдаги аёл автосалондаги ноқонуний схемалар қандай ишлашини гапириб берди.

Ўзбекистонда автомобилни тезроқ олиб бериш ваъдаси билан боғлиқ ноқонуний схемалар ҳали ҳам долзарблигича қолмоқда. Навбатсиз машина чиқариш, “шапка” пуллари ва қўлма-қўл тўловлар ортида эса нафақат алданган мижозлар, балки ҳаёти издан чиққан одамлар ҳам бор.

Ички ишлар вазирлиги ҳузуридаги Жазони ижро этиш департаменти ва Kun.uz тақдим этади. Жиноят кодексининг 168-моддаси 4-қисми билан 5 йил-у 1 ойга озодликдан маҳрум этилган Малика Акбарова қамоқдан туриб автосалонда қандай тизим ишлаганини гапириб берди.

Унинг айтишича, автосалонда “левий машина” деб аталган ноқонуний схема мавжуд бўлган. Мижозлар машинани тезроқ олиш учун расмий кассага эмас, ходимларга нақд пул берган. Кейин бу маблағлар раҳбарларга етказилган.

“Левий машина”лар бадали

“Мен ишлаган автосалонда танишларга олдиндан машинани чиқариб беришлар бўлган. Ҳар доим чиқиб турган машиналар бирдан чиқмай қолди. Улар билан мени раҳбарларимиз таништиришган, мана шу клиентлар олиб келадиган 50 фоиз тўловларни биз раҳбарларимизга нақд берамиз. “Левий машина” ҳисобланади булар, олдиндан чиқариладиган машиналар. Бошлиқларимиз уни олиб, пулини беришмади. Шунинг орқасидан 2024 йил июн ойидан менга тергов бошланди. 1 миллиард 775 миллион 617 минг 500 сўм қарздорликни менинг бўйнимга қўйиб беришди.

Мижозлар келиб машинани олдинроқ чиқаришни илтимос қиларди. Машиналар уч, олти, саккиз ойда чиқишини айтардим. Улар кейин тўлов қилгани келишарди. Фақат тўловни кассага эмас, бизга нақдига беришарди. Мен уни олиб, бошлиқларимнинг қўлига топширганман. Кейин уларга биз квитанция берганмиз. Ҳамма пуллар йиғилгандан кейин бошлиқлар ўртасида бўлинарди.

Бизга ҳам улуш беришарди, жуда кам олганмиз. Шапка пуллари автомобил русумига қараб бўларди. Cobalt, Lacettiʼлар 800-900 доллардан, Damasʼлар 500-600 доллардан ҳисобланган. Мендан бошқа менежерлар ҳам бизнинг автосалонда ҳаммаси шу “левий” ишлар билан шуғулланарди. Бухгалтеримиздан тортиб ҳамма шунақа ишлар билан шуғулланишган”.

Ҳаммаси яхши кетаётган бир пайтда жабрланувчиларнинг аризалари қизнинг ҳаётини остин-устун қилади. Чунки у мижозлардан пулларни қабул қилган ва бундан оз бўлса-да, улуш олган эди. Буни Малика умрининг энг гўзал йиллари билан тўлаяпти. Унинг айби учун яқинлари ҳам азоб чекаётгани қиз учун янада оғир.

“Озодликда юрганларга ҳавасимиз келади”

“Мен онамга ёрдам беришим керак эди. Ишлаганман. Кейин укам бор битта. Уни ўқитиш учун ишлашим керак эди, кейин бунақа нарса умуман хаёлимга келмаган. Яхши жойда ишлаяпман, ҳозир қанақа қилиб иш топаман кўчага чиқиб деб ўйлардим.

Биринчи марта мени Тошкент шаҳар ИИББга олиб кетишганда, терговдан қайтиб келаётганимизда укам автобус орқасидан югурган. “Эшикни очинглар, опамни чиқазиб беринглар”, деб. Ўша пайт кўзимнинг олдидан ҳалигача кетмайди. Ойим менинг орқамдан диабетга чалинди.

12 ярим ой ўйладим турмада. Жуда кўп вақтим бўлди. Китоб ўқишга ҳам, мана шу нарсалар бўйича ўйлашга ҳам. Қаерда хато қилдим деб ўйлашга ҳам. Дўст-у душманнинг қанақалигини билдим. Кейин одамлар билан гаплашиб туриб, одамларнинг характерини ўрганадиган бўлдим. Жуда кўп нарсани ўргандим. Асосийси, онам, укам, бувижонимнинг қадрига етдим. Кўришиб бўлгандан кейин, ҳар гал кетишганда йиғлашади. Шунақа кетгим келади улар билан бирга, лекин кета олмайман.

Оиламни азобда қолдирганим, ўзимнинг умримни хазон қилганим, қариндош-уруғларнинг олдида оиламни ерга урганимдан афсусдаман. Мени деб онам касал бўлдилар. 72 га кирган бувижонимни қийнаб қўйдим. Укамни ўртоқлари, ошна-оғайниларининг олдида бошини эгганим, уларни кулгига, гап-сўзга қолдирганим. Мен майли, қилган гуноҳимга ўзим жавоб бераман, лекин уларнинг айби йўқ.

Энг яхши кўрган инсоним дадам бўлганлар. 9 ёшимда дунёдан ўтганлар. Уларни соғинаман, “дада” деб чақиришга зорман. Мактабда ҳам синфдош қизларимиз “дада, дада” деб гапирса, томоғимга нимадир тиқиларди. Ота меҳрига тўймадим. Балки тирик бўлганларида мен бунақа бўлмасдим, балки ишламасдим деб ўйлайман. Ўқишга топшириб, ўқиб, турмушга чиққан бўлардим. Уларни яхши кўришимни айтган бўлардим.

Бу ерда ҳам президентимиз қарорлари билан ўқиш, институтларга топшириш мумкинлигини айтишди. Ундан олдин Физкултура университетида канцелярия бўлимида ишлаганман. Ўша ердан кетиб, мени бу ишга чақиришган. Ундан кўра ўша ишда ишласам бўларди. Бизлар ишлаган пайтимизда ректоратдаги қизларга ҳам ишлаш, ҳам ўқишга рухсат берилган. Қизлар чақириб, телефон қилиб: “кел, Малика, ўқишга кирамиз”, деб айтишган. Ўша кунларни кўп эслайман. Бекор қилган эканман у ердан кетиб, ишласам, ўқисам бўларкан ўша пайтда. Ҳозир олий маълумотли бўлардим, ҳаётим ўзгарган бўларди. Кўп нарсадан ютқаздим. Кўп нарсадан ютқаздим: оиладан, турмушдан, фарзанддан. Менинг тенгдошларим, курсдошларим, ҳаммаси болалари мактабга чиқяпти.

Озодликда юрган инсонларга бизнинг ҳавасимиз келади. Озодликка чиқадиган маҳкумаларга ҳавасимиз келади. “Бугун уйда кўзларини очишди” деб хурсанд бўлиб ҳавас қиламиз. Озодликда юрадиган, кўчада озод бўлиб юрган ҳар битта қизлар-аёллар, опа-сингилларимиз, ака-укаларимиз озодликнинг қадрига етишсин. Ҳар қадамларини ўйлашсин. Қадамларини босаётганда орқасини ўйласин, орқасидаги яқинларини, жигарларини ўйласин”.