Ўқитувчиликдан тадбиркорлик ва бизнес бошқаришгача — Меҳринисохон Абдураззоқова билан бизнесни жонлантириш ҳақида суҳбат

Асли касби ўқитувчи бўлган Меҳринисохон Абдураззоқова 2004 йилдан бизнесга кириб келган. Дастлаб ишлаб чиқариш корхонаси, кейин хизмат кўрсатиш ва улгуржи савдо билан шуғулланган. У суҳбат аввалида бизнес билан шуғулланиш жараёнида уни ривожлантириш учун ўқиб-ўрганиш кераклигини тушунганини ва бунга олиб келган сабабларни сўзлаб берди.

{Yii::t(}

Ўтказиб юбориш 6s

Ўтказиб юбориш

— Тадбиркорлик билан шуғулланар эканмиз, фаолиятимизни қайсидир маънода таҳлил ва тафтиш қилишга ҳаракат қилардик. Масалан, муваффақиятга эришганимизда ёки ишимиз орқага кетганида қайси хатти-ҳаракатим бунга олиб келгани моҳиятига етиб бормасдим. Бора-бора бизнесни ривожлантириш учун ҳам ўқиш керак деб тушунганман.

Қаҳрамонимиз 2016 йилдан буён бизнес консультант сифатида фаолиятини давом эттириб келади.

Бизнесда биринчи “тугма”

— Ҳар бир ишга киришишда унга кириш босқичи бўлади. Киши бирор кийим кийганда дастлабки тугмани нотўғри қадаса, кейингилари ўз-ўзидан тўғри бўлмайди. Шу маънода бизнесдаги биринчи “тугма” бу оддий қилиб айтганда — мақсад. Илмий атама билан айтганда компаниянинг стратегияси ишлаб чиқилиши керак. Компания нима мақсадда ташкил этиляпти, 5 йилдан кейин қандай ҳолатда бўлади каби масалаларни қўя билиш керак.

Агар бизнесни кийимдаги тугма қадашга қиёс қилинса, демак, унинг биринчи қадами — стратегиядир.

Бир вақтлар япон компаниялари 50 йиллик стратегик режалар билан ишлаган. Ҳозирги тебранувчан замонда ҳатто японлар режаларни 15 йилгача қисқартириб келишди. Шундан келиб чиқиб бизнинг компанияларнинг 5 йиллик режалари ишлаб чиқилган бўлиши керак. Агар бундай режали ишлашга ўрганмаган компаниялар бўлса, ҳеч бўлмаганда, 1 йиллик стратегия асосида ишни йўлга қўйиши мақсадга мувофиқ.

Ҳарбий стратегия қандай қилиб бизнес стратегияга эврилди?

— Бизнесда кенг қўлланадиган стратегия, тактика сўзлари ҳарбий соҳадан кириб келган. Бизнесда ҳам ҳарбий жараёнда бўлгани каби бозорни ўз маҳсулотлари билан эгаллаш ёки ҳукмронлик қилиш бўйича курашлар бўлади. Ҳатто тарихда ўтган иқтидорли лашкарбошиларнинг стратегияларини бизнес билан боғлаб ёзилган китоблар ҳам бор.

Бизнес учун компетентлик

— Компетентлик учта таркибий қисмдан иборат. Булар соҳа бўйича билим, тажриба ва малака. Мана шу уч хислатга эга инсон бизнесга компетентлик ҳосил қилади. Агар улардан бирортаси, дейлик, билим етишмаса, бундай одам компетент эмас деб тушунилади. Кўплаб тадбиркорларимиз ўзларида етишмаётган қисмни олишлари кераклигини тушуниб боришмоқда.

Бундан ташқари, компаниянинг ҳам ривожланиш босқичлари бўлади ва уни спиралсимон шаклда тасаввур қилсак, таъсисчи ўз кучи билан маълум даражагача кўтара олди, энди бу ёғига ўзининг ҳам кўзи етмаяптики, янада одимлашга, шунда бизнес стратегия бўйича мутахассисларга мурожаат қилади.

Бизнес тренерлар қандай тайёрланади?

— Маълумки, бозорда талабга қараб таклиф шаклланади. Бундан кўп йиллар муқаддам Қозоғистонда бўлганимда худди шундай ҳолатга гувоҳ бўлганман, бизга эса энди кириб келяпти. Лекин шу билан бирга ҳамманинг сўзига ҳам ишониб кетавериш керак эмас. Ҳозирча Ўзбекистонда бизнес тренерлар учун тренер деган сертификат берадиган даргоҳ Ўзбекистон-Япония маркази ҳисобланади. У ерда тренерлар тайёрлайдиган учта босқичдан иборат махсус курс бор. Бизнес тренерларга бормоқчи бўлган тадбиркорларга маслаҳат аввало ўша консультантлар қанчалик билим ва малакага эга эканини аниқлаб олиш бўлади.

Тажрибали ҳамда катта билим, малакага эга консультантларнинг маърузаларида ҳам турлича ечим таклиф қилинади. Буни қандай изоҳлайсиз?

Бизнес семинар ва тренингларда қатнашган тадбиркорлар эгаллаган билимларини фаолиятида қўллаш ёки қўлламаслик ўз зиммаларида қолади. Чунки уларнинг мавжуд ҳолати фақатгина ўзларига аён. Аммо қачонки ўша тренер унинг компаниясига консультант бўлиб бориб муаммоларини аниқлагандан кейингина аниқ ечим бериши мумкин. Семинарда эса индивидуал саҳнада ишланмайди. Шунинг учун олинган билимларни кўр-кўрона қўллашдан эҳтиёт бўлиш ҳам керак.

***

Суҳбат давомида тажрибали тадбиркор ва бизнес консультант Меҳринисохон Абдураззоқова нега ғарб давлатларида бизнесга оид қўлланмалар кўплиги, ҳар суткада инглиз тилида бизнесга оид 300 та китоб нашрдан чиқиши ҳақида, шунингдек, трансформация қилмоқчи бўлган тадбиркор ишни нимадан бошлаши кераклиги, ўзгаришлар менежменти ҳақида фикрлари билан бўлишди.

Тўлиқ суҳбатни юқоридаги видео орқали томоша қилинг.

Кўрсатув ҳомийси: IDEA

Кўрсатув муаллифи ва бошловчи – Аббос Ризкиев.
Тасвирчи – Мирвоҳид Мирраҳимов.