​Discover Invest ишчилари нимадан норози? 

Мақола аввалидан айтиб қўяй, «Озодлик» радиоси сайтида эълон қилинган хабардаги Юнусобод туманидаги қурилиш объектига Discover Invest ишчиларининг умуман алоқаси йўқ. Автотураргоҳнинг ҳам бу масалага дахли йўқ. Ҳақиқат эса қуйидагича.

Юнусобод туманида жойлашган собиқ нашриёт-полиграфия корхонаси биносида бузиш ишлари давом этмоқда. 6 февраль куни тушга яқин объектга кириб бордим.

Маълум қилинишича, ишчилар Discover Invest компанияси билан эмас, балки Building site group​ МЧЖ билан меҳнат шартномасини имзолаган бўлиб, Building site group​ қурувчилари сифатида 2018 йилнинг август ойидан буён демонтаж ишларини давом эттирмоқда. Уларнинг айтишича, ҳар куни иссиқ овқат тушга етказиб берилади, нонушта ва кечки овқат ётоқхонада ташкил этилади. Мен ҳам уларга шерик бўлиб, бир пиёла чой устида суҳбат қилишни лозим топдим. 

«1 августдан бери ишлайман. Ҳар 15 кунда маош берилади, аслида бир ойлик ҳақим — 2,5 миллион сўм. Бундан ташқари, ўз истагим билан қўшимча ишлаган соатларим учун ҳам пул тўланади. Масалан, катта усталарнинг бир кунлик маоши 86 минг сўм, оддий ишчиники — 66 минг сўм. Қанча ишлаганига қараб, табелга белгилаб қўйилади», — дейди ишчилардан бири. Ҳақиқатан суҳбатимизни қиздирган мавзу ишчиларнинг маоши бўлди.

Уларнинг таъкидлашича, ходимлар ҳар қандай пайтда дам олиш ҳуқуқига эга ёхуд оиласини йўқлаб келиши мумкин. Одатда, бир ойда бир марта уйга борилаётгани билдирилди. Табиийки, ўтказиб юборилган кунларни қоплаш мақсадида ишчилар қўшимча соатларда ишлаб, маошини кўпайтиришни ўйлайди.

Чоршанба куни Юнусободдаги қурилиш объектида ишлаётган ходимлар тушлигига палов олиб келинди. Овқат, нон, салат ва чой. Қўшимча овқат ҳам таклиф қилинишига гувоҳ бўлдим. Умуман олиб қараганда ҳеч ким иш жойидан айб топмайди, мен эса иложи борича уларга чалғитувчи саволларга беришга интилдим. Ишчиларнинг якдил иқрорига кўра, уларнинг маошидан ҳеч қачон ноқонуний ушлаб қолинмаган. Ётоқхона, 3 маҳал овқатланиш ва транспорт харажатлари Building site group​ компанияси томонидан қопланади. 

Қурилиш объектининг ўзида ювиниш ва ҳожатхона ташкил этилган. 

«Иш вақтимиз расман соат 9да бошланади ва соат 18да тугайди. Бизни ётоқхонадан махсус автобус олиб келади, яна шу автобусда ортга қайтамиз. Одатда эрталабки соат 8:30да ишга келамиз, шунингдек, соат 18.30дан бошлаб автобусга чиқишни бошлаймиз ва соат 19.15га қолмасдан автобус жойидан силжийди. Якшанба «короткий день» этиб белгиланган», — дейди ишчилардан бири.

Building site group МЧЖ ва ишчилар ўртасида тузилган шартномага мувофиқ, ҳафтасига 40 соатдан ошмаган, икки дам олиш куни назарда тутилган иш тартиби жорий этилиши керак. Агар ишчи бир кунда ҳақиқатан 9 соатдан ишлаётгани, хусусан шанба тўлиқ иш куни ва якшанба нотўлиқ иш куни этиб белгилангани инобатга олинса, бу шартнома бандларига зид ҳолатдир. 

Ишчилар талабалар ётоқхонаси сифатида фойдаланган бинолардан бирида яшайди. У ерга ҳам бордим. Очиғи бу ердан у қадар люкс шароитлар ҳозирлаб қўйилганини кутмагандим. Негаки, ишчилар бир кеча тунаб, яна ишга отланаётган масканда бошқа шароитлар бўлиши талаб этилади. Масалан, хоналарнинг иссиқлиги, чойшаб ва ёпинчиқлар, уларнинг гигиеник аҳволи, ётоқларнинг жойлашуви. 

Маълум қилинишича, чойшаб ва ёпинчиқ қопламаси ҳафтада бир марта алмаштирилади. Ишчилар эса икки қаватли ётоқларда ухлайди. Аммо айрим хоналарда яшаш учун минимал шароит йўқ, деса ҳам бўлаверади. Хонадан зах ҳиди анқиб турибди. Айрим хоналарда эса ётоқлар кўп жойлаштирилгани учун эркин ҳаракатланиш, дам олиш ё чой ичишга имконият қолмаган. Ётоқхона раҳбарияти эса буни ишчиларнинг маънавияти, уй тутум маданиятига йўйиб қўйди. 

«Бошқа хоналарда гилам тўшалган, кийимлар саранжом, жойлари тартибга солинган. Бу кишининг онг ва маданиятига ҳам боғлиқ», — дейди у.

Хулоса қилиб айтадиган бўлсам, ишчиларнинг яшаш шароити ёмон эмас, ахир улар бошқа ҳар қандай қурилиш корхоналари таклиф этаётган шароитлардан яхшироқ имкониятга эга. Юқори ишсизлик фонида белгиланган соатлардан кўп ишлаётган кишиларни ҳам ўзимча тушунгандай бўлдим: уларни қайсидир вилоятда оиласи кутяпти, уларнинг қуввати билан келаётган пулларга интизор бошқалар бор. Маош эса ёмон эмас — 2,5 миллион сўм. Шунга қарамай, ташкилотчилар, қурилиш компаниялари ўз ишчиларига бундан ҳам яхши яшаш шароити яратиб беришга ҳаракат қилса бўлади. Мавжуд ресурсларни тўғри бошқариб, ишчиларнинг дам олиш масканларини ўзгартириш мумкин.

Алишер Рўзиохунов