Bishkekda olib qochilgan qizning jasadi topildi. Ichki ishlar vaziridan iste'fo talab qilinmoqda

Qirg‘izistonlik 27 yoshli Ayzada Kanatbekova 5 aprel kuni Bishkek shahrida o‘g‘irlab ketilgan.

Mahalliy OAVning yozishicha, uch nafar erkak qizni majburan mashinaga o‘tqazib, olib ketayotgani kameralarga tushib qolgan.

Garchi qiz olib qochib ketilgan mashinaning davlat raqami ma'lum bo‘lsa-da, ichki ishlar organlari zudlik bilan uni topish, jinoyatning oldini olish payida bo‘lmagani aytilmoqda. Qolaversa, hodisa guvohi bo‘lgan qizning odam o‘g‘irlangani haqidagi xabari ham mas'ullarni harakatga keltira olmagan.

Faqatgina qizning onasi mahalliy vaqt bilan soat 13:38da farzandining o‘g‘irlab ketilgani bo‘yicha rasman arz qilganidan keyingina qidiruv ishlari boshlangan. Onasi qizini o‘g‘irlagan shaxs – Zamirbek Tenizbayev oldin ham uni olib qochishga harakat qilgani, orqasidan poylab yurgani haqida IIBga yozgan arizasida ma'lum qilgan. Shuningdek, u oldin bir necha marta sudlangan.

Marhum qizning do‘stlari va yaqinlari ham ko‘ngillilar bilan birga qidiruv ishlarini boshlashgan. Aynan ular Tenizbayevning mashinasini Sosnovkada ko‘rishganini aniqlashgan.

Ikki kundan so‘ng Bishkek yaqinidagi Chuy viloyatidagi dalada turgan avtomobil salonida qizni zo‘rlik ishlatib o‘ldirish alomatlari bo‘lgan va 36 yoshli erkakning pichoq bilan jarohatlar yetkazilgan holatdagi jasadlari topilgan. Ularni mahalliy cho‘pon ko‘rib qolgan.

Dastlabki taxminlarga ko‘ra, 36 yashar erkak qizni turmush qurishga ko‘ndirolmagach, uni bo‘g‘ib o‘ldirgan. So‘ngra o‘z joniga qasd qilgan.

8 aprel kuni Bishkekda 27 yoshli Ayzada Kanatbekovaning o‘g‘irlanishi va o‘ldirilishi holati yuzasidan uch yuzga yaqin kishi Ichki ishlar vazirligi hamda hukumat binolari oldiga namoyishga chiqdi.

Shu kuni ertalab militsiya organlari qizni o‘g‘irlash va o‘ldirish fakti bo‘yicha matbuot anjumanini tashkil qilishgan. Unda Bishkek shahar ichki ishlar bosh boshqarmasining rahbariyati militsiya ko‘rgan choralarning hammasi to‘g‘ri bo‘lganini aytib, o‘z nomiga aytilgan tanqidlarni rad etgan.

Poytaxt IIBB tergov xizmati rahbari Nurlan Utemisov odam o‘g‘irlaganlarning mashinasini izlashga byurokratik cho‘zishlar to‘sqinlik qilganini bildirgan. Militsiya amaldorlarining aytishicha, tergovchilar mashinaning egasini izlab, gumondorlarga telefon orqali bog‘lanishga harakat qilishgan.

«Yangi kodeks ishga tushishi bilan tekshiruv protsedurasi qiyinlashdi. Har bir tergov harakati uchun tergovchi oldin prokuraturada rozilik olib, keyin sudga borishadi, shundan keyin sud o‘z qarorini chiqaradi. Qamoqqa olish qarorini ham sud beradi. Shularning hammasi jinoyatlarni ayniqsa, o‘ta og‘ir jinoyatlarni fosh qilishda qiyinchiliklar tug‘dirmoqda», — deb bildirgan Utemisov.

Eslatib o‘tamiz, «qiz (bo‘lg‘usi kelin)ni olib qochish»ga Qirg‘izistonda milliy an'ana sifatida yondashiladi. Mamlakat Jinoyat kodeksida buning uchun jazo bor, ammo u og‘ir emas. Miting ishtirokchilari ushbu qarashni o‘zgartirish kerakligini, «qiz o‘g‘irlash» insonning qadr-qimmati va huquqlarini to‘g‘ridan to‘g‘ri poymol qilish hisoblanishini, bu milliy urf-odat emas, balki og‘ir jinoyat ekani qonun darajasida tan olinishi va ushbu jinoyat uchun jazo kuchaytirilishini so‘rashmoqda.

Namoyishchilar, shuningdek, huquqni muhofaza qilish organlari bu borada faol emasligini ta'kidlab, ichki ishlar vaziri Ulan Niyozbekovning iste'foga chiqishini talab qilishgan.

Hodisa yuzasidan mamlakat parlamentida hisob bergan vazir Niyozbekov javobgarlikdan qochmoqchi emasligini, bu jinoyatning sodir etilishida ma'nan aybdor ekanliklarini ta'kidlagan. U ayni paytda voqea yuzasidan tergov-surishtiruv ishlari olib borilayotgani, uning natijasi bugun va ertaga ma'lum qilinishini aytgan.

9 aprel kuni ichki ishlar tizimidagi 12 nafar mansabdor va mas'ul xodimlar ishdan olingani, ularning o‘rniga yangilari tayinlangani, shuningdek, o‘ttizdan ziyod xodim turli darajadagi intizomiy javobgarlikka tortilgani ma'lum qilindi. Lavozimidan ozood qilinganlar orasida Bishkek shahar IIBB boshlig‘i, uning o‘rinbosari ham bor. Prokuratura organlari Ayzada Kanatbekovaning o‘g‘irlanishi bo‘yicha militsiyaning harakatlarini tekshira boshlagan.

Kanatbekovani olib qochishda ishtirok etgan ilk gumonlanuvchi 7 aprelda, yana uch nafari 8 aprelda qo‘lga olingan.

Vaziyatga dastavval Qirg‘iziston bosh vaziri aralashgan bo‘lsa, so‘ngra prezident Sadir Japarov ham munosabat bildirdi.

Qirg‘iziston bosh vaziri Ulug‘bek Maripov namoyishchilar oldiga chiqib, ushbu ish prezident va o‘zining nazoratida ekanini aytgan, shuningdek tergov-surishtiruv ishlari uchun vaqt so‘ragan.

«Men Ayzada Kanatbekova ishini shaxsiy nazoratimga olaman. Bu ishni oxiriga yetkazish kerak, jazo esa muqarrar bo‘ladi», – deb yozgan Qirg‘iziston prezidenti Sadir Japarov Facebook'dagi sahifasida.

Qirg‘izistonning musulmonlar din boshqarmasi ham o‘g‘irlanib keyin o‘ldirilgan Ayzada Kanatbekovaning voqeasini tanqid qilib, buni shariatga va odamgarchilikka to‘g‘ri kelmagan, odamlarni g‘azablantirgan ayanchli voqea bo‘lganini bildirgan. Muftiyatning bayonotida olib qochish harom ekani, shariatda olib qochish taqiqlanishi, qizni majburlab uylanishga yo‘l berilmasligi, boshqa odamlarga zarar berishning hamma turi haromligi ta'kidlanadi.

Ma'lumot uchun, 2018 yili nikohga majburlash maqsadida o‘g‘irlab ketilgan 19 yashar Burulay Turdialiyeva ham o‘ldirilgan, uni olib qochib, so‘ng o‘ldirgan shaxs esa 20 yilga ozodlikdan mahrum qilingan edi.

Mahalliy OAVda qizlarni nikohga majburlash uchun olib qochilgani haqidagi xabarlar ko‘p uchraydi. Aksar hollarda olib qochilgan qizlar o‘zi istamagan shaxs bilan birga turmush qurishga majbur bo‘lishadi.

Birlashgan Millatlar Tashkilotining Qirg‘izistondagi vakolatxonasi Ayzada Kanatbekovani o‘g‘irlash va o‘ldirish ishiga munosabat bildirib, uning vafoti jamiyatni ayollarni o‘g‘irlash va majburiy nikohni to‘xtatishga chaqiriq ekanini, bu g‘ayriinsoniy amaliyotga chek qo‘yish kerakligini ta'kidlagan.