AQShda “Nyu Glenn” raketacining birinchi tijorat parvozi qoldirildi

Milliarder va Amazon kompaniyasining asoschisi Jyeff Bezosga tegishli Blue Origin Amerika aerokosmik korporatsiyasi og‘ir “Nyu Glenn” raketa tashuvchicining birinchi tijorat parvozini amalga oshira olmadi. 9 noyabr kuni noqulay ob-havo sabab 88 daqiqalik start oynasi foydalanilmasdan qoldi va Floridadagi Kanaveral buruni kosmodromidan uchirishni keyinga qoldirishga qaror qilindi.

“Nyu Glenn” ilk bor Yer atrofi orbitaciga yuk — NASA buyurtmasiga binoan xususiy Rocket Lab kompaniyasi ishlab chiqqan ikkita egizak zond — «EskaPada»ni olib chiqishi kerak edi. Zondlar Marsga yo‘l olib, bu sayyora iqlimining tarixini o‘rganishi rejalashtirilgan.

“Nyu Glenn” uchun navbatdagi start oynasi 10 noyabrda ham mavjud edi, ammo AQShdagi «shatdaun» sharoitida Fuqarolik aviatsiyasi federal ma’muriyati (FAA) tijorat raketalari parvozlarini cheklagan.

9 noyabr kechqurun Blue Origin FAA bilan kelishgan holda 12 noyabrda yana bir urinish rejalashtirilayotganini ma’lum qildi.

Uchirish Ilon Maskning kosmik parvozlar bozorida ustun o‘rin egallagan SpaceX kompaniyasi bilan Bezos loyihasi raqobati keskinlashgan bir paytga to‘g‘ri kelishi kerak edi. Ham Blue Origin, ham SpaceX ko‘p sonli sun’iy yo‘ldoshlarni fazoga chiqarish, xususiy kosmik stansiyalarni ishga tushirish va Oyga muntazam parvozlarni yo‘lga qo‘yishga intilmoqda.

Blue Origin 2016 yildan beri ishlab chiqayotgan “Nyu Glenn”ning sinov parvozi yanvar oyida amalga oshirilgan. Uchirilgandan 13 daqiqa o‘tgach, raketa rejaga muvofiq orbitaga yuk modulini olib chiqqan, ammo shundan so‘ng Atlantikadagi platformaga qo‘na olmagan.

98 metrli, qayta ishlatish mumkin bo‘lgan birinchi pog‘onaga ega bu raketa Yer atrofi orbitaciga 45 tonnagacha yuk yetkazib berish quvvatiga ega. Ishlab chiquvchilar rejasiga ko‘ra, u kamida 25 marta parvoz qilishi va kosmosdan qaytgach barjaga qo‘nishga mo‘ljallangan.