АҚШда “Ню Гленн” ракетаcининг биринчи тижорат парвози қолдирилди

Миллиардер ва Amazon компаниясининг асосчиси Жефф Безосга тегишли Blue Origin Америка аэрокосмик корпорацияси оғир “Ню Гленн” ракета ташувчиcининг биринчи тижорат парвозини амалга ошира олмади. 9 ноябр куни ноқулай об-ҳаво сабаб 88 дақиқалик старт ойнаси фойдаланилмасдан қолди ва Флоридадаги Канаверал буруни космодромидан учиришни кейинга қолдиришга қарор қилинди.

“Ню Гленн” илк бор Ер атрофи орбитаcига юк — NASA буюртмасига биноан хусусий Rocket Lab компанияси ишлаб чиққан иккита эгизак зонд — «ЭскаПада»ни олиб чиқиши керак эди. Зондлар Марсга йўл олиб, бу сайёра иқлимининг тарихини ўрганиши режалаштирилган.

“Ню Гленн” учун навбатдаги старт ойнаси 10 ноябрда ҳам мавжуд эди, аммо АҚШдаги «шатдаун» шароитида Фуқаролик авиацияси федерал маъмурияти (FAA) тижорат ракеталари парвозларини чеклаган.

9 ноябр кечқурун Blue Origin FAA билан келишган ҳолда 12 ноябрда яна бир уриниш режалаштирилаётганини маълум қилди.

Учириш Илoн Маскнинг космик парвозлар бозорида устун ўрин эгаллаган SpaceX компанияси билан Безос лойиҳаси рақобати кескинлашган бир пайтга тўғри келиши керак эди. Ҳам Blue Origin, ҳам SpaceX кўп сонли сунъий йўлдошларни фазога чиқариш, хусусий космик станцияларни ишга тушириш ва Ойга мунтазам парвозларни йўлга қўйишга интилмоқда.

Blue Origin 2016 йилдан бери ишлаб чиқаётган “Ню Гленн”нинг синов парвози январ ойида амалга оширилган. Учирилгандан 13 дақиқа ўтгач, ракета режага мувофиқ орбитага юк модулини олиб чиққан, аммо шундан сўнг Атлантикадаги платформага қўна олмаган.

98 метрли, қайта ишлатиш мумкин бўлган биринчи поғонага эга бу ракета Ер атрофи орбитаcига 45 тоннагача юк етказиб бериш қувватига эга. Ишлаб чиқувчилар режасига кўра, у камида 25 марта парвоз қилиши ва космосдан қайтгач баржага қўнишга мўлжалланган.