Rossiya 2025 yilda Ukraina hududining 1 foizidan kam qismini egalladi

Shu yil 1 yanvardan boshlab Rossiya qo‘shinlari, Amerikadagi Urushni o‘rganish instituti (ISW) bahosiga ko‘ra, Ukraina hududining 4669 kvadrat kilometr qismini egallab olgan. Bu Ukraina umumiy maydonining 0,77 foizini tashkil etadi, mamlakatning umumiy hududi 603 628 kvadrat kilometr. ISW seshanba, 9 dekabr kuni e’lon qilgan ma’lumotnomasida ta’kidlashicha, bu ko‘rsatkich 2024 yildagi darajadan 22 foizga yuqori, o‘shanda Rossiya qurolli kuchlari nazoratiga 3734 kvadrat kilometr hudud o‘tgan edi.

Tahlilchilar qayd etishicha, bunday nisbatan tezroq ilgarilash juda katta yo‘qotishlar hisobiga qo‘lga kiritilmoqda. Ukraina Qurolli kuchlari Bosh shtabi ma’lumotlariga ko‘ra, yil boshidan beri 391 mingdan ortiq Rossiya harbiy xizmatchilari halok bo‘lgan yoki yaralangan. Okkupatsiya qilingan hududlar maydoniga nisbatan hisoblaganda, har bir kvadrat kilometr uchun o‘rtacha 83 dan ortiq halok bo‘lgan yoki yaralangan askar to‘g‘ri keladi.

ISW ta’kidlashicha, Rossiya qo‘shinlarining hujum sur’ati minimal darajada qolmoqda va «oddiy piyodalar yurishidan ham oshmaydi», hatto so‘nggi haftalarda Rossiya mahalliy muvaffaqiyatlarga erishgan front uchastkalarida ham. Bunga Gulyaypole va Pokrovsk yo‘nalishlari misol qilib keltiriladi.

Yaqin vaqt ichida hujumning sezilarli darajada tezlashishi kutilmayapti, deb hisoblaydi ekspertlar. Ularning bahosicha, Ukraina dronlari «ustunligi» tezkor yurish va og‘ir texnika bilan katta manyovrlar o‘tkazish imkonini deyarli yo‘qqa chiqarib qo‘yadi. Bunday manyovrlar katta bostirib kirishlar uchun zarur edi. Natijada Rossiya qo‘shinlari piyoda qismlarga qarshi uzoq, zeriktiruvchi, kuchni yo‘qotuvchi hujumlar taktikasiga tayanishga majbur bo‘lmoqda.

Rossiya nazoratidagi hudud kengayishining yanada yuqori bahosi oldinroq AFP agentligi tomonidan keltirilgan edi, u ISW va Critical Threats Project ma’lumotlarini tahlil qilgan. Ularning hisob-kitobiga ko‘ra, joriy yilda Rossiya qariyb 5400 kvadrat kilometr hududni egallagan — bu 2024 yilning shu davridagi ko‘rsatkichdan taxminan 2000 kvadrat kilometrga ko‘p. Hisob-kitoblarga Kiyev va tahlilchilar tomonidan okkupatsiya qilingan deb ko‘riladigan hududlar ham, Rossiya armiyasi o‘z nazoratida, deb da’vo qilayotgan hududlar ham kiritilgan. Umuman olganda, Moskva Ukraina hududining taxminan 20 foizini — qariyb 120 ming kvadrat kilometrni nazorat qilib turibdi.

The Economist jurnali bahosiga ko‘ra, Rossiya urushdan oldingi davrdagi erkak aholisining taxminan 1 foizi frontda halok bo‘lgan bo‘lishi mumkin. Mutlaq raqamlar keltirilmagan, ammo 2020–2021 yillar aholi ro‘yxati ma’lumotlaridan kelib chiqib hisoblanganda, bu ko‘rsatkich 430 mingdan 680 ming kishigacha oraliqni tashkil etadi.

NATO baholariga ko‘ra, 2025 yil dekabriga qadar Rossiya armiyasida halok bo‘lgan va yaralanganlar umumiy soni 1,15 million kishiga yaqinlashmoqda.