Россия 2025 йилда Украина ҳудудининг 1 фоизидан кам қисмини эгаллади

ISW — Урушни тадқиқотлари институти (Institute for the Study of War) Россия назоратидаги ҳудуд кенгаяётганини қайд этмоқда, бироқ РФнинг Украинага қарши ҳужум суръати жуда паст бўлиб қолмоқда. Киев маълумотларига кўра, Россия армиясининг йўқотишлари фронтдаги секин суръатдаги илгарилашга мутаносиб равишда ошмоқда.

Фото: Sergei Bobylev/TASS/dpa/picture alliance

Шу йил 1 январдан бошлаб Россия қўшинлари, Америкадаги Урушни ўрганиш институти (ISW) баҳосига кўра, Украина ҳудудининг 4669 квадрат километр қисмини эгаллаб олган. Бу Украина умумий майдонининг 0,77 фоизини ташкил этади, мамлакатнинг умумий ҳудуди 603 628 квадрат километр. ISW сешанба, 9 декабр куни эълон қилган маълумотномасида таъкидлашича, бу кўрсаткич 2024 йилдаги даражадан 22 фоизга юқори, ўшанда Россия қуролли кучлари назоратига 3734 квадрат километр ҳудуд ўтган эди.

Таҳлилчилар қайд этишича, бундай нисбатан тезроқ илгарилаш жуда катта йўқотишлар ҳисобига қўлга киритилмоқда. Украина Қуролли кучлари Бош штаби маълумотларига кўра, йил бошидан бери 391 мингдан ортиқ Россия ҳарбий хизматчилари ҳалок бўлган ёки яраланган. Оккупация қилинган ҳудудлар майдонига нисбатан ҳисоблаганда, ҳар бир квадрат километр учун ўртача 83 дан ортиқ ҳалок бўлган ёки яраланган аскар тўғри келади.

ISW таъкидлашича, Россия қўшинларининг ҳужум суръати минимал даражада қолмоқда ва «оддий пиёдалар юришидан ҳам ошмайди», ҳатто сўнгги ҳафталарда Россия маҳаллий муваффақиятларга эришган фронт участкаларида ҳам. Бунга Гуляйполе ва Покровск йўналишлари мисол қилиб келтирилади.

Яқин вақт ичида ҳужумнинг сезиларли даражада тезлашиши кутилмаяпти, деб ҳисоблайди экспертлар. Уларнинг баҳосича, Украина дронлари «устунлиги» тезкор юриш ва оғир техника билан катта манёврлар ўтказиш имконини деярли йўққа чиқариб қўяди. Бундай манёврлар катта бостириб киришлар учун зарур эди. Натижада Россия қўшинлари пиёда қисмларга қарши узоқ, зериктирувчи, кучни йўқотувчи ҳужумлар тактикасига таянишга мажбур бўлмоқда.

Россия назоратидаги ҳудуд кенгайишининг янада юқори баҳоси олдинроқ AFP агентлиги томонидан келтирилган эди, у ISW ва Critical Threats Project маълумотларини таҳлил қилган. Уларнинг ҳисоб-китобига кўра, жорий йилда Россия қарийб 5400 квадрат километр ҳудудни эгаллаган — бу 2024 йилнинг шу давридаги кўрсаткичдан тахминан 2000 квадрат километрга кўп. Ҳисоб-китобларга Киев ва таҳлилчилар томонидан оккупация қилинган деб кўриладиган ҳудудлар ҳам, Россия армияси ўз назоратида, деб даъво қилаётган ҳудудлар ҳам киритилган. Умуман олганда, Москва Украина ҳудудининг тахминан 20 фоизини — қарийб 120 минг квадрат километрни назорат қилиб турибди.

The Economist журнали баҳосига кўра, Россия урушдан олдинги даврдаги эркак аҳолисининг тахминан 1 фоизи фронтда ҳалок бўлган бўлиши мумкин. Мутлақ рақамлар келтирилмаган, аммо 2020–2021 йиллар аҳоли рўйхати маълумотларидан келиб чиқиб ҳисобланганда, бу кўрсаткич 430 мингдан 680 минг кишигача оралиқни ташкил этади.

НАТО баҳоларига кўра, 2025 йил декабрига қадар Россия армиясида ҳалок бўлган ва яраланганлар умумий сони 1,15 миллион кишига яқинлашмоқда.