Qoʻshimcha funksionallar
-
Tungi ko‘rinish
Eski noutbukdan qancha oltin olish mumkin?
Juda kam, uy sharoitida bu murakkab jarayon va undan ma’no yo‘q.
Foto: Shutterstock
Ko‘pgina foydalanuvchilar eski noutbuklar va kompyuterlar haqiqiy oltin manbasiga aylanishi mumkinligiga ishonadi. Internetda eski texnikadan qimmatbaho metallarni qanday ajratib olish bo‘yicha maslahatlar muntazam ravishda paydo bo‘ladi. Biroq, haqiqat unchalik ta’sirchan emas: qurilmalarda oltin bor, lekin juda oz.
Mutaxassislarning hisob-kitoblariga ko‘ra, eski noutbukda taxminan 0,1 gramm oltin bor, stol kompyuterlarida esa - 0,2 gramm. Hatto oltinning hozirgi narxlarida ham bu bitta qurilma ichidagi qimmatbaho metallning narxi atigi bir necha dollarni tashkil etishini anglatadi.
Oltin elektronikada o‘zining noyob xususiyatlari tufayli ishlatiladi - u elektr tokini juda yaxshi o‘tkazadi va deyarli korroziyaga uchramaydi, shuning uchun u bosma platalar, ulagichlar, kontaktlar va mikrosxemalarda qo‘llaniladi. Bu ko‘p yillar davomida qurilmalarning barqaror ishlashini ta’minlaydi.

Bunda oltin yaxlit elementlar ko‘rinishida emas, balki juda yupqa qoplama yoki mikroskopik birikmalar ko‘rinishida bo‘lib, uni ajratib olish murakkab va ko‘p mehnat talab qiladigan jarayon. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, uy sharoitida uni ajratib olish deyarli ma’noga ega emas va sanoatda qayta ishlash maxsus uskunalarni talab qiladi.
Nazariy jihatdan oltinni ajratib olish mumkin bo‘lsa-da, amalda bu jarayon juda murakkab. 1 gramm oltin olish uchun o‘nlab, ba’zan esa yuzlab qurilmalarni qismlarga ajratish kerak bo‘ladi.
Garchi uy sharoitida oltinni ajratib olish ma’noga ega bo‘lmasa-da, elektronikani qayta ishlash muhim soha bo‘lib qolmoqda. Eski noutbuklarda nafaqat qimmatbaho, balki takroran ishlatish mumkin bo‘lgan nodir metallar ham mavjud.
Sanoat miqyosida qayta ishlash iqtisodiy jihatdan o‘zini oqlaydi: kompaniyalar minglab tonna elektron chiqindilarni qayta ishlab, qimmatbaho materiallarni ajratib oladi va ekologiyaga bo‘lgan yukni kamaytiradi.
Umuman olganda, eski noutbukda haqiqatan ham oltin bor, ammo u shunchalik kamki, mustaqil ajratib olish o‘zini oqlamaydi. Qurilmani qayta ishlashga topshirish ancha oqilona - bu ham xavfsiz, ham atrof-muhit uchun foydali.
Mavzuga oid
20:43
Toshkentda Milliy dendrologiya bog‘i barpo etiladi
20:33
1 oktyabrdan Toshkent shahri va tutash hududlarda yangi issiqxona tashkil etish cheklanadi
09:40 / 18.03.2026
Fazliddin Salomov Ekopolitsiya boshlig‘ining o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi
20:00 / 14.03.2026